नटेश्वरदण्डकस्तुतिः Shri Nateshvaradandaka Stuti

श्रीउमापतिशिवप्रणीतायत्क्षेत्रे जननात् स्थितेश्च विलयात् आवृत्तिहीनं पदंयत्तीर्थाम्बुनिषेवणादतितरां साम्यं विधेर्मानवः ।यन्मूर्तेरवलोकनादपि सकृत्प्राप्नोति धामाभयंतं नत्वाहमुमापतिर्नटपतिं गद्योक्तिभङ्ग्या श्रये ॥ १॥

śrīumāpatiśivapraṇītāyatkṣetre jananāt sthiteśca vilayāt āvṛttihīnaṃ padaṃyattīrthāmbuniṣevaṇādatitarāṃ sāmyaṃ vidhermānavaḥ |yanmūrteravalokanādapi sakṛtprāpnoti dhāmābhayaṃtaṃ natvāhamumāpatirnaṭapatiṃ gadyoktibhaṅgyā śraye || 1||

अश्वीकृताश्वीकृत वेदराशिःअस्त्रीकृतास्त्रीकृतदानवारिः ।अङ्गीकृताङ्गीकृतशम्बरारिःपायात्स नो दैवतसार्वभौमः ॥ २॥

aśvīkṛtāśvīkṛta vedarāśiḥastrīkṛtāstrīkṛtadānavāriḥ |aṅgīkṛtāṅgīkṛtaśambarāriḥpāyātsa no daivatasārvabhaumaḥ || 2||

अस्ति खलु अनेककोटिब्रह्माण्डमध्यभवदण्डभित्त्यधःप्रदेशव्यापकः, दुग्धसिन्धुमथनमन्थानमन्दरगिरिभारवहननिपुणेनआदिकमठेनाराध्यमानः ॥ ३॥

asti khalu anekakoṭibrahmāṇḍamadhyabhavadaṇḍabhittyadhaḥpradeśavyāpakaḥ, dugdhasindhumathanamanthānamandaragiribhāravahananipuṇenaādikamaṭhenārādhyamānaḥ || 3||

तदुपरि कोटियोजनप्रमाणभवनमध्यस्थसहस्रयोजनोन्नततद्विगुणविशालसिंहासनस्थितेन दशकोट्यनुचरपरिवृतस्वसमानैकादशरुद्रवर्यसमावृतेन किरीटकुण्डलहारकेयूराद्याभरणरुद्राक्षभूतिभूषितेन खड्गखेटककोदण्डबाणपरिमण्डितबाहुदण्डेन पञ्चदशकोटियोजनदूरव्यापिज्वालाधूमपर्यस्तपर्यन्तेन वरकलेवरेण प्रभुणाकालाग्निरुद्रेणाप्यनुदिनमर्च्यमानः ॥ ४॥

tadupari koṭiyojanapramāṇabhavanamadhyasthasahasrayojanonnatatadviguṇaviśālasiṃhāsanasthitena daśakoṭyanucaraparivṛtasvasamānaikādaśarudravaryasamāvṛtena kirīṭakuṇḍalahārakeyūrādyābharaṇarudrākṣabhūtibhūṣitena khaḍgakheṭakakodaṇḍabāṇaparimaṇḍitabāhudaṇḍena pañcadaśakoṭiyojanadūravyāpijvālādhūmaparyastaparyantena varakalevareṇa prabhuṇākālāgnirudreṇāpyanudinamarcyamānaḥ || 4||

ततश्चोपर्युपरि क्रमेणानेकगणेन्द्रयुक्तकूश्माण्डाख्यमहाभैरवेण पातालतलनिवासासुरनागरक्षोभिः नाना विधशरीरभेदनानाकोटिगणसहितहाटकेशेन मणिमयकाण्ड धगध्धगितधवलचामरोपचारसमादृतवरशुण्डाभृदैरावतपुण्डरीकवामनकुमुदाञ्जनपुष्पदन्तसार्वभौमसुप्रतीकसमाह्वयाष्टदिङ्महाशुण्डालैः वासुकितक्षककार्कोटकशङ्खगुलिककम्बलाश्वतरधृतराष्ट्रादिमहोरग कोटिसंवृत भूभारवहनचण सर्पसार्वभौमश्रीमदादिशेषेण चापि संसेव्यमानः ॥ ५॥

tataścoparyupari krameṇānekagaṇendrayuktakūśmāṇḍākhyamahābhairaveṇa pātālatalanivāsāsuranāgarakṣobhiḥ nānā vidhaśarīrabhedanānākoṭigaṇasahitahāṭakeśena maṇimayakāṇḍa dhagadhdhagitadhavalacāmaropacārasamādṛtavaraśuṇḍābhṛdairāvatapuṇḍarīkavāmanakumudāñjanapuṣpadantasārvabhaumasupratīkasamāhvayāṣṭadiṅmahāśuṇḍālaiḥ vāsukitakṣakakārkoṭakaśaṅkhagulikakambalāśvataradhṛtarāṣṭrādimahoraga koṭisaṃvṛta bhūbhāravahanacaṇa sarpasārvabhaumaśrīmadādiśeṣeṇa cāpi saṃsevyamānaḥ || 5||

लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरोदकाख्यसप्तार्णवैः, जम्बूशौनककुशक्रौञ्चशाल्मलीगोमेदकपुष्कराख्य सप्तद्वीपैः, महेन्द्रमलयसह्यशुक्तिमदृक्षविन्ध्यपारियात्राख्यसप्तकुलाचलैश्च परिवृतायाःकुरुहिरण्यरम्यभद्राश्वभारतकिम्पुरुषहरिकेतुमालेलावृताख्यनवखण्डविभक्तपञ्चाशत्कोटियोजनसमचतुरश्रविस्तृतायाः वसुन्धरायाःहृदयसरसीरुहकर्णिकाकारभूतः, मेरुमन्दरकैलासात्मकपश्चिमोत्तर दक्षिणशिखरत्रय विराजमानः, निखिलप्रपञ्चविलयमहाप्रलयान्तरेष्वपि यथावद्वर्तमानःत्रिकूटगिरिर्नाम महान्पर्वतोत्तमः ॥ ६॥

lavaṇekṣusurāsarpirdadhikṣīrodakākhyasaptārṇavaiḥ, jambūśaunakakuśakrauñcaśālmalīgomedakapuṣkarākhya saptadvīpaiḥ, mahendramalayasahyaśuktimadṛkṣavindhyapāriyātrākhyasaptakulācalaiśca parivṛtāyāḥkuruhiraṇyaramyabhadrāśvabhāratakimpuruṣahariketumālelāvṛtākhyanavakhaṇḍavibhaktapañcāśatkoṭiyojanasamacaturaśravistṛtāyāḥ vasundharāyāḥhṛdayasarasīruhakarṇikākārabhūtaḥ, merumandarakailāsātmakapaścimottara dakṣiṇaśikharatraya virājamānaḥ, nikhilaprapañcavilayamahāpralayāntareṣvapi yathāvadvartamānaḥtrikūṭagirirnāma mahānparvatottamaḥ || 6||

तत्र हि सह्याद्रिप्रवहत्सलिलपूरपूरितयोःगोलामणिधगद्धगितमहारजतपुलिनराजीविराजितयोः शिवक्षेत्रानेकमण्डितोभयतटयोः निमज्जनात् सर्वपापापनोदनचणयोः उभयपार्श्वतःपूर्वाभिमुखेन प्रवाहात् मालायितयोःश्रीनूपुर मणिमुक्ताख्यमहानद्योरभ्यन्तरे ॥ ७॥

tatra hi sahyādripravahatsalilapūrapūritayoḥgolāmaṇidhagaddhagitamahārajatapulinarājīvirājitayoḥ śivakṣetrānekamaṇḍitobhayataṭayoḥ nimajjanāt sarvapāpāpanodanacaṇayoḥ ubhayapārśvataḥpūrvābhimukhena pravāhāt mālāyitayoḥśrīnūpura maṇimuktākhyamahānadyorabhyantare || 7||

ब्रह्महत्यादिमहापातक ध्वंसनविचक्षण शिवगङ्गागुह्यव्याघ्र यौवनानन्तनाग ब्रह्मचामुण्डिका दुग्धार्णवपरमानन्दकूपाद्यनेक तीर्थसमावृते ॥ ८॥

brahmahatyādimahāpātaka dhvaṃsanavicakṣaṇa śivagaṅgāguhyavyāghra yauvanānantanāga brahmacāmuṇḍikā dugdhārṇavaparamānandakūpādyaneka tīrthasamāvṛte || 8||

गगनतलातिशयित शाखानिरन्तरनिवासवलाहकसङ्घसङ्घट्टनजात धारासम्पातसन्ततकन्दलित सर्वर्तुकुसुमफलरसपरिशोभित वटपटकटोन्नट कुटजाश्वत्थ कपित्थ चाम्पेयताल तमाल हिन्ताल साल रसालोद्दाल कुद्दालोद्दालककोलाङ्कोल पाटलदेवताल कन्दाराल वकुलनिचुल विदलविधुल सरल महिल मधुष्ठीलक मधूलक मधुवर्णकसुवर्णक सुपार्श्वक सप्तपर्णक पञ्चवर्ण वारुण सहकारसिन्धुवार नारिकेर खदिर विट्खदिर खर्जूर कर्णिकारनागकेसर पुन्नाग नारङ्ग नागलिङ्ग लिकुचासनार्जुनशोभाञ्जनशिरीष कदम्बनिम्बतिन्त्रिणीक्रमुक लवङ्गरम्भाकुरवक कुन्द माकन्द मन्दार पारिजात सन्तानहरिचन्दन वाजिगुह्य देवदारु श्रीबिल्व तिल्वजातीवृक्षादिद्रुमकुलनिबद्धमनोहरतमोद्यान विद्योतमानैलापिप्पलीताम्बूलिकामाधवीमागधीमालतीमल्लिकागणिकालोमरत्नकल्पकाद्यनेक लतापरिवेष्टित नानाविधारामविराजमाने ॥ ९॥

gaganatalātiśayita śākhānirantaranivāsavalāhakasaṅghasaṅghaṭṭanajāta dhārāsampātasantatakandalita sarvartukusumaphalarasapariśobhita vaṭapaṭakaṭonnaṭa kuṭajāśvattha kapittha cāmpeyatāla tamāla hintāla sāla rasāloddāla kuddāloddālakakolāṅkola pāṭaladevatāla kandārāla vakulanicula vidalavidhula sarala mahila madhuṣṭhīlaka madhūlaka madhuvarṇakasuvarṇaka supārśvaka saptaparṇaka pañcavarṇa vāruṇa sahakārasindhuvāra nārikera khadira viṭkhadira kharjūra karṇikāranāgakesara punnāga nāraṅga nāgaliṅga likucāsanārjunaśobhāñjanaśirīṣa kadambanimbatintriṇīkramuka lavaṅgarambhākuravaka kunda mākanda mandāra pārijāta santānaharicandana vājiguhya devadāru śrībilva tilvajātīvṛkṣādidrumakulanibaddhamanoharatamodyāna vidyotamānailāpippalītāmbūlikāmādhavīmāgadhīmālatīmallikāgaṇikālomaratnakalpakādyaneka latāpariveṣṭita nānāvidhārāmavirājamāne || 9||

कनकवालुकातीरप्रदेश स्फटिकमणिशिलाबद्धसोपान निकरकपटबहुलतरमिहिरहिमकरकरनिकरसमुदय सन्ततविकसितकमलकल्हारकुमुदकुवलयहल्लकरक्तोत्पलनीलोत्पलपुण्डरीकादि सुमपरिमल भरितानेकनदीनदवापीकूपतटाकसरित्सलिल कलकल्लोलाभि वर्धिताखिलसस्यमण्डलमण्डिते ॥ १०॥

kanakavālukātīrapradeśa sphaṭikamaṇiśilābaddhasopāna nikarakapaṭabahulataramihirahimakarakaranikarasamudaya santatavikasitakamalakalhārakumudakuvalayahallakaraktotpalanīlotpalapuṇḍarīkādi sumaparimala bharitānekanadīnadavāpīkūpataṭākasaritsalila kalakallolābhi vardhitākhilasasyamaṇḍalamaṇḍite || 10||

गजतुरग पशु धनधान्य भूषणाम्बर दासदासीसमृद्धि समेधित बुधबृहस्पतिसम विद्यापटुतरबुद्धियुक्त निजनिजवर्णाश्रमोचितधर्मालङ्कर्मीणचातुर्वर्ण्यजनसमूहाभिरामे सुरामे ॥ ११॥

gajaturaga paśu dhanadhānya bhūṣaṇāmbara dāsadāsīsamṛddhi samedhita budhabṛhaspatisama vidyāpaṭutarabuddhiyukta nijanijavarṇāśramocitadharmālaṅkarmīṇacāturvarṇyajanasamūhābhirāme surāme || 11||

नानाविधकवाट तोरणचित्रगवाक्षोपलक्षित मुक्तासरघटितवितानोपशोभितशातकुम्भदीपस्तम्भसुभासितहंसतूलिकासुमतल्पमहोपधान गण्डुकचतुष्टय मणिगणखचित पर्यङ्कसुखशयित कामरतीसम क्रीडाविनोदन युवयुवतीजननिबिडितान्तःपुरेन्दु कान्तमयोटज गृहसौधराजीराजितविक्रयिक क्रायिकजनसंसर्गविपणिकाशतरम्यवीथिकाशत समन्विते ॥ १२॥

nānāvidhakavāṭa toraṇacitragavākṣopalakṣita muktāsaraghaṭitavitānopaśobhitaśātakumbhadīpastambhasubhāsitahaṃsatūlikāsumatalpamahopadhāna gaṇḍukacatuṣṭaya maṇigaṇakhacita paryaṅkasukhaśayita kāmaratīsama krīḍāvinodana yuvayuvatījananibiḍitāntaḥpurendu kāntamayoṭaja gṛhasaudharājīrājitavikrayika krāyikajanasaṃsargavipaṇikāśataramyavīthikāśata samanvite || 12||

नित्यं प्रातः स्नानसन्ध्यावन्दन गर्भाधान पुंसवनसीमन्तोन्नयन जातकर्म नामकरणोपनिष्क्रामणान्नप्राशनकर्णवेधन चौलोपनयन समिदाधान वेदाध्ययन चतुर्व्रतसमावर्तन विवाहौपासन वैश्वदेव ब्रह्मयज्ञकृच्छ्रचान्द्रायणपार्वणाष्टका मन्वादि पैतृकश्राद्ध सर्पेशानबल्यायुष्यापमृत्युनक्षत्रहोम नवग्रहमख त्रिकालशिवपूजादिसत्कर्मनिरतैः ॥ १३॥

nityaṃ prātaḥ snānasandhyāvandana garbhādhāna puṃsavanasīmantonnayana jātakarma nāmakaraṇopaniṣkrāmaṇānnaprāśanakarṇavedhana caulopanayana samidādhāna vedādhyayana caturvratasamāvartana vivāhaupāsana vaiśvadeva brahmayajñakṛcchracāndrāyaṇapārvaṇāṣṭakā manvādi paitṛkaśrāddha sarpeśānabalyāyuṣyāpamṛtyunakṣatrahoma navagrahamakha trikālaśivapūjādisatkarmanirataiḥ || 13||

अनवरतमाधेयाग्निहोत्र दर्श पूर्णमास चातुर्मास्यनिरूढ पशुबन्धसौत्रामण्यग्निष्टोमात्यग्निष्टोमोक्थ्य षोडश्यतिरात्रवाजपेयाप्तोर्याम पौण्डरीक महाव्रत साग्निचयनसर्वतोमुखादिमहाध्वरदीक्षामहोत्सवसमयोद्यताध्वर्यवौद्गात्रहौत्रब्राह्म निजनिजाधिकारनिरतनिपुणर्त्विङ्मुखोच्चार्यमाणमन्त्रनिवहपूत वपाहोमपरिमलपरिमिलित धूमरेखासरससमाहूत पुरुहूतपुरस्सर निजहविर्भागभोगलम्पटनिलिम्पगणस्पृहणीय हव्यदिव्यान्नरञ्जनव्यञ्जन सूपापूपलेह्यचोष्य पेयखाद्य रसायन सघृतगुडपायस पयोदधिसपक नानाफलोपहार मृष्टान्नभोजन सदक्षिणताम्बूलसन्तुष्टाशेषजनसम्प्रयुक्ताशीर्वचननिकरैः, वेदवेदाङ्गादिचतुष्षष्टिकलाप्रावीण्य शिवातिवादाणिमाद्यष्टसिद्धिप्रचारस्वतन्त्रकुशलैः, सुकलत्र पुत्र दुहितृ बन्धुमित्रसुशिष्यपरिजनसमेतैः ॥ १४॥

anavaratamādheyāgnihotra darśa pūrṇamāsa cāturmāsyanirūḍha paśubandhasautrāmaṇyagniṣṭomātyagniṣṭomokthya ṣoḍaśyatirātravājapeyāptoryāma pauṇḍarīka mahāvrata sāgnicayanasarvatomukhādimahādhvaradīkṣāmahotsavasamayodyatādhvaryavaudgātrahautrabrāhma nijanijādhikāraniratanipuṇartviṅmukhoccāryamāṇamantranivahapūta vapāhomaparimalaparimilita dhūmarekhāsarasasamāhūta puruhūtapurassara nijahavirbhāgabhogalampaṭanilimpagaṇaspṛhaṇīya havyadivyānnarañjanavyañjana sūpāpūpalehyacoṣya peyakhādya rasāyana saghṛtaguḍapāyasa payodadhisapaka nānāphalopahāra mṛṣṭānnabhojana sadakṣiṇatāmbūlasantuṣṭāśeṣajanasamprayuktāśīrvacananikaraiḥ, vedavedāṅgādicatuṣṣaṣṭikalāprāvīṇya śivātivādāṇimādyaṣṭasiddhipracārasvatantrakuśalaiḥ, sukalatra putra duhitṛ bandhumitrasuśiṣyaparijanasametaiḥ || 14||

श्रीचित्संसत्प्रभु शीर्षोत्तंसकार्धेन्दुकला सुधामण्डपिण्डीकृत विटङ्कस्फाटिकलिङ्गस्य अन्तर्वेदिक्षेत्रमध्यानुष्ठितशतधृतियज्ञ सदस्सदस्याभ्यवहार समकालसमालब्धाग्निप्रभवज्योतिर्मय रत्नसभाधिनाथप्रतिकृतेश्च नित्य वरिवस्यया,विमलीकृतस्वान्तान्तरङ्गैः षडाधारयोगनिष्णातैः ॥ १५॥

śrīcitsaṃsatprabhu śīrṣottaṃsakārdhendukalā sudhāmaṇḍapiṇḍīkṛta viṭaṅkasphāṭikaliṅgasya antarvedikṣetramadhyānuṣṭhitaśatadhṛtiyajña sadassadasyābhyavahāra samakālasamālabdhāgniprabhavajyotirmaya ratnasabhādhināthapratikṛteśca nitya varivasyayā,vimalīkṛtasvāntāntaraṅgaiḥ ṣaḍādhārayoganiṣṇātaiḥ || 15||

हिरण्यवर्मनृपतिना चतुराननयज्ञवाटात् त्रिसहस्ररथयानानीतैः,सचकितनृपशङ्कानुनुत्सुना श्रीशिवेनैव अमी ममांशभूतामूर्तयः, अफालाक्षेन्दुजटाललनावामभागाः इति पुराशिलादतनयं प्रतीव, अशरीर्या वाण्या समक्षं मुनीनांअहमस्म्येकः अमीषां त्रिसाहस्रसङ्ख्या सङ्ख्यातिपूरकः इति पुराजातुचित् कमलालये च "श्रीमत्तिल्लवनीभूष्णुः द्विजकिङ्करकिङ्करःअस्मि इत्यारभ्य निस्सीममाहात्म्यान् स्तुहि मत्परान् इतिस्वप्रतिबिम्बभूत सुन्दरभक्तभक्तमालिकाश्रीगानादौ चसप्रेमातिशयं प्रशंसितैः, मणिवचनसम्बन्धातिशयोक्तिश्रीवाचकगानालङ्कृतिभिः, श्रीचित्सभेश्वरचरणारविन्दसन्ततपूजासाम्राज्यानन्दानुभवैः, श्रीमत् त्रिसहस्रमुनीश्वरैःदीक्षितैः निरन्तरं निवसिते ॥ १६॥

hiraṇyavarmanṛpatinā caturānanayajñavāṭāt trisahasrarathayānānītaiḥ,sacakitanṛpaśaṅkānunutsunā śrīśivenaiva amī mamāṃśabhūtāmūrtayaḥ, aphālākṣendujaṭālalanāvāmabhāgāḥ iti purāśilādatanayaṃ pratīva, aśarīryā vāṇyā samakṣaṃ munīnāṃahamasmyekaḥ amīṣāṃ trisāhasrasaṅkhyā saṅkhyātipūrakaḥ iti purājātucit kamalālaye ca "śrīmattillavanībhūṣṇuḥ dvijakiṅkarakiṅkaraḥasmi ityārabhya nissīmamāhātmyān stuhi matparān itisvapratibimbabhūta sundarabhaktabhaktamālikāśrīgānādau casapremātiśayaṃ praśaṃsitaiḥ, maṇivacanasambandhātiśayoktiśrīvācakagānālaṅkṛtibhiḥ, śrīcitsabheśvaracaraṇāravindasantatapūjāsāmrājyānandānubhavaiḥ, śrīmat trisahasramunīśvaraiḥdīkṣitaiḥ nirantaraṃ nivasite || 16||

अङ्गाद्यखिलावनीश मणिमकुटोपलालितपदेन, मनुपञ्चमलेखेन्द्रविक्रमभूपजातेन श्रीमच्चित्सभेश्वरसेवासमायातसमकालव्याघ्रपादसमाज्ञात शिवगङ्गासरः स्नान निर्मुक्तसैंहत्वग्रोगाविर्भूत तप्तजाम्बूनदसदृक्षाकार शौर्यौदार्य सकलगुणगणाभिरामेण कनकवर्माख्यमहाराजेन परिपालिते ॥ १७॥

aṅgādyakhilāvanīśa maṇimakuṭopalālitapadena, manupañcamalekhendravikramabhūpajātena śrīmaccitsabheśvarasevāsamāyātasamakālavyāghrapādasamājñāta śivagaṅgāsaraḥ snāna nirmuktasaiṃhatvagrogāvirbhūta taptajāmbūnadasadṛkṣākāra śauryaudārya sakalaguṇagaṇābhirāmeṇa kanakavarmākhyamahārājena paripālite || 17||

मेरुमन्दरकेदार काशीकालहस्ती काञ्चीवटकाननशोणाचल वृद्धाचल कमलालय मध्यार्जुन पञ्चनदीजम्बुकेशहालास्यगोकर्ण रामसेतुप्रमुखाखिलक्षेत्रोत्तमे ॥ १८॥

merumandarakedāra kāśīkālahastī kāñcīvaṭakānanaśoṇācala vṛddhācala kamalālaya madhyārjuna pañcanadījambukeśahālāsyagokarṇa rāmasetupramukhākhilakṣetrottame || 18||

वेदवेदान्तागम स्मृतीतिहासपुराणादि प्रसिद्धपुण्डरीकाभिधाने नामोच्चारणमात्रात् मुक्तिप्रदे निवासात्सकलवरदानैकनिरते, श्रीमति महति चिदम्बराभिधाने पुरवरे ॥ १९॥

vedavedāntāgama smṛtītihāsapurāṇādi prasiddhapuṇḍarīkābhidhāne nāmoccāraṇamātrāt muktiprade nivāsātsakalavaradānaikanirate, śrīmati mahati cidambarābhidhāne puravare || 19||

श्रीमद्विराढृदय कमलविलसितं आधारशक्तिप्रमुखनानाधिष्ठानशक्तिवृन्द समधिष्ठिताधिष्ठानोपशोभितंगारुडमणिघटितागारोपानजकारपद्मझकारकुमुद ठकार कम्पपाकारकण्ठ साकारकम्प हकारपट्टिका ह्रीङ्कारपद्मअकारमध्यकूट आकारदाम लकारपद्म हकारपालिकापटतालिका सकारफलकपोतिका रेफमयोत्तर ह्रीङ्कारपद्मकपञ्चाक्षरकलात्मक कपोतक प्रणवह्रीङ्कारहंसात्मककूटागारादिनानावयवप्रविलसितं ॥ २०॥

śrīmadvirāḍhṛdaya kamalavilasitaṃ ādhāraśaktipramukhanānādhiṣṭhānaśaktivṛnda samadhiṣṭhitādhiṣṭhānopaśobhitaṃgāruḍamaṇighaṭitāgāropānajakārapadmajhakārakumuda ṭhakāra kampapākārakaṇṭha sākārakampa hakārapaṭṭikā hrīṅkārapadmaakāramadhyakūṭa ākāradāma lakārapadma hakārapālikāpaṭatālikā sakāraphalakapotikā rephamayottara hrīṅkārapadmakapañcākṣarakalātmaka kapotaka praṇavahrīṅkārahaṃsātmakakūṭāgārādinānāvayavapravilasitaṃ || 20||

नवग्रहरश्मिमयकान्ततर नूत्ननवरत्नमय पञ्चब्रह्मात्मकपर्यङ्कभूत सदाशिववेदिका पूर्वादिपश्चिमान्तस्थितर्ग्यजुस्सामाथर्वाम्नाय वज्रमयचतुस्तम्भचकासितं ॥ २१॥

navagraharaśmimayakāntatara nūtnanavaratnamaya pañcabrahmātmakaparyaṅkabhūta sadāśivavedikā pūrvādipaścimāntasthitargyajussāmātharvāmnāya vajramayacatustambhacakāsitaṃ || 21||

तत्समीपाधो वैडूर्येष्टकाखण्डखचितैश्वरधृष्णिका पूर्वदक्षिणपश्चिमोत्तर समासादित न्यायवैशेषिक पूर्वमीमांसोत्तरमीमांसा साङ्ख्यगौडशास्त्रात्मक गोमेधकषट्स्तम्भविशोभितम् ॥ २२॥

tatsamīpādho vaiḍūryeṣṭakākhaṇḍakhacitaiśvaradhṛṣṇikā pūrvadakṣiṇapaścimottara samāsādita nyāyavaiśeṣika pūrvamīmāṃsottaramīmāṃsā sāṅkhyagauḍaśāstrātmaka gomedhakaṣaṭstambhaviśobhitam || 22||

ततोऽप्यधस्तात् पुष्परागमणिरचितरुद्रपीठ पूर्वादिपश्चिमान्तस्थापित पृथिव्यवनलानिलव्योमाख्य पञ्चभूतात्मकपद्मरागमय स्तम्भपञ्चकपरिष्कृतम् ॥ २३॥

tato'pyadhastāt puṣparāgamaṇiracitarudrapīṭha pūrvādipaścimāntasthāpita pṛthivyavanalānilavyomākhya pañcabhūtātmakapadmarāgamaya stambhapañcakapariṣkṛtam || 23||

तस्याप्यधरे महेन्द्रनीलखचित विष्णुवेदिका पञ्च पङ्क्तिपश्चिमादूर्ध्वाधःक्रमसंस्थित महीवार्यग्निवाय्वाकाशश्रोत्रत्वक्चक्षुर्जिह्वाघ्राण शब्दस्पर्शरूपरसगन्ध वाक्पाणिपादपायूपस्थ वचनादानगमनविसर्गानन्दान्नप्राणमनोविज्ञानानन्द जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तितुर्यतुर्यातीत गर्भाममलशुक्लजलेडापिङ्गलसुषुम जिह्मपुरुष गान्धारीरशनालम्बुसाककुद कुमुद मूलाधार स्वाधिष्ठान मणिपूरकानाहतविशुद्।ह्ध्याज्ञा प्राणापानव्यानोदानसमान नागकूर्मकृकरदेवदत्तधनञ्जय कामक्रोधलोभमोहमदमात्सर्यदम्भाहङ्कारमनोबुद्धिचित्ताहङ्काराणुमलमाया पुत्रदारवित्तैषणा सत्यासत्यसदसद्विनयाविनय वातपित्तश्लेष्म सोमसूर्याग्नि सत्त्वरजस्तमस्समाख्यात षण्णवतितत्त्वात्मक मुक्ताफलरचितगवाक्षोपलक्षितं, ॥ २४॥

tasyāpyadhare mahendranīlakhacita viṣṇuvedikā pañca paṅktipaścimādūrdhvādhaḥkramasaṃsthita mahīvāryagnivāyvākāśaśrotratvakcakṣurjihvāghrāṇa śabdasparśarūparasagandha vākpāṇipādapāyūpastha vacanādānagamanavisargānandānnaprāṇamanovijñānānanda jāgratsvapnasuṣuptituryaturyātīta garbhāmamalaśuklajaleḍāpiṅgalasuṣuma jihmapuruṣa gāndhārīraśanālambusākakuda kumuda mūlādhāra svādhiṣṭhāna maṇipūrakānāhataviśud|hdhyājñā prāṇāpānavyānodānasamāna nāgakūrmakṛkaradevadattadhanañjaya kāmakrodhalobhamohamadamātsaryadambhāhaṅkāramanobuddhicittāhaṅkārāṇumalamāyā putradāravittaiṣaṇā satyāsatyasadasadvinayāvinaya vātapittaśleṣma somasūryāgni sattvarajastamassamākhyāta ṣaṇṇavatitattvātmaka muktāphalaracitagavākṣopalakṣitaṃ, || 24||

तदनुवृत्तिप्रवालविनिषिक्त ब्रह्मासनपूर्वादि महामायात्मकभित्तिप्रादक्षिण्य क्रमाश्रितकामिकयोगजचिन्त्यकारणाजित दीप्तसूक्ष्म सहस्रांशुमत्सुप्रभेद विजयनिश्वासस्वायम्भुवानिलवीरभैरवमकुटविमलचन्द्रज्ञानबिम्बप्रोद्गीतललितसिद्धसन्तानशार्वपारमेश्वरकिरणवातुलान्ताष्टाविंशत्यागमात्मक पदपट्टसङ्घमरकतस्तम्भमण्डितम् ॥ २५॥

tadanuvṛttipravālaviniṣikta brahmāsanapūrvādi mahāmāyātmakabhittiprādakṣiṇya kramāśritakāmikayogajacintyakāraṇājita dīptasūkṣma sahasrāṃśumatsuprabheda vijayaniśvāsasvāyambhuvānilavīrabhairavamakuṭavimalacandrajñānabimbaprodgītalalitasiddhasantānaśārvapārameśvarakiraṇavātulāntāṣṭāviṃśatyāgamātmaka padapaṭṭasaṅghamarakatastambhamaṇḍitam || 25||

दण्डि मुण्डि पतञ्जलि व्याघ्रपाद सेव्यमानोभयपार्श्वभाग सुबाहुविमलात्मक गारुत्मतप्रत्युप्त तप्तहेमकवाटद्वययुत चैतन्यात्मक दक्षिणद्वाराधारसुशोभित पञ्चाक्षरवर्णमय चिन्तामणिरत्नघटित पञ्चसोपानालङ्कृतं, ॥ २६॥

daṇḍi muṇḍi patañjali vyāghrapāda sevyamānobhayapārśvabhāga subāhuvimalātmaka gārutmatapratyupta taptahemakavāṭadvayayuta caitanyātmaka dakṣiṇadvārādhārasuśobhita pañcākṣaravarṇamaya cintāmaṇiratnaghaṭita pañcasopānālaṅkṛtaṃ, || 26||

वेदषडङ्गोपनिषद्वेदान्त धर्मशास्त्रेतिहास न्यायवैशेषिकपूर्वोत्तरमीमांसा साङ्ख्यगौड नीति मन्त्र ज्योतिस्तर्कभरत शिल्प योग सामुद्रिक वाकट मदन गान्धर्वपौराणागम वश्याकर्षण स्तम्भन मोहनोच्चाटन विद्वेषणगजाश्वशिल्परत्न परीक्षाजलाग्निवायुसेनारक्तस्तम्भाकाशगमनमाहेन्द्रजालपरकायप्रवेशाष्टसिद्धिसुभाषावार्ता विचित्रलेखनग्रन्धिकृद्वीणावेणुपरिभाषा वैदेशिक मनश्शल्य विज्ञानमायावाद सुतस्कराष्टाङ्गयोगलाभदूरदृष्ट्यक्षमन्त्र रसवादमलनाशकान्त चतुष्षष्टिकलारूप विस्तारतर सुवर्णहस्तदारूपरितन षोडशधाप्रभिन्नातलादिसत्यलोकान्तचतुष्पञ्चाशदुत्तर द्विशतभुवनाकार जातरूपफलकालम्बिकमलालङ्कृतं, ॥ २७॥

vedaṣaḍaṅgopaniṣadvedānta dharmaśāstretihāsa nyāyavaiśeṣikapūrvottaramīmāṃsā sāṅkhyagauḍa nīti mantra jyotistarkabharata śilpa yoga sāmudrika vākaṭa madana gāndharvapaurāṇāgama vaśyākarṣaṇa stambhana mohanoccāṭana vidveṣaṇagajāśvaśilparatna parīkṣājalāgnivāyusenāraktastambhākāśagamanamāhendrajālaparakāyapraveśāṣṭasiddhisubhāṣāvārtā vicitralekhanagrandhikṛdvīṇāveṇuparibhāṣā vaideśika manaśśalya vijñānamāyāvāda sutaskarāṣṭāṅgayogalābhadūradṛṣṭyakṣamantra rasavādamalanāśakānta catuṣṣaṣṭikalārūpa vistāratara suvarṇahastadārūparitana ṣoḍaśadhāprabhinnātalādisatyalokāntacatuṣpañcāśaduttara dviśatabhuvanākāra jātarūpaphalakālambikamalālaṅkṛtaṃ, || 27||

द्विसप्ततिनाडीमय स्थूलकनक कीलकीलितं षट्शतोत्तरैकविंशति सहस्रोच्छ्वासनिश्वासात्मककनक पट्टपिघानीकृतं,सार्धत्रिकोटिरोमरूपसूक्ष्मवज्रकीलपरिष्कृतं मनोन्मनीपार्श्वानुव्रतवामादिनवशक्त्यात्मक कोटिरविबिम्बसमाभशातकुम्भमयनवकुम्भविजृम्भमाण शोभाभासुरतम नवमणिगणखचितताण्डवशक्तिनिवासाग्र शिखरभासुरभागोल्लसद्गगनदिगन्तरालं, ॥ २८॥

dvisaptatināḍīmaya sthūlakanaka kīlakīlitaṃ ṣaṭśatottaraikaviṃśati sahasrocchvāsaniśvāsātmakakanaka paṭṭapighānīkṛtaṃ,sārdhatrikoṭiromarūpasūkṣmavajrakīlapariṣkṛtaṃ manonmanīpārśvānuvratavāmādinavaśaktyātmaka koṭiravibimbasamābhaśātakumbhamayanavakumbhavijṛmbhamāṇa śobhābhāsuratama navamaṇigaṇakhacitatāṇḍavaśaktinivāsāgra śikharabhāsurabhāgollasadgaganadigantarālaṃ, || 28||

स्फटिकशिलाप्रतिकृतिनिकर करतलविधृत नवमणिमयदीपिकासहस्र सङ्काशितान्तर्भवनं, मौक्तिक गुच्छावच्छिन्नहरिगोपपदघटितवितानं, जाम्बूनद कुञ्जराशनदलराजिविराजितं, जरामरणविदारणदेवत्वकरणचणपरमानन्दकरपरमानन्दकूप दिव्यामृत सेचनपावनं, ॥ २९॥

sphaṭikaśilāpratikṛtinikara karatalavidhṛta navamaṇimayadīpikāsahasra saṅkāśitāntarbhavanaṃ, mauktika gucchāvacchinnaharigopapadaghaṭitavitānaṃ, jāmbūnada kuñjarāśanadalarājivirājitaṃ, jarāmaraṇavidāraṇadevatvakaraṇacaṇaparamānandakaraparamānandakūpa divyāmṛta secanapāvanaṃ, || 29||

हीबेरकलभकस्तूरिकादि सौगन्धिक दिव्यधूपधूपितप्रदेश नव्यतरगव्याखण्डमङ्गलदीपमाला नव्यहव्यभक्ष्याद्युपस्कृत कर्पूरताम्बूल कलाचिकार्घ्यादिपात्ररम्भादिदेववारकान्ताविविधनृत्तगीताद्युपस्कृतनारदमुखवैणिकवादितविपञ्चिकादिवीणाशतनिनदप्रपञ्चितशिवभुजापदानसमाकर्णन पुलकित सुरसङ्घसहकृतसनकादियोगिराज पठ्यमान वेदान्तसारपूरपूरितं, ॥ ३०॥

hīberakalabhakastūrikādi saugandhika divyadhūpadhūpitapradeśa navyataragavyākhaṇḍamaṅgaladīpamālā navyahavyabhakṣyādyupaskṛta karpūratāmbūla kalācikārghyādipātrarambhādidevavārakāntāvividhanṛttagītādyupaskṛtanāradamukhavaiṇikavāditavipañcikādivīṇāśataninadaprapañcitaśivabhujāpadānasamākarṇana pulakita surasaṅghasahakṛtasanakādiyogirāja paṭhyamāna vedāntasārapūrapūritaṃ, || 30||

ब्राह्मादिद्विनवकपुराणात्मक स्तम्भकनकसभामध्यविलसन्नन्दीश्वराधिष्ठितपुरोभागं; विनायकस्कन्दाम्बुजासनपुण्डरीकाक्षाद्यनेकसुरनायकवासनिलयोन्नत सौध परिवृत मार्गशीर्षादिमहोत्सवापचितिपरिकल्पित शत सहस्रस्तम्भमण्टपपरिष्कृत महाप्राकार वलयितं, शतकोटिदिनकरहिमकरप्रकाशं, आयतनं आश्चर्याणां, भूषणमवन्याः, अगोचरं वर्णितुंअमर्त्यकवीनामप्यदूरं वाङ्मनसोः, अतिरामणीयकचित्सभामन्दिरम् ॥ ३१॥

brāhmādidvinavakapurāṇātmaka stambhakanakasabhāmadhyavilasannandīśvarādhiṣṭhitapurobhāgaṃ; vināyakaskandāmbujāsanapuṇḍarīkākṣādyanekasuranāyakavāsanilayonnata saudha parivṛta mārgaśīrṣādimahotsavāpacitiparikalpita śata sahasrastambhamaṇṭapapariṣkṛta mahāprākāra valayitaṃ, śatakoṭidinakarahimakaraprakāśaṃ, āyatanaṃ āścaryāṇāṃ, bhūṣaṇamavanyāḥ, agocaraṃ varṇituṃamartyakavīnāmapyadūraṃ vāṅmanasoḥ, atirāmaṇīyakacitsabhāmandiram || 31||

तत्र तु, प्रणवाद्यखिलमन्त्रमयभित्तिमध्यसम्भावितनवपङ्क्तिशरत्रययुतदीर्घविस्तार श्रीचक्रशिवचक्रसम्मेलनात्मकश्रीमच्चिदम्बर सभानटमहायन्त्रमध्यगत दर्शनस्पर्शन वेदिकोभयपार्श्वमहामायायवनिकापरिवृतपरिसर हंसतूलिकाविलसितबृहत्पट्टोपधानसर्वतेजोमय कौसुम्भा स्तरण विस्तृतपञ्चब्रह्मात्मक महार्घमणिमञ्चे ॥ ३२॥

tatra tu, praṇavādyakhilamantramayabhittimadhyasambhāvitanavapaṅktiśaratrayayutadīrghavistāra śrīcakraśivacakrasammelanātmakaśrīmaccidambara sabhānaṭamahāyantramadhyagata darśanasparśana vedikobhayapārśvamahāmāyāyavanikāparivṛtaparisara haṃsatūlikāvilasitabṛhatpaṭṭopadhānasarvatejomaya kausumbhā staraṇa vistṛtapañcabrahmātmaka mahārghamaṇimañce || 32||

ब्रह्मादिपरशिवतत्त्वातीत परमकारणनित्यशुद्धबुद्धमुक्तसच्चिदानन्दस्वरूपेणावस्थितोऽपि, स्वयमेवाखिलजगदनुजिघृक्षया, महामोहजनकापस्मारोपरि विन्यस्तदक्षिणचरणसारसचलितरणितहंसकः, भक्ताज्ञानतमोनिकरहरणचणद्युमणिकिरण स्फुरदङ्गद कटककिङ्कणिका जाल रणितमकाराञ्चित वामाङ्घ्रिकमलः, ॥ ३३॥

brahmādiparaśivatattvātīta paramakāraṇanityaśuddhabuddhamuktasaccidānandasvarūpeṇāvasthito'pi, svayamevākhilajagadanujighṛkṣayā, mahāmohajanakāpasmāropari vinyastadakṣiṇacaraṇasārasacalitaraṇitahaṃsakaḥ, bhaktājñānatamonikaraharaṇacaṇadyumaṇikiraṇa sphuradaṅgada kaṭakakiṅkaṇikā jāla raṇitamakārāñcita vāmāṅghrikamalaḥ, || 33||

ऊरुदण्डयुगलतटचलित मृदुनवशार्दूलपरिधानपरिवेष्टितमहारजतप्रत्युप्त फणिमणिखचित कटिसूत्रोपलक्षितनाभीकुहरावलम्बिशुक्लयज्ञोपवीत विराजमान भुजान्तरालः ॥ ३४॥

ūrudaṇḍayugalataṭacalita mṛdunavaśārdūlaparidhānapariveṣṭitamahārajatapratyupta phaṇimaṇikhacita kaṭisūtropalakṣitanābhīkuharāvalambiśuklayajñopavīta virājamāna bhujāntarālaḥ || 34||

अगजाकुचकुम्भ कुङ्कुमालेप परिचय पाटलरत्नकङ्कणोर्मिकोल्लसद्यवर्णबीजान्तरिताभयकरारविन्दः,भवसागरनिमग्नभक्तजनोद्धारणदिव्यकङ्कणोर्मिकाति सौन्दर्यवाकाराञ्चितडोलाभिनयपर वामाघरहस्तकुशेशयतल्लजः, ॥ ३५॥

agajākucakumbha kuṅkumālepa paricaya pāṭalaratnakaṅkaṇormikollasadyavarṇabījāntaritābhayakarāravindaḥ,bhavasāgaranimagnabhaktajanoddhāraṇadivyakaṅkaṇormikāti saundaryavākārāñcitaḍolābhinayapara vāmāgharahastakuśeśayatallajaḥ, || 35||

पाणिन्यादि मुनीन्द्राध्यापकवर्य डमरुक निखिलप्रपञ्चोपशमपावकधरयोः, वकारनकाराङ्कितयोः, दक्षवामोर्ध्वभुजयोः, परिष्कृत पन्नगफणारत्न प्रतिबिम्बितवरभूषणः,सितभूति कर्पूरधूलि धूसरितहेमकवचालङ्कृतकलेवरः, कालकूटप्रभासङ्गबन्धुर कन्धरनिरन्तरधृत रुद्राक्ष स्वच्छदेवच्छन्दनक्षत्रमाला प्रवालनवरत्नसर निकराग्रेसर वज्रमणितरलविराजित मकरकर्णिकादि नानाविचित्र रमणीयमण्डनमण्डितः ॥ ३६॥

pāṇinyādi munīndrādhyāpakavarya ḍamaruka nikhilaprapañcopaśamapāvakadharayoḥ, vakāranakārāṅkitayoḥ, dakṣavāmordhvabhujayoḥ, pariṣkṛta pannagaphaṇāratna pratibimbitavarabhūṣaṇaḥ,sitabhūti karpūradhūli dhūsaritahemakavacālaṅkṛtakalevaraḥ, kālakūṭaprabhāsaṅgabandhura kandharanirantaradhṛta rudrākṣa svacchadevacchandanakṣatramālā pravālanavaratnasara nikarāgresara vajramaṇitaralavirājita makarakarṇikādi nānāvicitra ramaṇīyamaṇḍanamaṇḍitaḥ || 36||

कुण्डलीकृतकुण्डलीशान फणारत्नमयूखराजीविराजितताटङ्कशङ्खभूषापरिष्कृत कर्णपार्श्वयुगलः, नूपुरारुणिमगिरिसन्ध्यायमान रदाम्बरान्तरुदार विलसदुडु वृन्दसुन्दरकुन्ददन्तान्तर्भवद्धृणादुग्धनिधितरङ्गपरम्परा विहारमन्दहासपरिपूर्ण गण्डमण्डलतुण्डेन्दुः, ॥ ३७॥

kuṇḍalīkṛtakuṇḍalīśāna phaṇāratnamayūkharājīvirājitatāṭaṅkaśaṅkhabhūṣāpariṣkṛta karṇapārśvayugalaḥ, nūpurāruṇimagirisandhyāyamāna radāmbarāntarudāra vilasaduḍu vṛndasundarakundadantāntarbhavaddhṛṇādugdhanidhitaraṅgaparamparā vihāramandahāsaparipūrṇa gaṇḍamaṇḍalatuṇḍenduḥ, || 37||

हिमगिरिजाता मधुपायितलोचन तुलादण्डायमाननासादण्डकोदण्डतुलितभ्रूवल्लिमध्यकुङ्कुमतिलकोर्ध्वराजद्भसितत्रिपुण्ड्रान्तर पद्मरागतरलायित भालनयनोपरिबद्धवज्रललाटिका परिशोभितः, ॥ ३८॥

himagirijātā madhupāyitalocana tulādaṇḍāyamānanāsādaṇḍakodaṇḍatulitabhrūvallimadhyakuṅkumatilakordhvarājadbhasitatripuṇḍrāntara padmarāgataralāyita bhālanayanoparibaddhavajralalāṭikā pariśobhitaḥ, || 38||

गङ्गातरङ्गचलदिन्दुनागकमनीयजटाकलाप विलसत्कपालार्कधुत्तूरबकपक्ष द्रोणसुमशोभितमौलिभागः, नानाविधसौगन्धिक पुष्पदामपरिमलितातिस्वच्छ रमणीय गात्रः,अखिलजगदण्ड मकुटमण्डनीकृत प्रचण्डशासन वरेण्यदनुजहृदयदलद्रुधिरझरीनिकर पानोन्मत्तवैष्णव विक्रमनारसिंहाद्यवतार गर्वनिर्वापणोपदीकृत नयनदंष्ट्रा कर्बरचर्मास्थिनिवहातिभीषणचरणकमलशरभाद्यनेकावतार सूचितभक्तजनसङ्घ संरक्षणधुरन्धरः, ॥ ३९॥

gaṅgātaraṅgacaladindunāgakamanīyajaṭākalāpa vilasatkapālārkadhuttūrabakapakṣa droṇasumaśobhitamaulibhāgaḥ, nānāvidhasaugandhika puṣpadāmaparimalitātisvaccha ramaṇīya gātraḥ,akhilajagadaṇḍa makuṭamaṇḍanīkṛta pracaṇḍaśāsana vareṇyadanujahṛdayadaladrudhirajharīnikara pānonmattavaiṣṇava vikramanārasiṃhādyavatāra garvanirvāpaṇopadīkṛta nayanadaṃṣṭrā karbaracarmāsthinivahātibhīṣaṇacaraṇakamalaśarabhādyanekāvatāra sūcitabhaktajanasaṅgha saṃrakṣaṇadhurandharaḥ, || 39||

इन्दिरादिवृन्दारकसुन्दरीवृन्द करारविन्द संवीज्यमानचामरतालवृन्ताद्युपचारयुक्तया, मञ्जुशिञ्जानमणि मञ्जीरकटक भूषितपादारविन्दया, कामकाहलिकावाद्य जङ्घाकाण्डपरिशोभितया, गारुत्मतमणिप्रख्य जानु मण्डलमण्डितया,स्मराराम राजरम्भासम चारूरुस्तम्भ परिवेष्टितक्षौममणिमेखलालङ्कृतया, आवर्तसम नाभीसरस्तीरमदनारोहिणीभूतवलित्रय रोमावलीविराजितया, पीनोत्तुङ्गस्तनद्वन्द्व विज्वलत्तारहारया, पाणिपद्म धृतोत्फुल्लकल्हारपरिभासुरया, बालवंशलतामित्रवरोरु गतबाहुपाशोपशोभितया, शङ्खपूग लसत्कण्ठदिव्य माङ्गल्य भूषणया,मुक्ताफलसमच्छाय दन्तपङ्क्तिविराजितया, प्रवालविद्रुमजपापरिपन्थिप्रभाधरया, तत्तद्विभूषणोद्भासि कर्णनासामनोहरया, निशान्तशम्बरारातिशरवारिजलोचनया, सौन्दर्यसिन्धुलहरी सदृक्षभ्रूवल्लीशोभितया, सिन्दूरतिलकोद्भासि भालपट्टललाटिकया,सतटिद्घनसच्छाय हल्लकोज्ज्वलत्कुन्तलभारभरया, भक्तजनेष्टफलदायिकया, सर्वशृङ्गार रमणीय नित्ययौवन वेषया, श्रीशिवकामसुन्दर्या श्रीदेव्या सह, सदानन्द नृत्तं कलयन्नपि, ॥ ४०॥

indirādivṛndārakasundarīvṛnda karāravinda saṃvījyamānacāmaratālavṛntādyupacārayuktayā, mañjuśiñjānamaṇi mañjīrakaṭaka bhūṣitapādāravindayā, kāmakāhalikāvādya jaṅghākāṇḍapariśobhitayā, gārutmatamaṇiprakhya jānu maṇḍalamaṇḍitayā,smarārāma rājarambhāsama cārūrustambha pariveṣṭitakṣaumamaṇimekhalālaṅkṛtayā, āvartasama nābhīsarastīramadanārohiṇībhūtavalitraya romāvalīvirājitayā, pīnottuṅgastanadvandva vijvalattārahārayā, pāṇipadma dhṛtotphullakalhāraparibhāsurayā, bālavaṃśalatāmitravaroru gatabāhupāśopaśobhitayā, śaṅkhapūga lasatkaṇṭhadivya māṅgalya bhūṣaṇayā,muktāphalasamacchāya dantapaṅktivirājitayā, pravālavidrumajapāparipanthiprabhādharayā, tattadvibhūṣaṇodbhāsi karṇanāsāmanoharayā, niśāntaśambarārātiśaravārijalocanayā, saundaryasindhulaharī sadṛkṣabhrūvallīśobhitayā, sindūratilakodbhāsi bhālapaṭṭalalāṭikayā,sataṭidghanasacchāya hallakojjvalatkuntalabhārabharayā, bhaktajaneṣṭaphaladāyikayā, sarvaśṛṅgāra ramaṇīya nityayauvana veṣayā, śrīśivakāmasundaryā śrīdevyā saha, sadānanda nṛttaṃ kalayannapi, || 40||

भक्तजनानुजिघृक्षया, प्रतिवत्सरं चापादिमासत्रयप्रचलितमहोत्सवेषु, व्योमयानचन्द्रार्क भूत पन्थानकान्तर्गत वृषभशुण्डाल राजत पर्वत तुरगगोरथयानारूढाभ्यां सोमास्कन्दमार्गणस्वरूपाभ्यां निर्वर्तिताष्टदिनमहोत्सवविहारः, पुनः स्वयमेवदन्तिमुखषण्मुखचण्डैश्च सह देव्या महारथाधिरूढो वीथी विभ्रमव्याजेनसर्वान् कटाक्षयन् कृपार्द्रदृष्ट्याऽन्तरालयं सहस्रस्तम्भमण्टपे नानाविचित्रितेस्नपयन्नात्मानमप्यखिलोपचारैः, शिवगङ्गा महातीर्थ प्रदानावलोकनपुरस्सरं प्रविश्य स्वीयां सभां चिदानन्द स्वात्मदर्शनवितरणेनाखिलानानन्दयन्, भानुकम्पबाणनन्दिभृङ्गिमहा कालमुखगण कमलाक्ष कमलासन बलशासनादिसुरवृन्दविरचित सकलवाद्यनिनदमनोहरः, ॥ ४१॥

bhaktajanānujighṛkṣayā, prativatsaraṃ cāpādimāsatrayapracalitamahotsaveṣu, vyomayānacandrārka bhūta panthānakāntargata vṛṣabhaśuṇḍāla rājata parvata turagagorathayānārūḍhābhyāṃ somāskandamārgaṇasvarūpābhyāṃ nirvartitāṣṭadinamahotsavavihāraḥ, punaḥ svayamevadantimukhaṣaṇmukhacaṇḍaiśca saha devyā mahārathādhirūḍho vīthī vibhramavyājenasarvān kaṭākṣayan kṛpārdradṛṣṭyā'ntarālayaṃ sahasrastambhamaṇṭape nānāvicitritesnapayannātmānamapyakhilopacāraiḥ, śivagaṅgā mahātīrtha pradānāvalokanapurassaraṃ praviśya svīyāṃ sabhāṃ cidānanda svātmadarśanavitaraṇenākhilānānandayan, bhānukampabāṇanandibhṛṅgimahā kālamukhagaṇa kamalākṣa kamalāsana balaśāsanādisuravṛndaviracita sakalavādyaninadamanoharaḥ, || 41||

पतञ्जलि व्याघ्रपाद जैमिनि त्रिसहस्रमुनीश्वरैःसमर्चित श्रीकुञ्चितचरणारविन्दः भगवान् परमेश्वरः नटराजराजःविजेजीयते तमाम् ॥ ४२॥

patañjali vyāghrapāda jaimini trisahasramunīśvaraiḥsamarcita śrīkuñcitacaraṇāravindaḥ bhagavān parameśvaraḥ naṭarājarājaḥvijejīyate tamām || 42||

अमुमखिलपुराणोद्गीतगूढार्थभूतंनिखिलकलिविभेदं यः पठत्यादरेण ।सकृदनुदिवसं सः सर्वसाम्राज्यभोक्ताचरमवयसि भूम्नि व्योम्नि राजत्यजस्रम् ॥ ४३॥

amumakhilapurāṇodgītagūḍhārthabhūtaṃnikhilakalivibhedaṃ yaḥ paṭhatyādareṇa |sakṛdanudivasaṃ saḥ sarvasāmrājyabhoktācaramavayasi bhūmni vyomni rājatyajasram || 43||

न परं पुरमस्ति पुण्डरीकात् शिवगङ्गासदृशी न कापि सिन्धुः ।अपि हेमसभानिभा न गोष्ठी नटराजादधिको न कोऽपि देवः ॥ ४४॥

na paraṃ puramasti puṇḍarīkāt śivagaṅgāsadṛśī na kāpi sindhuḥ |api hemasabhānibhā na goṣṭhī naṭarājādadhiko na ko'pi devaḥ || 44||

सदा सोहमस्मीति सम्भावयामःसदा चित्सभेशं भजामो नमामः ।सदा चिन्तयामो हृदन्तर्महान्तंभवाब्धिं तरामो भवामोऽभयेन ॥ ४५॥

sadā sohamasmīti sambhāvayāmaḥsadā citsabheśaṃ bhajāmo namāmaḥ |sadā cintayāmo hṛdantarmahāntaṃbhavābdhiṃ tarāmo bhavāmo'bhayena || 45||

नहीह स्मरामः कृतान्ताच्च भीतिं वयं देवमन्यं न विद्मो नटेशात् ।समारोहयामः षडाधारकोशात् विरामोऽविरामे विकारेऽविकारः ॥ ४६॥

nahīha smarāmaḥ kṛtāntācca bhītiṃ vayaṃ devamanyaṃ na vidmo naṭeśāt |samārohayāmaḥ ṣaḍādhārakośāt virāmo'virāme vikāre'vikāraḥ || 46||

इति श्रीनटेश्वरदण्डकस्तुतिः समाप्ता ।

iti śrīnaṭeśvaradaṇḍakastutiḥ samāptā |