शालग्रामस्तोत्रम् शालिग्रामस्तोत्रम् Shalagramastotram

श्रीरामं सह लक्ष्मणं सकरुणं सीतान्वितं सात्त्विकंवैदेहीमुखपद्मलुब्धमधुपं पौलस्त्वसंहारिणम् ।वन्दे वन्द्यपदांबुजं सुरवरं भक्तानुकंपाकरंशत्रुघेन हनूमता च भरतेनासेवितं राघवम् ॥ १॥

śrīrāmaṃ saha lakṣmaṇaṃ sakaruṇaṃ sītānvitaṃ sāttvikaṃvaidehīmukhapadmalubdhamadhupaṃ paulastvasaṃhāriṇam |vande vandyapadāṃbujaṃ suravaraṃ bhaktānukaṃpākaraṃśatrughena hanūmatā ca bharatenāsevitaṃ rāghavam || 1||

जयति जनकपुत्री लोकभर्त्री नितान्तंजयति जयति रामः पुण्यपुञ्जस्वरूपः ।जयति शुभगराशिर्लक्ष्मणो ज्ञानरूपोजयति किल मनोज्ञा ब्रह्मजाता ह्ययोध्या ॥ २॥

jayati janakaputrī lokabhartrī nitāntaṃjayati jayati rāmaḥ puṇyapuñjasvarūpaḥ |jayati śubhagarāśirlakṣmaṇo jñānarūpojayati kila manojñā brahmajātā hyayodhyā || 2||

श्री गणेशाय नमः ।अस्य श्रीशालग्रामस्तोत्रमन्त्रस्य श्रीभगवान् ऋषिः\,नारायणो देवता\, अनुष्टुप् छन्दः\,श्रीशालग्रामस्तोत्रमन्त्रजपे विनियोगः ॥युधिष्ठिर उवाच ।श्रीदेवदेव देवेश देवतार्चनमुत्तमम् ।तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि ब्रूहि मे पुरुषोत्तम ॥ १॥

śrī gaṇeśāya namaḥ |asya śrīśālagrāmastotramantrasya śrībhagavān ṛṣiḥ\,nārāyaṇo devatā\, anuṣṭup chandaḥ\,śrīśālagrāmastotramantrajape viniyogaḥ ||yudhiṣṭhira uvāca |śrīdevadeva deveśa devatārcanamuttamam |tatsarvaṃ śrotumicchāmi brūhi me puruṣottama || 1||

श्रीभगवानुवाच ।गण्डक्यां चोत्तरे तीरे गिरिराजस्य दक्षिणे ।दशयोजनविस्तीर्णा महाक्षेत्रवसुन्धरा ॥ २॥

śrībhagavānuvāca |gaṇḍakyāṃ cottare tīre girirājasya dakṣiṇe |daśayojanavistīrṇā mahākṣetravasundharā || 2||

शालग्रामो भवेद्देवो देवी द्वारावती भवेत् ।उभयोः सङ्गमो यत्र मुक्तिस्तत्र न संशयः ॥ ३॥

śālagrāmo bhaveddevo devī dvārāvatī bhavet |ubhayoḥ saṅgamo yatra muktistatra na saṃśayaḥ || 3||

शालग्रामशिला यत्र यत्र द्वारावती शिला ।उभयोः सङ्गमो यत्र मुक्तिस्तत्र न संशयः ॥ ४॥

śālagrāmaśilā yatra yatra dvārāvatī śilā |ubhayoḥ saṅgamo yatra muktistatra na saṃśayaḥ || 4||

आजन्मकृतपापानां प्रायश्चित्तं य इच्छति ।शालग्रामशिलावारि पापहारि नमोऽस्तु ते ॥ ५॥

ājanmakṛtapāpānāṃ prāyaścittaṃ ya icchati |śālagrāmaśilāvāri pāpahāri namo'stu te || 5||

अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशनम् ।विष्णोः पादोदकं पीत्वा शिरसा धारयाम्यहम् ॥ ६॥

akālamṛtyuharaṇaṃ sarvavyādhivināśanam |viṣṇoḥ pādodakaṃ pītvā śirasā dhārayāmyaham || 6||

शङ्खमध्ये स्थितं तोयं भ्रामितं केशवोपरि ।अङ्गलग्नं मनुष्याणां ब्रह्महत्यादिकं दहेत् ॥ ७॥

śaṅkhamadhye sthitaṃ toyaṃ bhrāmitaṃ keśavopari |aṅgalagnaṃ manuṣyāṇāṃ brahmahatyādikaṃ dahet || 7||

स्नानोदकं पिवेन्नित्यं चक्राङ्कितशिलोद्भवम् ।प्रक्षाल्य शुद्धं तत्तोयं ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ ८॥

snānodakaṃ pivennityaṃ cakrāṅkitaśilodbhavam |prakṣālya śuddhaṃ tattoyaṃ brahmahatyāṃ vyapohati || 8||

अग्निष्टोमसहस्राणि वाजपेयशतानि च ।सम्यक् फलमवाप्नोति विष्णोर्नैवेद्यभक्षणात् ॥ ९॥

agniṣṭomasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca |samyak phalamavāpnoti viṣṇornaivedyabhakṣaṇāt || 9||

नैवेद्ययुक्तां तुलसीं च मिश्रितां विशेषतः पादजलेन विष्णोः ।योऽश्नाति नित्यं पुरतो मुरारेः प्राप्नोति यज्ञायुतकोटिपुण्यम् ॥ १०॥

naivedyayuktāṃ tulasīṃ ca miśritāṃ viśeṣataḥ pādajalena viṣṇoḥ |yo'śnāti nityaṃ purato murāreḥ prāpnoti yajñāyutakoṭipuṇyam || 10||

खण्डिताः स्फुटिता भिन्ना वह्निदग्धास्तथैव च ।शालग्रामशिला यत्र तत्र दोषो न विद्यते ॥ ११॥

khaṇḍitāḥ sphuṭitā bhinnā vahnidagdhāstathaiva ca |śālagrāmaśilā yatra tatra doṣo na vidyate || 11||

न मन्त्रः पूजनं नैव न तीर्थं न च भावना ।न स्तुतिर्नोपचारश्च शालग्रामशिलार्चने ॥ १२॥

na mantraḥ pūjanaṃ naiva na tīrthaṃ na ca bhāvanā |na stutirnopacāraśca śālagrāmaśilārcane || 12||

ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायसम्भवम् ।शीघ्रं नश्यति तत्सर्वं शालग्रामशिलार्चनात् ॥ १३॥

brahmahatyādikaṃ pāpaṃ manovākkāyasambhavam |śīghraṃ naśyati tatsarvaṃ śālagrāmaśilārcanāt || 13||

नानावर्णमयं चैव नानाभोगेन वेष्टितम् ।तथा वरप्रसादेन लक्ष्मीकान्तं वदाम्यहम् ॥ १४॥

nānāvarṇamayaṃ caiva nānābhogena veṣṭitam |tathā varaprasādena lakṣmīkāntaṃ vadāmyaham || 14||

नारायणोद्भवो देवश्चक्रमध्ये च कर्मणा ।तथा वरप्रसादेन लक्ष्मीकान्तं वदाम्यहम् ॥ १५॥

nārāyaṇodbhavo devaścakramadhye ca karmaṇā |tathā varaprasādena lakṣmīkāntaṃ vadāmyaham || 15||

कृष्णे शिलातले यत्र सूक्ष्मं चक्रं च दृश्यते ।सौभाग्यं सन्ततिं धत्ते सर्व सौख्यं ददाति च ॥ १६॥

kṛṣṇe śilātale yatra sūkṣmaṃ cakraṃ ca dṛśyate |saubhāgyaṃ santatiṃ dhatte sarva saukhyaṃ dadāti ca || 16||

वासुदेवस्य चिह्नानि दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते ।श्रीधरः सुकरे वामे हरिद्वर्णस्तु दृश्यते ॥ १७॥

vāsudevasya cihnāni dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate |śrīdharaḥ sukare vāme haridvarṇastu dṛśyate || 17||

वराहरूपिणं देवं कूर्माङ्गैरपि चिह्नितम् ।गोपदं तत्र दृश्येत वाराहं वामनं तथा ॥ १८॥

varāharūpiṇaṃ devaṃ kūrmāṅgairapi cihnitam |gopadaṃ tatra dṛśyeta vārāhaṃ vāmanaṃ tathā || 18||

पीतवर्णं तु देवानां रक्तवर्णं भयावहम् ।नारसिंहो भवेद्देवो मोक्षदं च प्रकीर्तितम् ॥ १९॥

pītavarṇaṃ tu devānāṃ raktavarṇaṃ bhayāvaham |nārasiṃho bhaveddevo mokṣadaṃ ca prakīrtitam || 19||

शङ्खचक्रगदाकूर्माः शङ्खो यत्र प्रदृश्यते ।शङ्खवर्णस्य देवानां वामे देवस्य लक्षणम् ॥ २०॥

śaṅkhacakragadākūrmāḥ śaṅkho yatra pradṛśyate |śaṅkhavarṇasya devānāṃ vāme devasya lakṣaṇam || 20||

दामोदरं तथा स्थूलं मध्ये चक्रं प्रतिष्ठितम् ।पूर्णद्वारेण सङ्कीर्णा पीतरेखा च दृश्यते ॥ २१॥

dāmodaraṃ tathā sthūlaṃ madhye cakraṃ pratiṣṭhitam |pūrṇadvāreṇa saṅkīrṇā pītarekhā ca dṛśyate || 21||

छत्राकारे भवेद्राज्यं वर्तुले च महाश्रियः ।चिपिटे च महादुःखं शूलाग्रे तु रणं ध्रुवम् ॥ २२॥

chatrākāre bhavedrājyaṃ vartule ca mahāśriyaḥ |cipiṭe ca mahāduḥkhaṃ śūlāgre tu raṇaṃ dhruvam || 22||

ललाटे शेषभोगस्तु शिरोपरि सुकाञ्चनम् ।चक्रकाञ्चनवर्णानां वामदेवस्य लक्षणम् ॥ २३॥

lalāṭe śeṣabhogastu śiropari sukāñcanam |cakrakāñcanavarṇānāṃ vāmadevasya lakṣaṇam || 23||

वामपार्श्वे च वै चक्रे कृष्णवर्णस्तु पिङ्गलम् ।लक्ष्मीनृसिंहदेवानां पृथग्वर्णस्तु दृश्यते ॥ २४॥

vāmapārśve ca vai cakre kṛṣṇavarṇastu piṅgalam |lakṣmīnṛsiṃhadevānāṃ pṛthagvarṇastu dṛśyate || 24||

लम्बोष्ठे च दरिद्रं स्यात्पिङ्गले हानिरेव च ।लग्नचक्रे भवेद्याधिर्विदारे मरणं ध्रुवम् ॥ २५॥

lamboṣṭhe ca daridraṃ syātpiṅgale hānireva ca |lagnacakre bhavedyādhirvidāre maraṇaṃ dhruvam || 25||

पादोदकं च निर्माल्यं मस्तके धारयेत्सदा ।विष्णोर्द्दष्टं भक्षितव्यं तुलसीदलमिश्रितम् ॥ २६॥

pādodakaṃ ca nirmālyaṃ mastake dhārayetsadā |viṣṇorddaṣṭaṃ bhakṣitavyaṃ tulasīdalamiśritam || 26||

कल्पकोटिसहस्राणि वैकुण्ठे वसते सदा ।शालग्रामशिलाबिन्दुर्हत्याकोटिविनाशनः ॥ २७॥

kalpakoṭisahasrāṇi vaikuṇṭhe vasate sadā |śālagrāmaśilābindurhatyākoṭivināśanaḥ || 27||

तस्मात्सम्पूजयेद्ध्यात्वा पूजितं चापि सर्वदा ।शालग्रामशिलास्तोत्रं यः पठेच्च द्विजोत्तमः ॥ २८॥

tasmātsampūjayeddhyātvā pūjitaṃ cāpi sarvadā |śālagrāmaśilāstotraṃ yaḥ paṭhecca dvijottamaḥ || 28||

स गच्छेत्परमं स्थानं यत्र लोकेश्वरो हरिः ।सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति ॥ २९॥

sa gacchetparamaṃ sthānaṃ yatra lokeśvaro hariḥ |sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati || 29||

दशावतारो देवानां पृथग्वर्णस्तु दृश्यते ।ईप्सितं लभते राज्यं विष्णुपूजामनुक्रमात् ॥ ३०॥

daśāvatāro devānāṃ pṛthagvarṇastu dṛśyate |īpsitaṃ labhate rājyaṃ viṣṇupūjāmanukramāt || 30||

कोट्।ह्यो हि ब्रह्महत्यानामगम्यागम्यकोटयः ।ताः सर्वा नाशमायान्ति विष्णुनैवेद्यभक्षणात् ॥ ३१॥

koṭ|hyo hi brahmahatyānāmagamyāgamyakoṭayaḥ |tāḥ sarvā nāśamāyānti viṣṇunaivedyabhakṣaṇāt || 31||

विष्णोः पादोदकं पीत्वा कोटिजन्माघनाशनम् ।तस्मादष्टगुणं पापं भूमौ बिन्दुनिपातनात् ॥ ३२॥

viṣṇoḥ pādodakaṃ pītvā koṭijanmāghanāśanam |tasmādaṣṭaguṇaṃ pāpaṃ bhūmau bindunipātanāt || 32||

रघुवर\! यदभूस्त्वं तादृशो वायसस्यप्रणत इति दयालुर्यस्य चैद्यस्य कृष्ण! ।प्रतिभवमपराद्धुर्मुग्धसायुज्यदोभूर्वद किमु पदमागस्तस्य तेऽस्तिक्षमायाः ॥ १॥

raghuvara\! yadabhūstvaṃ tādṛśo vāyasasyapraṇata iti dayāluryasya caidyasya kṛṣṇa! |pratibhavamaparāddhurmugdhasāyujyadobhūrvada kimu padamāgastasya te'stikṣamāyāḥ || 1||

मह्यं मनः फलमिदं मधुकैटभारेमत्प्रार्थनीय मदनुग्रह एष एव ।त्वद्भृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्यभृत्यस्य भृत्य इति मां स्मर लोकनाथ ॥ २॥

mahyaṃ manaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhārematprārthanīya madanugraha eṣa eva |tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtyabhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 2||

। इति श्रीभविष्योत्तरपुराणे श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादेशालग्रामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।शालिग्रामस्तोत्रं

| iti śrībhaviṣyottarapurāṇe śrīkṛṣṇayudhiṣṭhirasaṃvādeśālagrāmastotraṃ sampūrṇam |śāligrāmastotraṃ