कमलजदयिताष्टकम् सार्थम् Kamalajadayita Ashtakam with Meaning

॥ श्री गुरुभ्यो नमः॥॥ श्रीकमलजदयिताष्टकम् ॥शृङ्गक्ष्माभृन्निवासे शुकमुखमुनिभिः सेव्यमानाङ्घ्रिपद्मेस्वाङ्गच्छायाविधूतामृतकरसुरराड्वाहने वाक्सवित्रि ।शम्भुश्रीनाथमुख्यामरवरनिकरैर्मोदतः पूज्यमानेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ १ ॥

|| śrī gurubhyo namaḥ|||| śrīkamalajadayitāṣṭakam ||śṛṅgakṣmābhṛnnivāse śukamukhamunibhiḥ sevyamānāṅghripadmesvāṅgacchāyāvidhūtāmṛtakarasurarāḍvāhane vāksavitri |śambhuśrīnāthamukhyāmaravaranikarairmodataḥ pūjyamānevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 1 ||

कल्पादौ पार्वतीशः प्रवरसुरगणप्रार्थितः श्रौतवर्त्मप्राबल्यं नेतुकामो यतिवरवपुषागत्य यां शृङ्गशैले ।संस्थाप्यार्चां प्रचक्रे बहुविधनतिभिः सा त्वमिन्द्वर्धचूडाविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ २ ॥

kalpādau pārvatīśaḥ pravarasuragaṇaprārthitaḥ śrautavartmaprābalyaṃ netukāmo yativaravapuṣāgatya yāṃ śṛṅgaśaile |saṃsthāpyārcāṃ pracakre bahuvidhanatibhiḥ sā tvamindvardhacūḍāvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 2 ||

पापौघं ध्वंसयित्वा बहुजनिरचितं किं च पुण्यालिमारात्सम्पाद्यास्तिक्यबुद्धिं श्रुतिगुरुवचनेष्वादरं भक्तिदार्ढ्यम् ।देवाचार्यद्विजादिष्वपि मनुनिवहे तावकीने नितान्तंविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ३ ॥

pāpaughaṃ dhvaṃsayitvā bahujaniracitaṃ kiṃ ca puṇyālimārātsampādyāstikyabuddhiṃ śrutiguruvacaneṣvādaraṃ bhaktidārḍhyam |devācāryadvijādiṣvapi manunivahe tāvakīne nitāntaṃvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 3 ||

विद्यामुद्राक्षमालामृतघटविलसत्पाणिपाथोजजालेविद्यादानप्रवीणे जडबधिरमुखेभ्योऽपि शीघ्रं नतेभ्यः ।कामादीनान्तरान्मत्सहजरिपुवरान्देवि निर्मूल्य वेगात्विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ४ ॥

vidyāmudrākṣamālāmṛtaghaṭavilasatpāṇipāthojajālevidyādānapravīṇe jaḍabadhiramukhebhyo'pi śīghraṃ natebhyaḥ |kāmādīnāntarānmatsahajaripuvarāndevi nirmūlya vegātvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 4 ||

कर्मस्वात्मोचितेषु स्थिरतरधिषणां देहदार्ढ्यं तदर्थंदीर्घं चायुर्यशश्च त्रिभुवनविदितं पापमार्गाद्विरक्तिम् ।सत्सङ्गं सत्कथायाः श्रवणमपि सदा देवि दत्वा कृपाब्धेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ५ ॥

karmasvātmociteṣu sthirataradhiṣaṇāṃ dehadārḍhyaṃ tadarthaṃdīrghaṃ cāyuryaśaśca tribhuvanaviditaṃ pāpamārgādviraktim |satsaṅgaṃ satkathāyāḥ śravaṇamapi sadā devi datvā kṛpābdhevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 5 ||

मातस्त्वत्पादपद्मं न विविधकुसुमैः पूजितं जातु भक्त्यागातुं नैवाहमीशे जडमतिरलसस्त्वद्गुणान्दिव्यपद्यैः ।मूके सेवाविहीनेऽप्यनुपमकरुणामर्भकेऽम्बेव कृत्वाविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ६ ॥

mātastvatpādapadmaṃ na vividhakusumaiḥ pūjitaṃ jātu bhaktyāgātuṃ naivāhamīśe jaḍamatiralasastvadguṇāndivyapadyaiḥ |mūke sevāvihīne'pyanupamakaruṇāmarbhake'mbeva kṛtvāvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 6 ||

शान्त्याद्याः सम्पदो वितर शुभकरीर्नित्यतद्भिन्नबोधंवैराग्यं मोक्षवाञ्छामपि लघु कलय श्रीशिवासेव्यमाने ।विद्यातीर्थादियोगिप्रवरकरसरोजातसम्पूजिताङ्घ्रेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ७ ॥

śāntyādyāḥ sampado vitara śubhakarīrnityatadbhinnabodhaṃvairāgyaṃ mokṣavāñchāmapi laghu kalaya śrīśivāsevyamāne |vidyātīrthādiyogipravarakarasarojātasampūjitāṅghrevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 7 ||

सच्चिद्रूपात्मनो मे श्रुतिमनननिदिध्यासनान्याशु मातःसम्पाद्य स्वान्तमेतद्रुचियुतमनिशं निर्विकल्पे समाधौ ।तुङ्गातीराङ्कराजद्वरगृहविलसच्चक्रराजासनस्थेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ८ ॥

saccidrūpātmano me śrutimanananididhyāsanānyāśu mātaḥsampādya svāntametadruciyutamaniśaṃ nirvikalpe samādhau |tuṅgātīrāṅkarājadvaragṛhavilasaccakrarājāsanasthevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 8 ||

१ श्लोकःशृङ्गक्ष्माभृन्निवासे शुकमुखमुनिभिः सेव्यमानाङ्घ्रिपद्मे स्वाङ्गच्छायाविधूतामृतकरसुरराड्वाहने वाक्सवित्रि ।शम्भुश्रीनाथमुख्यामरवरनिकरैर्मोदतः पूज्यमानेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ १॥

1 ślokaḥśṛṅgakṣmābhṛnnivāse śukamukhamunibhiḥ sevyamānāṅghripadme svāṅgacchāyāvidhūtāmṛtakarasurarāḍvāhane vāksavitri |śambhuśrīnāthamukhyāmaravaranikarairmodataḥ pūjyamānevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 1||

अ रेफ़िनेद् मिन्द्-इन्तेल्लेच्त्)।अन्वयःहे शृङ्गक्ष्माभृन्निवासे । हे शुकमुखमुनिभिः सेव्यमानाङ्घ्रिपद्मे । हे स्वाङ्गच्छायाविधूतामृतकरसुरराड्वाहने । हे वाक्सवित्रि । हे शम्भुश्रीनाथमुख्यामरवरनिकरैः मोदतः पूज्यमाने । हे कमलजदयिते । त्वं विद्यां च शुद्धां बुद्धिं च मह्यं सत्वरं देहि ।२ श्लोकःकल्यादौ पार्वतीशः प्रवरसुरगणप्रार्थितः श्रौतवर्त्मप्राबल्यं नेतुकामो यतिवरवपुषागत्य यां शृङ्गशैले ।संस्थाप्यार्चां प्रचक्रे बहुविधनुतिभिः सा त्वमिन्द्वर्धचूडाविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ २ ॥

a reफ़ined mind-intellect)|anvayaḥhe śṛṅgakṣmābhṛnnivāse | he śukamukhamunibhiḥ sevyamānāṅghripadme | he svāṅgacchāyāvidhūtāmṛtakarasurarāḍvāhane | he vāksavitri | he śambhuśrīnāthamukhyāmaravaranikaraiḥ modataḥ pūjyamāne | he kamalajadayite | tvaṃ vidyāṃ ca śuddhāṃ buddhiṃ ca mahyaṃ satvaraṃ dehi | 2 ślokaḥkalyādau pārvatīśaḥ pravarasuragaṇaprārthitaḥ śrautavartmaprābalyaṃ netukāmo yativaravapuṣāgatya yāṃ śṛṅgaśaile |saṃsthāpyārcāṃ pracakre bahuvidhanutibhiḥ sā tvamindvardhacūḍāvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 2 ||

ईन्स्तल्लेद् इन् ष्रिन्ग ग़िरि।अन्वयःकल्यादौ प्रवरसुरगणप्रार्थितः, श्रौतवर्त्मप्राबल्यं नेतुकामः, पार्वतीशः यतिवरवपुषा आगत्य, शृङ्गशैले यां संस्थाप्य, बहुविधनुतिभिः अर्चां प्रचक्रे, सा त्वमिन्द्वर्धचूडा (त्वम् असि) । हे कमलजदयिते । त्वं विद्यां च शुद्धां बुद्धिं च मह्यं सत्वरं देहि ।३ श्लोकःपापौघं ध्वंसयित्वा बहुजनिरचितं किं च पुण्यालिमारा+ त्सम्पाद्यास्तिक्यबुद्धिं श्रुतिगुरुवचनेष्वादरं भक्तिदार्ढ्यम् । देवाचार्यद्विजादिष्वपि मनुनिवहे तावकीने नितान्तंविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ३ ॥

īnstalled in ṣringa ग़iri|anvayaḥkalyādau pravarasuragaṇaprārthitaḥ, śrautavartmaprābalyaṃ netukāmaḥ, pārvatīśaḥ yativaravapuṣā āgatya, śṛṅgaśaile yāṃ saṃsthāpya, bahuvidhanutibhiḥ arcāṃ pracakre, sā tvamindvardhacūḍā (tvam asi) | he kamalajadayite | tvaṃ vidyāṃ ca śuddhāṃ buddhiṃ ca mahyaṃ satvaraṃ dehi | 3 ślokaḥpāpaughaṃ dhvaṃsayitvā bahujaniracitaṃ kiṃ ca puṇyālimārā+ tsampādyāstikyabuddhiṃ śrutiguruvacaneṣvādaraṃ bhaktidārḍhyam | devācāryadvijādiṣvapi manunivahe tāvakīne nitāntaṃvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 3 ||

अन्वयःहे कमलजदयिते । त्वं बहुजनिरचितं पापौघं ध्वंसयित्वा, किं च पुण्यालिम् आरात् सम्पाद्य, आस्तिक्यबुद्धिं च, श्रुतिगुरुवचनेषु आदरं च, देवाचार्यद्विजादिषु अपि, तावकीने मनुनिवहे च भक्तिदार्ढ्यं च, नितान्तं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, मह्यं सत्वरं देहि ।४ श्लोकःविद्यामुद्राक्षमालामृतघटविलसत्पाणिपाथोजजालेविद्यादानप्रवीणे जडबधिरमुखेभ्योऽपि शीघ्रं नतेभ्यः । कामादीनान्तरान्मत्सहजरिपुवरान्देवि निर्मूल्य वेगात्विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ४ ॥

anvayaḥhe kamalajadayite | tvaṃ bahujaniracitaṃ pāpaughaṃ dhvaṃsayitvā, kiṃ ca puṇyālim ārāt sampādya, āstikyabuddhiṃ ca, śrutiguruvacaneṣu ādaraṃ ca, devācāryadvijādiṣu api, tāvakīne manunivahe ca bhaktidārḍhyaṃ ca, nitāntaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, mahyaṃ satvaraṃ dehi | 4 ślokaḥvidyāmudrākṣamālāmṛtaghaṭavilasatpāṇipāthojajālevidyādānapravīṇe jaḍabadhiramukhebhyo'pi śīghraṃ natebhyaḥ | kāmādīnāntarānmatsahajaripuvarāndevi nirmūlya vegātvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 4 ||

अन्वयःहे विद्यामुद्राक्षमालामृतघटविलसत्पाणिपाथोजजाले । जडबधिरमुखेभ्यः अपि नतेभ्यः शीघ्रं मत्सहजरिपुवरान् अन्तरान् कामादीन् निर्मूल्य वेगात् विद्यादानप्रवीणे । हे देवि । त्वं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, मह्यं सत्वरं देहि ।५ श्लोकःकर्मस्वात्मोचितेषु स्थिरतरधिषणां देहदार्ढ्यं तदर्थंदीर्घं चायुर्यशश्च त्रिभुवनविदितं पापमार्गाद्विरक्तिम् ।सत्सङ्गं सत्कथायाः श्रवणमपि सदा देवि दत्वा कृपाब्धेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ५ ॥

anvayaḥhe vidyāmudrākṣamālāmṛtaghaṭavilasatpāṇipāthojajāle | jaḍabadhiramukhebhyaḥ api natebhyaḥ śīghraṃ matsahajaripuvarān antarān kāmādīn nirmūlya vegāt vidyādānapravīṇe | he devi | tvaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, mahyaṃ satvaraṃ dehi | 5 ślokaḥkarmasvātmociteṣu sthirataradhiṣaṇāṃ dehadārḍhyaṃ tadarthaṃdīrghaṃ cāyuryaśaśca tribhuvanaviditaṃ pāpamārgādviraktim |satsaṅgaṃ satkathāyāḥ śravaṇamapi sadā devi datvā kṛpābdhevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 5 ||

अन्वयः आत्मोचितेषु कर्मसु स्थिरतरधिषणां दत्वा तदर्थं देहदार्ढ्यं च दीर्घं आयुः च त्रिभुवनविदितं यशः च पापमार्गात् विरक्तिं सत्सङ्गं च सत्कथायाः श्रवणम् अपि दत्वा, हे कृपाब्धे, हे देवि, हे कमलजदयिते, सदा त्वं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, मह्यं सत्वरं देहि ।६ श्लोकःमातस्त्वत्पादपद्मं न विविधकुसुमैः पूजितं जातु भक्त्यागातुं नैवाहमीशे जडमतिरलसस्त्वद्गुणान्दिव्यपद्यैः ।मूके सेवाविहीनेऽप्यनुपमकरुणामर्भकेऽम्बेव कृत्वाविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ६ ॥

anvayaḥ ātmociteṣu karmasu sthirataradhiṣaṇāṃ datvā tadarthaṃ dehadārḍhyaṃ ca dīrghaṃ āyuḥ ca tribhuvanaviditaṃ yaśaḥ ca pāpamārgāt viraktiṃ satsaṅgaṃ ca satkathāyāḥ śravaṇam api datvā, he kṛpābdhe, he devi, he kamalajadayite, sadā tvaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, mahyaṃ satvaraṃ dehi | 6 ślokaḥmātastvatpādapadmaṃ na vividhakusumaiḥ pūjitaṃ jātu bhaktyāgātuṃ naivāhamīśe jaḍamatiralasastvadguṇāndivyapadyaiḥ |mūke sevāvihīne'pyanupamakaruṇāmarbhake'mbeva kṛtvāvidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 6 ||

मूके = टोवर्द्स् मे व्हो अम् दुम्ब्; सेवाविहिने = नोत् दोने अन्य् सेर्विचे;अन्वयःहे मातः । त्वत्पादपद्मं जातु भक्त्या विविधकुसुमैः (मया) न पूजितम् । जडमतिः अलसः अहं त्वद्गुणान् दिव्यपद्यैः गातुं न एव ईशे । मूके, सेवाविहीने अपि, अर्भके अम्बा इव, अनुपमकरुणां कृत्वा, हे कमलजदयिते, मह्यं सदा त्वं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, सत्वरं देहि ।७ श्लोकःशान्त्याद्याः सम्पदो मे वितर शुभकरीर्नित्यतद्भिन्नबोधंवैराग्यं मोक्षवाञ्छामपि लघु कलय श्रीशिवासेव्यमाने ।विद्यातीर्थादियोगिप्रवरकरसरोजातसम्पूजिताङ्घ्रेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ७ ॥

mūke = ṭovards me vho am dumb; sevāvihine = not done any service;anvayaḥhe mātaḥ | tvatpādapadmaṃ jātu bhaktyā vividhakusumaiḥ (mayā) na pūjitam | jaḍamatiḥ alasaḥ ahaṃ tvadguṇān divyapadyaiḥ gātuṃ na eva īśe | mūke, sevāvihīne api, arbhake ambā iva, anupamakaruṇāṃ kṛtvā, he kamalajadayite, mahyaṃ sadā tvaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, satvaraṃ dehi | 7 ślokaḥśāntyādyāḥ sampado me vitara śubhakarīrnityatadbhinnabodhaṃvairāgyaṃ mokṣavāñchāmapi laghu kalaya śrīśivāsevyamāne |vidyātīrthādiyogipravarakarasarojātasampūjitāṅghrevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 7 ||

क़ुअलिफ़िचतिओन्स् चल्लेद् साधनचतुष्टयसम्पत्तिः अरे:ःएरे अस् शान्त्याद्याः संपदः ।अन्वयःशान्त्याद्याः शुभकरीः सम्पदः मे वितर । नित्यतद्भिन्नबोधम्, वैराग्यम्, मोक्षवाञ्छाम् अपि, लघु कलय । हे श्रीशिवासेव्यमाने । हे विद्यातीर्थादियोगिप्रवरकरसरोजातसम्पूजिताङ्घ्रे । हे कमलजदयिते । मह्यं सदा त्वं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, सत्वरं देहि ।८ श्लोकःसच्चिद्रूपात्मनो मे श्रुतिमनननिदिध्यासनान्याशु मातःसम्पाद्य स्वान्तमेतद्रुचियुतमनिशं निर्विकल्पे समाधौ ।तुङ्गातीराङ्कराजद्वरगृहविलसच्चक्रराजासनस्थेविद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम् ॥ ८ ॥

क़ualiफ़ications called sādhanacatuṣṭayasampattiḥ are:ḥere as śāntyādyāḥ saṃpadaḥ |anvayaḥśāntyādyāḥ śubhakarīḥ sampadaḥ me vitara | nityatadbhinnabodham, vairāgyam, mokṣavāñchām api, laghu kalaya | he śrīśivāsevyamāne | he vidyātīrthādiyogipravarakarasarojātasampūjitāṅghre | he kamalajadayite | mahyaṃ sadā tvaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, satvaraṃ dehi | 8 ślokaḥsaccidrūpātmano me śrutimanananididhyāsanānyāśu mātaḥsampādya svāntametadruciyutamaniśaṃ nirvikalpe samādhau |tuṅgātīrāṅkarājadvaragṛhavilasaccakrarājāsanasthevidyāṃ śuddhāṃ ca buddhiṃ kamalajadayite satvaraṃ dehi mahyam || 8 ||

ंओक्श थ्रोउघ् ज़्नन य़ोग।अन्वयःहे मातः । सच्चिद्रूपात्मनः मे श्रुतिमनननिदिध्यासनानि आशु सम्पाद्य, निर्विकल्पे समाधौ एतद् स्वान्तं अनिशं रुचियुतं (कुरु) । हे तुङ्गातीराङ्कराजद्वरगृहविलसच्चक्रराजासनस्थे । हे कमलजदयिते । सदा त्वं विद्यां च, शुद्धां बुद्धिं च, मह्यं सत्वरं देहि ।इति श्रीशिवाभिनवनृसिंहभारतीस्वामिविरचितं श्रीकमलजदयिताष्टकं सम्पूर्णम् ।

ṃokśa through ज़nana य़oga|anvayaḥhe mātaḥ | saccidrūpātmanaḥ me śrutimanananididhyāsanāni āśu sampādya, nirvikalpe samādhau etad svāntaṃ aniśaṃ ruciyutaṃ (kuru) | he tuṅgātīrāṅkarājadvaragṛhavilasaccakrarājāsanasthe | he kamalajadayite | sadā tvaṃ vidyāṃ ca, śuddhāṃ buddhiṃ ca, mahyaṃ satvaraṃ dehi |iti śrīśivābhinavanṛsiṃhabhāratīsvāmiviracitaṃ śrīkamalajadayitāṣṭakaṃ sampūrṇam |