तारासहस्रनामस्तोत्रम् ३ Shri Tara Sahasranama Stotram 3

श्रीगणेशाय नमः ।हिमवदुत्तरे पार्श्वे देवदेवं सदाशिवम् ।अम्बाश्चरूपिणं शान्तं नितान्तं योगिनी प्रियम् ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |himavaduttare pārśve devadevaṃ sadāśivam |ambāścarūpiṇaṃ śāntaṃ nitāntaṃ yoginī priyam || 1||

मुदारहसितं प्रीत्या शम्भु पृच्छति कालिका ।कालिका उवाचः ।अनाद्यन्तं महाकाल कालातीत परात्परः ।कलौसिद्धि क्षणार्धेन कथं भवति तद्वदः ॥ २॥

mudārahasitaṃ prītyā śambhu pṛcchati kālikā |kālikā uvācaḥ |anādyantaṃ mahākāla kālātīta parātparaḥ |kalausiddhi kṣaṇārdhena kathaṃ bhavati tadvadaḥ || 2||

कलौपाय समाकीर्णे सर्वधर्म विवर्जिते ।साधकानां कथं सिद्धि चतुर्वर्गार्थसाधनम् ॥ ३॥

kalaupāya samākīrṇe sarvadharma vivarjite |sādhakānāṃ kathaṃ siddhi caturvargārthasādhanam || 3||

गतराज्यं महाराज्यं पदं सर्वार्थसाधनम् ।वाञ्छासिद्धि कल्पनिकी मनोरथमयी परः ॥ ४॥

gatarājyaṃ mahārājyaṃ padaṃ sarvārthasādhanam |vāñchāsiddhi kalpanikī manorathamayī paraḥ || 4||

शक्तिपाल त्रिकालत्वं अष्टसिद्धिश्वरात्मकम् ।कथं भवति विश्वेश तन्मेवद शिवप्रभो ॥ ५॥

śaktipāla trikālatvaṃ aṣṭasiddhiśvarātmakam |kathaṃ bhavati viśveśa tanmevada śivaprabho || 5||

शिव उवाचः ।देवदेव महादेव सर्वदेव प्रपूजते ।भक्तप्राण प्रिये साध्वी ममहं जिवनौषधि ॥ ६॥

śiva uvācaḥ |devadeva mahādeva sarvadeva prapūjate |bhaktaprāṇa priye sādhvī mamahaṃ jivanauṣadhi || 6||

रहस्यातिरहस्यं च कथं तत्प्रवदामिते ।एतावत्काल पर्यन्तं गोपितं सर्व जन्तुषु ॥ ७॥

rahasyātirahasyaṃ ca kathaṃ tatpravadāmite |etāvatkāla paryantaṃ gopitaṃ sarva jantuṣu || 7||

तद्रहस्यं महादेवि कथं तव वदाम्यहम् ।त्वं च गोपयसिप्राज्ञेततेतर्हि वदाम्यहम् ॥ ८॥

tadrahasyaṃ mahādevi kathaṃ tava vadāmyaham |tvaṃ ca gopayasiprājñetatetarhi vadāmyaham || 8||

कालिका उवाच ।न प्रकाशौ देवेश ममिभ्युवायापिनोप्रभो ।शिव उवाचः ।विनापुष्पं विनागन्धं विनादानं विनाशिवे ॥ ९॥

kālikā uvāca |na prakāśau deveśa mamibhyuvāyāpinoprabho |śiva uvācaḥ |vināpuṣpaṃ vināgandhaṃ vinādānaṃ vināśive || 9||

विनामन्त्रं विनाजाप्यं विनाध्यानं विनाबलिम् ।भूतशुद्धिविना द्रव्यंहोमशुद्धिविना प्रिये ॥ १०॥

vināmantraṃ vinājāpyaṃ vinādhyānaṃ vinābalim |bhūtaśuddhivinā dravyaṃhomaśuddhivinā priye || 10||

येनसिद्धि क्षणार्धेन तदेव कथते महः ।महानिलगिरौपूर्वं महाचोलहृदस्थिताः ॥ ११॥

yenasiddhi kṣaṇārdhena tadeva kathate mahaḥ |mahānilagiraupūrvaṃ mahācolahṛdasthitāḥ || 11||

तस्यत्रोत्तर भगेतुरा कुण्डाभिधं स्थितम् ।तत्कुण्डे श्रीमहातारा विधाराती प्रतिष्ठिताः ॥ १२॥

tasyatrottara bhageturā kuṇḍābhidhaṃ sthitam |tatkuṇḍe śrīmahātārā vidhārātī pratiṣṭhitāḥ || 12||

कदाचितत्र सदसिसदस्था देवतागणात् ।दृष्ट्वा तारामहाविद्या स्वमेवाव शरन्ददौ ॥ १३॥

kadācitatra sadasisadasthā devatāgaṇāt |dṛṣṭvā tārāmahāvidyā svamevāva śarandadau || 13||

ब्रह्मविष्णुमहेशानां कोटिनां तत्रकोटयः ।कोटिवक्त्र विरञ्चाद्या महेन्द्राणां मनन्तकम् ॥ १४॥

brahmaviṣṇumaheśānāṃ koṭināṃ tatrakoṭayaḥ |koṭivaktra virañcādyā mahendrāṇāṃ manantakam || 14||

महाविद्या महामन्त्रा हवनताश्चस मागताः ।समस्तां स्तांश्च संविक्ष्य महोग्रादर्शनं ददौः ॥ १५॥

mahāvidyā mahāmantrā havanatāścasa māgatāḥ |samastāṃ stāṃśca saṃvikṣya mahogrādarśanaṃ dadauḥ || 15||

अष्टोतत्र स्वरचत्यस्व स्वकर्मपरायणा ।अल्पालीठ पदातारा बटुकादैकणैर्युताः ॥ १६॥

aṣṭotatra svaracatyasva svakarmaparāyaṇā |alpālīṭha padātārā baṭukādaikaṇairyutāḥ || 16||

स्वावृति देवता मुक्ता सहस्रा तत्र जायते ।शब्दोजाते कहत्येव सर्वाश्चर्य करःपर ॥ १७॥

svāvṛti devatā muktā sahasrā tatra jāyate |śabdojāte kahatyeva sarvāścarya karaḥpara || 17||

ककारे ब्रह्मरूपत्वं तत्कादिमतमीरितम् ।हकारा शिवरूपत्वं तधादिमतमीरितम् ॥ १८॥

kakāre brahmarūpatvaṃ tatkādimatamīritam |hakārā śivarūpatvaṃ tadhādimatamīritam || 18||

कादिः काली तथा हादिः सुन्दरि सावसक्तित ।द्वयं मिलीत्वाद्वेवेश कहत्येवं मनुर्भवेत् ॥ १९॥

kādiḥ kālī tathā hādiḥ sundari sāvasaktita |dvayaṃ milītvādveveśa kahatyevaṃ manurbhavet || 19||

कहत्येवं महामन्त्रो हंसवह्नी व मात्रके ।उत्तरोर्ध्वाम्नापराज्ञा कहत्येवं महामनुः ॥ २०॥

kahatyevaṃ mahāmantro haṃsavahnī va mātrake |uttarordhvāmnāparājñā kahatyevaṃ mahāmanuḥ || 20||

चन्द्राग्नि यक्षषोडारव परानिर्वतत्परा ।शाम्भवं च तथा मेधा कदावपितथाद्भूतम् ॥ २१॥

candrāgni yakṣaṣoḍārava parānirvatatparā |śāmbhavaṃ ca tathā medhā kadāvapitathādbhūtam || 21||

चन्द्राग्नि रसराज्ञी च कामहंसादि वात्घतः ।वासिवृका तपाचार्धे पूर्वाचात्र प्रयोजता ॥ २२॥

candrāgni rasarājñī ca kāmahaṃsādi vātghataḥ |vāsivṛkā tapācārdhe pūrvācātra prayojatā || 22||

उभयत्रभवेन्मेधा द्वयीसाम्राज्यरूपिणी ।चन्द्राग्निदेवपञ्चार्णा तयानीलाक्रमेणी च ॥ २३॥

ubhayatrabhavenmedhā dvayīsāmrājyarūpiṇī |candrāgnidevapañcārṇā tayānīlākrameṇī ca || 23||

हंसतारा तथा नीला कृमान्मेधा भवेच्छिवे ।त्रयोक्ता दिव्यसाम्राज्यमेधा दीक्षाक्रमेभवेत् ॥ २४॥

haṃsatārā tathā nīlā kṛmānmedhā bhavecchive |trayoktā divyasāmrājyamedhā dīkṣākramebhavet || 24||

पूर्वोत्तर द्वयोक्ताचेत्साम्राज्य हृदि सिद्धिदा ।पतद्युक्तः कहत्यवंसद्वस्तत्र वभूव च ॥ २५॥

pūrvottara dvayoktācetsāmrājya hṛdi siddhidā |patadyuktaḥ kahatyavaṃsadvastatra vabhūva ca || 25||

महोग्रतारयातत्र स्वस्यनामसहस्रकम् ।कृत्वाक्षोश्वमुखादुक्तं कटाक्षोत्प्रेक्षणेन च ॥ २६॥

mahogratārayātatra svasyanāmasahasrakam |kṛtvākṣośvamukhāduktaṃ kaṭākṣotprekṣaṇena ca || 26||

कलासोपान मानरूठस्तत्र पाठपरायण ।वायुनातन्मुखोत्घात स्पर्शेनापि महेश्वरी ॥ २७॥

kalāsopāna mānarūṭhastatra pāṭhaparāyaṇa |vāyunātanmukhotghāta sparśenāpi maheśvarī || 27||

स्व स्वस्थानपदं प्राप्य स्वशक्तौ ददुतामियु ।कोटिवक्त्र विरञाद्या स्व स्वस्थाना निलेभिरे ॥ २८॥

sva svasthānapadaṃ prāpya svaśaktau dadutāmiyu |koṭivaktra virañādyā sva svasthānā nilebhire || 28||

कटाक्ष दर्शनं दत्वा तत्रैतान्तर धायते ।सकामनिरतासर्वे स्व स्वसिद्धि परायणा ॥ २९॥

kaṭākṣa darśanaṃ datvā tatraitāntara dhāyate |sakāmaniratāsarve sva svasiddhi parāyaṇā || 29||

तदेव नाम सहस्रं तवप्रीत्या निगद्यते ।दिव्यसाम्राज्यनामाख्यं नामसाहस्रमुत्तमम् ॥ ३०॥

tadeva nāma sahasraṃ tavaprītyā nigadyate |divyasāmrājyanāmākhyaṃ nāmasāhasramuttamam || 30||

यथादिव्यौत्पतैर्दिव्यः कुसुमैः पूजिता परा ।प्रसिदति तदातेन सदा तारा प्रसिदति ॥ ३१॥

yathādivyautpatairdivyaḥ kusumaiḥ pūjitā parā |prasidati tadātena sadā tārā prasidati || 31||

पावकश्चैव सिन्दुरैरष्टगन्धैर्लिखैज्जपेत् ।मज्जाभिश्च तथा रक्तैस्तर्पयेत्प्रपठेत्सदा ॥ ३२॥

pāvakaścaiva sindurairaṣṭagandhairlikhaijjapet |majjābhiśca tathā raktaistarpayetprapaṭhetsadā || 32||

अनन्त महिमाख्यं च नाम साहस्रकं शृणु ।दिव्यसाम्राज्यमेधाख्यं नाम साहस्रकस्य च ॥ ३३॥

ananta mahimākhyaṃ ca nāma sāhasrakaṃ śṛṇu |divyasāmrājyamedhākhyaṃ nāma sāhasrakasya ca || 33||

अक्षोभ्यस्तु ऋषिः प्रोक्तो बृहति छन्द ईरितम् ।ऊग्रतारा देवतास्या कूर्चबीजं प्रकीर्तितम् ॥ ३४॥

akṣobhyastu ṛṣiḥ prokto bṛhati chanda īritam |ūgratārā devatāsyā kūrcabījaṃ prakīrtitam || 34||

कालीतारा महाबीजं तथा छिन्नामयं शिवे ।तारा बीजं तथा काल्या शक्ति छिन्नामनुर्भवेत् ॥ ३५॥

kālītārā mahābījaṃ tathā chinnāmayaṃ śive |tārā bījaṃ tathā kālyā śakti chinnāmanurbhavet || 35||

अत एव भवेत्कूर्चं चण्डघण्टामयं शिवे ।अस्त्र शक्तिश्च भुवना कीलकं नचाङ्गुयक् ॥ ३६॥

ata eva bhavetkūrcaṃ caṇḍaghaṇṭāmayaṃ śive |astra śaktiśca bhuvanā kīlakaṃ nacāṅguyak || 36||

प्रत्यक्ष दर्शनाद्यर्थे विनियोग प्रकीर्तितः ।ध्यानं मन्त्रवदासाद्य नामसाहस्रकं पठेत् ॥ ३७॥

pratyakṣa darśanādyarthe viniyoga prakīrtitaḥ |dhyānaṃ mantravadāsādya nāmasāhasrakaṃ paṭhet || 37||

ॐ अस्य श्रीमहोग्रतारा दिव्य साम्राज्य मेधा नामसहस्रकस्य अक्षोभ्यऋषिः बृहति छन्दः ।उग्रतारादित्रिशक्ति देवता हं बीजं फट् शक्तिःहं कीलकं श्रीमहोग्रतारा प्रत्यक्ष दर्शनाद्यर्थे विनियोगः ॥ ३८॥

oṃ asya śrīmahogratārā divya sāmrājya medhā nāmasahasrakasya akṣobhyaṛṣiḥ bṛhati chandaḥ |ugratārāditriśakti devatā haṃ bījaṃ phaṭ śaktiḥhaṃ kīlakaṃ śrīmahogratārā pratyakṣa darśanādyarthe viniyogaḥ || 38||

अथ स्तोत्रम् ।ॐ क्रां तारा स्त्रीहृदयमहातारा क्रमुग्रतारा तारिणी तरिः ।महोग्रतारा स्त्रीतारा त्रिकटैकजटाधरा ॥ ३९॥

atha stotram |oṃ krāṃ tārā strīhṛdayamahātārā kramugratārā tāriṇī tariḥ |mahogratārā strītārā trikaṭaikajaṭādharā || 39||

ततथैय्या भिनपगा तालताण्ड्वरूपिणी ।ताण्डवाह्लाद निरत तहणी तहणाकृतिः ॥ ४०॥

tatathaiyyā bhinapagā tālatāṇḍvarūpiṇī |tāṇḍavāhlāda nirata tahaṇī tahaṇākṛtiḥ || 40||

तन्त्री वाद्यरता तन्त्रा तन्त्रशास्त्र परायणा ।तारूण्यातकल्लोला तारूण्यामृतकन्यका ॥ ४१॥

tantrī vādyaratā tantrā tantraśāstra parāyaṇā |tārūṇyātakallolā tārūṇyāmṛtakanyakā || 41||

तारूण्यामृत चान्द्री च तत्त्वदर्शनतत्परा ।तीर्थसेवापरातुष्टा त्रां त्रीं त्रूं त्रैं स्वरूपिणी ॥ ४२॥

tārūṇyāmṛta cāndrī ca tattvadarśanatatparā |tīrthasevāparātuṣṭā trāṃ trīṃ trūṃ traiṃ svarūpiṇī || 42||

त्रोङ्कारात्रः स्वरूपा च त्रसा त्रस्तगतीस्तह ।तनिम्रालालवृक्षस्था तालीपान परायणा ॥ ४३॥

troṅkārātraḥ svarūpā ca trasā trastagatīstaha |tanimrālālavṛkṣasthā tālīpāna parāyaṇā || 43||

तरुणीकुण्डनिरता तरुणीकुण्डरूपिणी ।तरुणीकुसुमाह्लादा तरुणीबीजरूपिणी ॥ ४४॥

taruṇīkuṇḍaniratā taruṇīkuṇḍarūpiṇī |taruṇīkusumāhlādā taruṇībījarūpiṇī || 44||

तरुणीगर्भसम्भूता तरुणीध्यानतत्परा ।तरुणीपूजनिरता तरुणीभक्ततत्परा ॥ ४५॥

taruṇīgarbhasambhūtā taruṇīdhyānatatparā |taruṇīpūjaniratā taruṇībhaktatatparā || 45||

तरुणीलोचनानन्दलहरी तार्क्श्यवाहना ।ताररूपा ताम्रपर्णी ताम्रपत्रसमस्थिता ॥ ४६॥

taruṇīlocanānandalaharī tārkśyavāhanā |tārarūpā tāmraparṇī tāmrapatrasamasthitā || 46||

तरुणीकुसुमामोहा तरुणीपुष्परूपिणी ।तरुणीताडिकान्नाथा तरुणीमुखगोचरा ॥ ४७॥

taruṇīkusumāmohā taruṇīpuṣparūpiṇī |taruṇītāḍikānnāthā taruṇīmukhagocarā || 47||

तरुणीकेशसंस्था च तरुणीमुखमध्यगा ।तरुणीवाक्यमध्या च तरुणीताण्डवर्णवा ॥ ४८॥

taruṇīkeśasaṃsthā ca taruṇīmukhamadhyagā |taruṇīvākyamadhyā ca taruṇītāṇḍavarṇavā || 48||

तरुणीगानसन्तुष्टा तरुणीभक्ततत्परा ।तरुणीमुक्तीमाला च तरुणीभक्तरूपिणी ॥ ४९॥

taruṇīgānasantuṣṭā taruṇībhaktatatparā |taruṇīmuktīmālā ca taruṇībhaktarūpiṇī || 49||

तरुणीगमनप्रीत्या च तरुणीहास्यतत्परा ।तरुणीनामिकानन्ता तरुणीरत्नरूपिणी ॥ ५०॥

taruṇīgamanaprītyā ca taruṇīhāsyatatparā |taruṇīnāmikānantā taruṇīratnarūpiṇī || 50||