बुद्धदेवो विजयते सार्थम् Bhagavan Buddhadevo Vijayate

(भगवान् बुद्धदेव की जय हो)(द्रुतविलम्बितम् छन्दः)समुदितैर्जगतां सुकृतैः शुभैर्भूवमिमां कृपया समुपागतः ।विजयते भगवान् सुगतः कृतीजनतया नतया परिवारितः ॥ १॥

(bhagavān buddhadeva kī jaya ho)(drutavilambitam chandaḥ)samuditairjagatāṃ sukṛtaiḥ śubhairbhūvamimāṃ kṛpayā samupāgataḥ |vijayate bhagavān sugataḥ kṛtījanatayā natayā parivāritaḥ || 1||

मर्त्यलोक में आकर जन्म लिया था, उन जगद्गुरु भगवान् बुद्धदेवबड़ी श्रद्धाभक्ति पूर्वक उन्हें बारम्बार प्रणाम किया करती थी । १निरवधिः समयो विपुला दिशोन खलु यस्य यशो हरणे क्षमाः ।स भगवान् सुगतोऽमरजीवनोहरतु वो दुरितान्यखिलान्यपि ॥ २॥

martyaloka meṃ ākara janma liyā thā, una jagadguru bhagavān buddhadevabaड़ī śraddhābhakti pūrvaka unheṃ bārambāra praṇāma kiyā karatī thī | 1niravadhiḥ samayo vipulā diśona khalu yasya yaśo haraṇe kṣamāḥ |sa bhagavān sugato'marajīvanoharatu vo duritānyakhilānyapi || 2||

सकीं, वह अपने यशःशरीर के द्वारा हमेशा अजर अमर रहने वालेकपिलवस्तु न वस्तु भवादृशंकिमपि पुण्यतमं भुवनत्रये ।त्रिजगतामुपकारकरं शिवंप्रभवभूस्त्वमभूः सुगतस्य यत् ॥ ३॥

sakīṃ, vaha apane yaśaḥśarīra ke dvārā hameśā ajara amara rahane vālekapilavastu na vastu bhavādṛśaṃkimapi puṇyatamaṃ bhuvanatraye |trijagatāmupakārakaraṃ śivaṃprabhavabhūstvamabhūḥ sugatasya yat || 3||

हे कपिलवस्तु नाम नगरी, तेरे समान कोई भी वस्तु भाग्यशालीदूसरी नहीं है । तभी तो भगवान् बुद्ध ने तुझे अपनी जन्म भूमिशमदमैः सहितान् नियमान् यमान्उपदिशन् करुणां मितभाषणम् ।अभिभवन् रविमप्यमिताभयापुनरसौ नरसौम्यतमोऽभवत् ॥ ४॥

he kapilavastu nāma nagarī, tere samāna koī bhī vastu bhāgyaśālīdūsarī nahīṃ hai | tabhī to bhagavān buddha ne tujhe apanī janma bhūmiśamadamaiḥ sahitān niyamān yamānupadiśan karuṇāṃ mitabhāṣaṇam |abhibhavan ravimapyamitābhayāpunarasau narasaumyatamo'bhavat || 4||

शम, दम, करुणा, मितभाषण आदि सद्गुणों की शिक्षा देते हुएन सरसा विषया न च यौवनंरतिसमा वनिता न मनोरमाः ।न नृपता प्रभुता न भयादयस्तमपहर्तुमशक्नुवनुद्यमात् ॥ ५॥

śama, dama, karuṇā, mitabhāṣaṇa ādi sadguṇoṃ kī śikṣā dete huena sarasā viṣayā na ca yauvanaṃratisamā vanitā na manoramāḥ |na nṛpatā prabhutā na bhayādayastamapahartumaśaknuvanudyamāt || 5||

परम रमणीय लुभावनी सांसारिक विषय वासनाएं, नई जवानी,रति के सदृश सुन्दरसुन्दर स्त्रियां, राजगद्दी, प्रभुता, काम,क्रोध, लोभ, मोह, अहंकार, भयं आदि अनेक मनोविकार, कोई भीअयि निरन्तरयुद्धरता नराःश्रुणुत लोकगुरोर्वचनामृतम् ।प्रशमयेन्न कदाप्यनलोऽनलंन कलहाः कलहान् शमयन्ति च ॥ ६॥

parama ramaṇīya lubhāvanī sāṃsārika viṣaya vāsanāeṃ, naī javānī,rati ke sadṛśa sundarasundara striyāṃ, rājagaddī, prabhutā, kāma,krodha, lobha, moha, ahaṃkāra, bhayaṃ ādi aneka manovikāra, koī bhīayi nirantarayuddharatā narāḥśruṇuta lokagurorvacanāmṛtam |praśamayenna kadāpyanalo'nalaṃna kalahāḥ kalahān śamayanti ca || 6||

हे हमेशा युद्धों में फंसे रहने वाले राष्ट्रो, जरा भगवान्भयकरं प्रखरं ज्वलनं यथाजयथ वारिभिरेव निरन्तरम् ।सकलहां चिरयुद्धपरम्परांजयत तद्वदवश्यमहिंसया ॥ ७॥

he hameśā yuddhoṃ meṃ phaṃse rahane vāle rāṣṭro, jarā bhagavānbhayakaraṃ prakharaṃ jvalanaṃ yathājayatha vāribhireva nirantaram |sakalahāṃ cirayuddhaparamparāṃjayata tadvadavaśyamahiṃsayā || 7||

कुलकृता गुरुता न भवेत् क्वचित्न लघुताऽभिमता मम जन्मना ।जगति सन्त्यखिलाः पुरुषाः समाःन कुरु मानमतस्त्यज दीनताम् ॥ ८॥

kulakṛtā gurutā na bhavet kvacitna laghutā'bhimatā mama janmanā |jagati santyakhilāḥ puruṣāḥ samāḥna kuru mānamatastyaja dīnatām || 8||

समझे ।गणयतात्मसमं पुरुषान् स्त्रियोजलचरानखिलान् पशुपक्षिणः ।बिलशयं बत कीटपिपीलिकंभवत नैव कदापि च हिंसकाः ॥ १०॥

samajhe |gaṇayatātmasamaṃ puruṣān striyojalacarānakhilān paśupakṣiṇaḥ |bilaśayaṃ bata kīṭapipīlikaṃbhavata naiva kadāpi ca hiṃsakāḥ || 10||

समझो। यहां तक कि जलचर, स्थलचर, आकाशचर सब पशुअपने समान समझो, कभी किसी की हिंसा मत करो ।स भगवान् सुगतोऽद्य शुभे दिनेप्रमुदितैरखिलैरपि मानवैः ।क्षितितलाहितमस्तकमण्डलैःसबहुभक्ति यथाविधि वन्द्यताम् ॥ ११॥

samajho| yahāṃ taka ki jalacara, sthalacara, ākāśacara saba paśuapane samāna samajho, kabhī kisī kī hiṃsā mata karo |sa bhagavān sugato'dya śubhe dinepramuditairakhilairapi mānavaiḥ |kṣititalāhitamastakamaṇḍalaiḥsabahubhakti yathāvidhi vandyatām || 11||

होकर तथा भूमि तक अपने सिरों को झुकाकर, बड़ी श्रद्धाभक्तिपूर्वक, जगद्गुरु भगवान् बुद्धदेव को बारम्बार प्रणाम करें ।इति जनमेजयः विद्यालंकारः विरचित भगवान् बुद्धदेवो विजयते रचना समाप्ता ॥

hokara tathā bhūmi taka apane siroṃ ko jhukākara, baड़ī śraddhābhaktipūrvaka, jagadguru bhagavān buddhadeva ko bārambāra praṇāma kareṃ |iti janamejayaḥ vidyālaṃkāraḥ viracita bhagavān buddhadevo vijayate racanā samāptā ||