हरिहराभिन्नतावर्णनस्तोत्रम् Markandeyaproktam Hariharabhinnatavarnana Stotram

मार्कण्डेय उवाच ।शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे ।यथान्तरं न पश्यामि तेन तौ दिशतः शिवम् ॥ १॥

mārkaṇḍeya uvāca |śivāya viṣṇurūpāya viṣṇave śivarūpiṇe |yathāntaraṃ na paśyāmi tena tau diśataḥ śivam || 1||

अनादिमध्यनिधनमेतदक्षरमव्ययम् ।तदेव ते प्रवक्ष्यामि रूपं हरिहरात्मकम् ॥ २॥

anādimadhyanidhanametadakṣaramavyayam |tadeva te pravakṣyāmi rūpaṃ hariharātmakam || 2||

यो वै विष्णुः स वै रुद्रो यो रुद्रः स पितामहः ।एका मूर्तिस्त्रयो देवा रुद्रविष्णुपितामहाः ॥ ३॥

yo vai viṣṇuḥ sa vai rudro yo rudraḥ sa pitāmahaḥ |ekā mūrtistrayo devā rudraviṣṇupitāmahāḥ || 3||

वरदा लोककर्तारो लोकनाथाः स्वयंभुवः ।अर्धनारीश्वरास्ते तु व्रतं तीव्रं समाश्रिताः ॥ ४॥

varadā lokakartāro lokanāthāḥ svayaṃbhuvaḥ |ardhanārīśvarāste tu vrataṃ tīvraṃ samāśritāḥ || 4||

यथा जले जलं क्षिप्तं जलमेव तु तद्भवेत् ।रुद्रं विष्णुः प्रविष्टस्तु तथा रुद्रमयो भवेत् ॥ ५॥

yathā jale jalaṃ kṣiptaṃ jalameva tu tadbhavet |rudraṃ viṣṇuḥ praviṣṭastu tathā rudramayo bhavet || 5||

अग्निमग्निः प्रविष्टस्तु अग्निरेव यथा भवेत् ।तथा विष्णुं प्रविष्तस्तु रुद्रो विष्णुमयो भवेत् ॥ ६॥

agnimagniḥ praviṣṭastu agnireva yathā bhavet |tathā viṣṇuṃ praviṣtastu rudro viṣṇumayo bhavet || 6||

रुद्रमग्निमयं विद्याद्विष्णुः सोमात्मकः स्मृतः ।अग्निष्टोमात्मकं चैव जगत्स्थावरजंगमम् ॥ ७॥

rudramagnimayaṃ vidyādviṣṇuḥ somātmakaḥ smṛtaḥ |agniṣṭomātmakaṃ caiva jagatsthāvarajaṃgamam || 7||

कर्तारौ चापहर्तारौ स्थावरस्य चरस्य च ।जगतः शुभकर्तारौ प्रभू विष्णुमहेश्वरौ ॥ ८॥

kartārau cāpahartārau sthāvarasya carasya ca |jagataḥ śubhakartārau prabhū viṣṇumaheśvarau || 8||

कर्तृकारणकर्तारौ कर्तृकारणकारकौ ।भूतभव्यभवौ देवौ नारायणमहेश्वरौ ॥ ९॥

kartṛkāraṇakartārau kartṛkāraṇakārakau |bhūtabhavyabhavau devau nārāyaṇamaheśvarau || 9||

एतौ तौ च प्रवक्तारावेतौ तौ च प्रभामयौ ।जगतः पालकावेतावेतौ स्षृटिकरौ स्मृतौ ॥ १०॥

etau tau ca pravaktārāvetau tau ca prabhāmayau |jagataḥ pālakāvetāvetau sṣṛṭikarau smṛtau || 10||

एते चैव प्रवर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च ।एतत्परतरं गुह्यं कथितं ते पितामह ॥ ११॥

ete caiva pravarṣanti bhānti vānti sṛjanti ca |etatparataraṃ guhyaṃ kathitaṃ te pitāmaha || 11||

यश्चैनं पठते नित्यं यश्चैनं शृणुयान्नरः ।प्राप्नोति परमं स्थानं विष्णुरुद्रप्रसादजम् ॥ १२॥

yaścainaṃ paṭhate nityaṃ yaścainaṃ śṛṇuyānnaraḥ |prāpnoti paramaṃ sthānaṃ viṣṇurudraprasādajam || 12||

देवौ हरिहरौ स्तोष्ये ब्रह्मणा सह संगतौ ।एतौ च परमौ देवौ जगतः प्रभवाप्यायौ ॥ १३॥

devau hariharau stoṣye brahmaṇā saha saṃgatau |etau ca paramau devau jagataḥ prabhavāpyāyau || 13||

रुद्रस्य परमो विष्णुर्विष्णोश्च परमः शिवः ।एक एव द्विधा भूतो लोके चरति नित्यशः ॥ १४॥

rudrasya paramo viṣṇurviṣṇośca paramaḥ śivaḥ |eka eva dvidhā bhūto loke carati nityaśaḥ || 14||

न विना शंकरं विष्णुर्न विना केशवं शिवः ।तस्मादेकत्वमयातौ रुद्रोपेन्द्रौ तु तौ पुरा ॥ १५॥

na vinā śaṃkaraṃ viṣṇurna vinā keśavaṃ śivaḥ |tasmādekatvamayātau rudropendrau tu tau purā || 15||

नमो रुद्राय कृष्णाय नमः संहतचारिणे ।नमः षडर्धनेत्राय द्विनेत्राय च वै नमः ॥ १६॥

namo rudrāya kṛṣṇāya namaḥ saṃhatacāriṇe |namaḥ ṣaḍardhanetrāya dvinetrāya ca vai namaḥ || 16||

नमः पिङ्गलनेत्राय पद्मनेत्राय वै नमः ।नमः कुमारगुरवे प्रद्युम्नगुरवे नमः ॥ १७॥

namaḥ piṅgalanetrāya padmanetrāya vai namaḥ |namaḥ kumāragurave pradyumnagurave namaḥ || 17||

नमो धरणीधराय गङ्गाधराय वै नमः ।नमो मयूरपिच्छाय नमः केयूरधारिणे ॥ १८॥

namo dharaṇīdharāya gaṅgādharāya vai namaḥ |namo mayūrapicchāya namaḥ keyūradhāriṇe || 18||

नमः कपालमालाय वनमालाय वै नमः ।नमस्त्रिशूलहस्ताय चक्रहस्ताय वै नमः ॥ १९॥

namaḥ kapālamālāya vanamālāya vai namaḥ |namastriśūlahastāya cakrahastāya vai namaḥ || 19||

नमः कनकदण्डाय नमस्ते व्रतदण्डिने ।नमश्चर्मनिवासाय नमस्ते पीतवाससे ॥ २०॥

namaḥ kanakadaṇḍāya namaste vratadaṇḍine |namaścarmanivāsāya namaste pītavāsase || 20||

नमोऽस्तु लक्ष्मीपतये उमायाः पतये नमः ।नमः खट्वाङ्गधाराय नमो मुसलधारिणे ॥ २१॥

namo'stu lakṣmīpataye umāyāḥ pataye namaḥ |namaḥ khaṭvāṅgadhārāya namo musaladhāriṇe || 21||

नमो भस्माङ्गरागाय नमः कृष्णाङ्गधारिणे ।नमः श्मशानवासाय नमोऽस्त्वाश्रमवासिने ॥ २२॥

namo bhasmāṅgarāgāya namaḥ kṛṣṇāṅgadhāriṇe |namaḥ śmaśānavāsāya namo'stvāśramavāsine || 22||

नमो वृषभवाहाय नमो गरुडवाहिने ।नमोऽस्त्वनेकरूपाय बहुरूपाय वै नमः ॥ २३॥

namo vṛṣabhavāhāya namo garuḍavāhine |namo'stvanekarūpāya bahurūpāya vai namaḥ || 23||

नमः प्रलयकर्त्रे च नमः सृष्टिकराय च ।नमोऽस्तु बहुरूपाय नमो भैरवरूपिणे ॥ २४॥

namaḥ pralayakartre ca namaḥ sṛṣṭikarāya ca |namo'stu bahurūpāya namo bhairavarūpiṇe || 24||

विरूपाक्षाय देवाय नमः सौम्येक्षणाय च ।दक्षयज्ञविनाशाय बलेर्नियमनाय च ॥ २५॥

virūpākṣāya devāya namaḥ saumyekṣaṇāya ca |dakṣayajñavināśāya balerniyamanāya ca || 25||

नमः पर्वतवासाय नमः सागरवासिने ।नमः सुररिपुघ्नाय त्रिपुरघ्नाय वै नमः ॥ २६॥

namaḥ parvatavāsāya namaḥ sāgaravāsine |namaḥ suraripughnāya tripuraghnāya vai namaḥ || 26||

नमोऽस्तु नरकघ्नाय नमः कामाङ्गनाशिने ।पुष्पदन्तविनाशाय नमो मधुविघातिने ॥ २७॥

namo'stu narakaghnāya namaḥ kāmāṅganāśine |puṣpadantavināśāya namo madhuvighātine || 27||

नमोऽस्त्वन्धकनाशाय नमः कैटभघातिने ।नमः सहस्रहस्ताय नमोऽसंख्येयबाहवे ॥ २८॥

namo'stvandhakanāśāya namaḥ kaiṭabhaghātine |namaḥ sahasrahastāya namo'saṃkhyeyabāhave || 28||

नमः सहस्रशीर्षाय बहुशीर्षाय वै नमः ।दामोदराय देवाय मुञ्जमेखलिने नमः ॥ २९॥

namaḥ sahasraśīrṣāya bahuśīrṣāya vai namaḥ |dāmodarāya devāya muñjamekhaline namaḥ || 29||

नमस्ते भगवन् विष्णो नमस्ते भगवन् शिव ।नमस्ते भगवन् देव नमस्ते देवपूजित ॥ ३०॥

namaste bhagavan viṣṇo namaste bhagavan śiva |namaste bhagavan deva namaste devapūjita || 30||

नमस्ते सामभिर्गीत नमस्ते यजुर्भिः सह ।नमस्ते सुरशत्रुघ्न नमस्तेऽसुरपूजित ॥ ३१॥

namaste sāmabhirgīta namaste yajurbhiḥ saha |namaste suraśatrughna namaste'surapūjita || 31||

नमस्ते कर्मिणां कर्म नमोऽमितपराक्रम ।हृषीकेश नमस्तेऽस्तु स्वर्णकेश नमोऽस्तु ते ॥ ३२॥

namaste karmiṇāṃ karma namo'mitaparākrama |hṛṣīkeśa namaste'stu svarṇakeśa namo'stu te || 32||

इमं स्तवं यो रुद्रस्य विष्णोश्चैव महात्मनः ।समेत्य ऋषिभिः सर्वैः स्तुतौ तौ सुमहात्मभिः ॥ ३३॥

imaṃ stavaṃ yo rudrasya viṣṇoścaiva mahātmanaḥ |sametya ṛṣibhiḥ sarvaiḥ stutau tau sumahātmabhiḥ || 33||

व्यासेन देवविदुषा नारदेन च धीमता ।भारद्वाजेन गार्ग्येण विश्वामित्रेण वै तथा ॥ ३४॥

vyāsena devaviduṣā nāradena ca dhīmatā |bhāradvājena gārgyeṇa viśvāmitreṇa vai tathā || 34||

विश्वामित्रेण वात्स्येन तथा चैव सुमन्तुना ।अगस्त्येन पुलस्त्येन धौम्येन च महात्मना ॥ ३५॥

viśvāmitreṇa vātsyena tathā caiva sumantunā |agastyena pulastyena dhaumyena ca mahātmanā || 35||

यश्चेदं पठते स्तोत्रं नित्यं हरिहरात्मकम् ।अरोगो बलवांश्चैव जायते नात्र संशयः ॥ ३६॥

yaścedaṃ paṭhate stotraṃ nityaṃ hariharātmakam |arogo balavāṃścaiva jāyate nātra saṃśayaḥ || 36||

श्रियं च लभते नित्यं न च स्वर्गान्निवर्तते ।अपुत्रो लभते पुत्रं कन्या विन्दति सत्पतिम् ॥ ३७॥

śriyaṃ ca labhate nityaṃ na ca svargānnivartate |aputro labhate putraṃ kanyā vindati satpatim || 37||

गुर्विणी शृणुते या तु वरं पुत्रं प्रसूयते ।राक्षसाश्च पिशाचाश्च भूतानि च विनायकाः ।भयं तत्र न कुर्वन्ति यत्रायं पठ्यते स्तवः ॥ ३८॥

gurviṇī śṛṇute yā tu varaṃ putraṃ prasūyate |rākṣasāśca piśācāśca bhūtāni ca vināyakāḥ |bhayaṃ tatra na kurvanti yatrāyaṃ paṭhyate stavaḥ || 38||

इति हरिवंशान्तर्गतं मार्कण्डेयप्रोक्तं हरिहराभिन्नतावर्णनस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।हरिवंश । अनुबन्ध परिशिष्ट । अध्याय अ३७/४०-११३॥हरिवंश । अनुबन्ध – परिशिष्ट । अध्याय अ३७/४०-११३॥

iti harivaṃśāntargataṃ mārkaṇḍeyaproktaṃ hariharābhinnatāvarṇanastotraṃ sampūrṇam |harivaṃśa | anubandha pariśiṣṭa | adhyāya a37/40-113||harivaṃśa | anubandha – pariśiṣṭa | adhyāya a37/40-113||