दक्षिणामूर्तिस्तवः अथवा त्रिभुवनसुभगाख्या स्तुतिः Dakshinamurtistavah By Shrikrishnalilashukamuni

दुर्वारगर्वभरदूरविजृम्भमाणमोहान्धकारपरिपाटनबद्धदीक्षः ।शश्वद् भृशप्रविसरत्सहजप्रकाशकोशः प्रभुर्जयति कोऽपि वटस्थलीशः ॥ १॥

durvāragarvabharadūravijṛmbhamāṇamohāndhakāraparipāṭanabaddhadīkṣaḥ |śaśvad bhṛśapravisaratsahajaprakāśakośaḥ prabhurjayati ko'pi vaṭasthalīśaḥ || 1||

अग्नीन्दुभानुभिरशेषजगत्प्रकाशैरासादितं नयनभावमवेक्ष्य वेदाः ।यद् वेदयन्ति महसां तमसां च दूरंतद् दैवतं वटतटीदयितं भजामः ॥ २॥

agnīndubhānubhiraśeṣajagatprakāśairāsāditaṃ nayanabhāvamavekṣya vedāḥ |yad vedayanti mahasāṃ tamasāṃ ca dūraṃtad daivataṃ vaṭataṭīdayitaṃ bhajāmaḥ || 2||

कल्पद्रुमैरलममीभिरनीश्वराणामाराधनीयपदवीमधिगम्य रम्यैः ।तेऽमी वयं परिवृतं परमेश्वरेणतं वा वटं तमपि वा विभुमाश्रयामः ॥ ३॥

kalpadrumairalamamībhiranīśvarāṇāmārādhanīyapadavīmadhigamya ramyaiḥ |te'mī vayaṃ parivṛtaṃ parameśvareṇataṃ vā vaṭaṃ tamapi vā vibhumāśrayāmaḥ || 3||

षड्वर्गदुर्गपरिलङ्घनकोपितेनचित्तेन यत्र सुचिरं चपला मुनीन्द्राः ।तच्छाम्भवं मधुरिमैकरसोर्मि धामश्रीमद्वटाश्रयमुपाश्रयितुं यतध्वम् ॥ ४॥

ṣaḍvargadurgaparilaṅghanakopitenacittena yatra suciraṃ capalā munīndrāḥ |tacchāmbhavaṃ madhurimaikarasormi dhāmaśrīmadvaṭāśrayamupāśrayituṃ yatadhvam || 4||

नृत्यन्ति यच्छिरसि नाकनदीप्रवाहास्तद्भ्रातरश्व रसने वचसां प्रपञ्चाः ।चित्ते दया चरणरेणुषु वाञ्छितार्थाःपायादयं वटतटीदयितो विभुर्वः ॥ ५॥

nṛtyanti yacchirasi nākanadīpravāhāstadbhrātaraśva rasane vacasāṃ prapañcāḥ |citte dayā caraṇareṇuṣu vāñchitārthāḥpāyādayaṃ vaṭataṭīdayito vibhurvaḥ || 5||

इन्द्रादयो यदरुणाङ्घ्रिरजःकणेनराज्यश्रियं त्रिभुवनैर्भृशमुद्वहन्ति ।व्याघ्रत्वचा परिहितस्य हि तस्य भिक्षोर्व्याख्याश्रियं वटतटावसथस्य वन्दे ॥ ६॥

indrādayo yadaruṇāṅghrirajaḥkaṇenarājyaśriyaṃ tribhuvanairbhṛśamudvahanti |vyāghratvacā parihitasya hi tasya bhikṣorvyākhyāśriyaṃ vaṭataṭāvasathasya vande || 6||

आम्नायवीचिसहचारिवचःप्रसारैरासारसारसरणीमाधिरोहमाणैः ।आसिच्य मानसमनन्यधियां मुनीनामाद्यं वटं च विहरन् गिरिशोऽवताद् वः ॥ ७॥

āmnāyavīcisahacārivacaḥprasārairāsārasārasaraṇīmādhirohamāṇaiḥ |āsicya mānasamananyadhiyāṃ munīnāmādyaṃ vaṭaṃ ca viharan giriśo'vatād vaḥ || 7||

मन्दस्मितेन च मनोहरमुद्रया चव्याख्यानवीथिविभवैश्च विजृम्भमाणैः ।आख्यायमाननिजतत्त्वरसानुभूतिर्विश्वेश्वरो वटतटप्रकटोऽवताद्वः ॥ ८॥

mandasmitena ca manoharamudrayā cavyākhyānavīthivibhavaiśca vijṛmbhamāṇaiḥ |ākhyāyamānanijatattvarasānubhūtirviśveśvaro vaṭataṭaprakaṭo'vatādvaḥ || 8||

ऊर्ध्वं दिवो भवमधश्च भुवो भवन्तंतिर्यक् च पर्यवसिते भववैभवं तम् ।गाढं कयापि कृपया वटवृक्षमूलेमन्मानसे च विहरन्तमनन्तमीडे ॥ ९॥

ūrdhvaṃ divo bhavamadhaśca bhuvo bhavantaṃtiryak ca paryavasite bhavavaibhavaṃ tam |gāḍhaṃ kayāpi kṛpayā vaṭavṛkṣamūlemanmānase ca viharantamanantamīḍe || 9||

रक्ताङ्गुलीयुगळनर्त्तितचारुमुद्रंसंसारवृक्षपरितक्षपरश्वधाढ्यम् ।क्रीडागृहीतमृगलाञ्छनलाञ्छिताग्रंहस्तेन जानुनिहितेन जगन्मनोज्ञम् ॥ १०॥

raktāṅgulīyugaḷanarttitacārumudraṃsaṃsāravṛkṣaparitakṣaparaśvadhāḍhyam |krīḍāgṛhītamṛgalāñchanalāñchitāgraṃhastena jānunihitena jaganmanojñam || 10||

तत्तत्फणामणिविभूषणभासुरेणभाग्याधिकेन फणिना कृतयोगपट्टम् ।वामेतराङ्घ्रितलकान्तिकरम्बितेनवामोरुणा गिरिसुताहृदयं हरन्तम् ॥ ११॥

tattatphaṇāmaṇivibhūṣaṇabhāsureṇabhāgyādhikena phaṇinā kṛtayogapaṭṭam |vāmetarāṅghritalakāntikarambitenavāmoruṇā girisutāhṛdayaṃ harantam || 11||

इन्दोः कलां खलु जटापटले वहन्तंसर्वाः कला वचनवीथिषु चारयन्तम् ।देव्या वृतं गिरिजया मुनिभिः शुकाद्यैस्तं विश्वतो विशदमादिगुरुं प्रपद्ये ॥ १२॥

indoḥ kalāṃ khalu jaṭāpaṭale vahantaṃsarvāḥ kalā vacanavīthiṣu cārayantam |devyā vṛtaṃ girijayā munibhiḥ śukādyaistaṃ viśvato viśadamādiguruṃ prapadye || 12||

(विशेषकम्)त्रिभुवनसुभगेयं दक्षिणामूर्तिमूर्तौभगवति कृतभावा कृष्णलीलाशुकीया ।जयतु जयतु देवी भारती जीवलोकश्रवणहृदयजिह्वाजन्म साफल्यमेतु ॥ १३॥

(viśeṣakam)tribhuvanasubhageyaṃ dakṣiṇāmūrtimūrtaubhagavati kṛtabhāvā kṛṣṇalīlāśukīyā |jayatu jayatu devī bhāratī jīvalokaśravaṇahṛdayajihvājanma sāphalyametu || 13||

इति श्रीकृष्णलीलाशुकमुनिविरचितो दक्षिणामूर्तिस्तवः समाप्तः ॥

iti śrīkṛṣṇalīlāśukamuniviracito dakṣiṇāmūrtistavaḥ samāptaḥ ||