महालक्ष्मीदण्डकः Mahalakshmi Dandakah

मन्दारमालाञ्चितकेशभारां मन्दाकिनीनिर्झरगौरहाराम् ।वृन्दारिकावन्दितकीर्तिपारां वन्दामहे मां कृतसद्विहाराम् ॥ १॥

mandāramālāñcitakeśabhārāṃ mandākinīnirjharagaurahārām |vṛndārikāvanditakīrtipārāṃ vandāmahe māṃ kṛtasadvihārām || 1||

जय दुग्धाब्धितनये जय नारायणप्रिये ।जय हैरण्यवलये जय वेलापुराश्रये ॥ २॥

jaya dugdhābdhitanaye jaya nārāyaṇapriye |jaya hairaṇyavalaye jaya velāpurāśraye || 2||

जय जय जनयित्रि वेलापुराभ्यन्तरप्रस्फुरत्स्फारसौधाञ्चितोदारसालान्तरागारखेलन्मुरारातिपार्श्वस्थिते ।क्लृप्तविश्वस्थिते ।चित्ररत्नज्वलद्रत्नसानूपमप्रत्नसौवर्णकोटीरकान्तिच्छटाचित्रिताच्छाम्बरे । देवि दिव्याम्बरे ।फुल्लसन्मल्लिकामालिकाप्रोल्लसन्नीलभोगीशभोगप्रतीकाशवेण्यर्धचन्द्रालिके । वल्गुनीलालके । केशसौरभ्यलोभभ्रमत्स्थूलजम्बूफलाभालिमालासमाकर्षणेहोत्पतन्मौलिवैडूर्यसन्दर्श नत्रस्तलीलाशुकालोकजातस्मिते । देवजातस्तुते ।ईश्वरीशेखरीभूतसोमस्मयोत्सादनाभ्युत्सुकत्वच्छिरःसंश्रितप्राप्तनित्योदयब्रघ्नशङ्काकरस्वर्णकोटीरसन्दर्शनानन्दितस्वीयताताङ्ककारोहणाभीप्सुलब्धान्तिकार्कात्मजानिर्झराशङ्कनीयान्तकस्तूरिकाचित्रके । वार्धिराट्पुत्रिके ।मान्मथश्यामलेक्ष्वात्मधन्वाकृतिस्निग्धमुग्धाद्भुतभ्रूलता चालनारब्धलोकालिनिर्माणरक्षिण्यसंहारलीलेऽमले ।सर्वदे कोमले । स्वप्रभान्यक्कृते स्वानुगश्रुत्यधःकारिणीकान्तिनीलोत्पले बाधितुं वागताभ्यां श्रवःसन्निधिं लोचनाभ्यांभृशं भूषिते । मञ्जुसम्भाषिते । किञ्चिदुद्बुद्धचाम्पेयपुष्पप्रतीकाशनासास्थितस्थूलमुक्ताफले ।दत्तभक्तौघवाञ्छाफले । शोणबिम्बप्रवालाधरद्योतविद्योतमानोल्लसद्दाडिमीबीजराजिप्रतीकाशदन्तावले ।गत्यधः क्लृप्तदन्तावले ।त्वत्पतिप्रेरितत्वष्टसृष्टाद्भुतातीद्धभस्मासुरत्रस्तदुर्गाशिवत्राणसन्तुष्टतद्दत्तशीतांशुरेखायुगात्मत्वसम्भावनायोग्यमुक्तामयप्रोल्लसत्कुण्डले । पालिताखण्डले ॥ १॥

jaya jaya janayitri velāpurābhyantaraprasphuratsphārasaudhāñcitodārasālāntarāgārakhelanmurārātipārśvasthite |klṛptaviśvasthite |citraratnajvaladratnasānūpamapratnasauvarṇakoṭīrakānticchaṭācitritācchāmbare | devi divyāmbare |phullasanmallikāmālikāprollasannīlabhogīśabhogapratīkāśaveṇyardhacandrālike | valgunīlālake | keśasaurabhyalobhabhramatsthūlajambūphalābhālimālāsamākarṣaṇehotpatanmaulivaiḍūryasandarśa natrastalīlāśukālokajātasmite | devajātastute |īśvarīśekharībhūtasomasmayotsādanābhyutsukatvacchiraḥsaṃśritaprāptanityodayabraghnaśaṅkākarasvarṇakoṭīrasandarśanānanditasvīyatātāṅkakārohaṇābhīpsulabdhāntikārkātmajānirjharāśaṅkanīyāntakastūrikācitrake | vārdhirāṭputrike |mānmathaśyāmalekṣvātmadhanvākṛtisnigdhamugdhādbhutabhrūlatā cālanārabdhalokālinirmāṇarakṣiṇyasaṃhāralīle'male |sarvade komale | svaprabhānyakkṛte svānugaśrutyadhaḥkāriṇīkāntinīlotpale bādhituṃ vāgatābhyāṃ śravaḥsannidhiṃ locanābhyāṃbhṛśaṃ bhūṣite | mañjusambhāṣite | kiñcidudbuddhacāmpeyapuṣpapratīkāśanāsāsthitasthūlamuktāphale |dattabhaktaughavāñchāphale | śoṇabimbapravālādharadyotavidyotamānollasaddāḍimībījarājipratīkāśadantāvale |gatyadhaḥ klṛptadantāvale |tvatpatipreritatvaṣṭasṛṣṭādbhutātīddhabhasmāsuratrastadurgāśivatrāṇasantuṣṭataddattaśītāṃśurekhāyugātmatvasambhāvanāyogyamuktāmayaprollasatkuṇḍale | pālitākhaṇḍale || 1||

अयि सुरुचिरनव्यदूर्वादलभ्रान्तिनिष्पादकप्रोल्लसत्कण्ठभूषानिबद्धायतानर्घ्यगारुत्मतांशुप्रजापात्यसारङ्गनारीस्थिरस्थापकाश्चर्यकृद्दिव्यमाधुर्यगीतोज्ज्वले । मञ्जुमुक्तावले ।अङ्गदप्रोतदेवेन्द्रनीलोपलत्विट्छटाश्यामलीभूतचोलोज्ज्वलस्थूलहेमार्गलाकारदोर्वल्लिके । फुल्लसन्मल्लिके । ऊर्मिकासञ्चयस्यूतशोणोपलश्रीप्रवृद्धारुणच्छायमृद्वङ्गुलीपल्लवे ।लालितानन्दकृत्सल्लवे । दिव्यरेखाङ्कुशाम्भोजचक्रध्वजाद्यङ्कराजत्करे । सम्पदेकाकरे ।कङ्कणश्रेणिकाबद्धरत्नप्रभाजालचित्रीभवत्पद्मयुग्मस्फुरत्पञ्चशाखद्वये । गूढपुण्याशये । मत्पदाब्जोपकण्ठेचतुःपूरुषार्था वसन्त्यत्र मामाश्रयं कुर्वते तान् प्रदास्यामिदासाय चेत्यर्थकं त्वन्मनोनिष्ठभावं जगन्मङ्गलं सूचयद् वावराभीतिमुद्राद्वया व्यञ्जयस्यङ्गपाणिद्वयेनाम्बिके । पद्मपत्राम्बके ।चारुगम्भीरकन्दर्पकेल्यर्थनाभीसरस्तीरसौवर्णसोपानरेखागतोत्तुङ्गवक्षोजनामाङ्कितस्वर्णशैलद्वयारोहणार्थेन्द्रनीलोपलाबद्धसूक्ष्माध्वसम्भावनायोग्यसद्रोमराज्याढ्यदेहे रमे । का गतिः श्रीरमे ।निष्कनक्षत्रमालासदृक्षाभनक्षत्रमालाप्रवालस्रगेकावलीमुख्यभूषाविशेषप्रभाचित्रिताच्छोत्तरासङ्गसञ्छिन्नवक्षोरुहे। चञ्चलागौरि हे ।केलिकालक्वणत्किङ्किणीश्रेणिकायुक्तसौवर्णकाञ्चीनिबद्धस्फुरत्स्पष्टनीव्याढ्यशुक्लाम्बरे । भासिताशाम्बरे ।पुण्डरीकाक्षवक्षःस्थलीचर्चितानर्घ्यपाटीरपङ्काङ्कितानङ्गनिक्षेपकुम्भस्तने । प्रस्फुरद्गोस्तने ॥ २॥

ayi suruciranavyadūrvādalabhrāntiniṣpādakaprollasatkaṇṭhabhūṣānibaddhāyatānarghyagārutmatāṃśuprajāpātyasāraṅganārīsthirasthāpakāścaryakṛddivyamādhuryagītojjvale | mañjumuktāvale |aṅgadaprotadevendranīlopalatviṭchaṭāśyāmalībhūtacolojjvalasthūlahemārgalākāradorvallike | phullasanmallike | ūrmikāsañcayasyūtaśoṇopalaśrīpravṛddhāruṇacchāyamṛdvaṅgulīpallave |lālitānandakṛtsallave | divyarekhāṅkuśāmbhojacakradhvajādyaṅkarājatkare | sampadekākare |kaṅkaṇaśreṇikābaddharatnaprabhājālacitrībhavatpadmayugmasphuratpañcaśākhadvaye | gūḍhapuṇyāśaye | matpadābjopakaṇṭhecatuḥpūruṣārthā vasantyatra māmāśrayaṃ kurvate tān pradāsyāmidāsāya cetyarthakaṃ tvanmanoniṣṭhabhāvaṃ jaganmaṅgalaṃ sūcayad vāvarābhītimudrādvayā vyañjayasyaṅgapāṇidvayenāmbike | padmapatrāmbake |cārugambhīrakandarpakelyarthanābhīsarastīrasauvarṇasopānarekhāgatottuṅgavakṣojanāmāṅkitasvarṇaśailadvayārohaṇārthendranīlopalābaddhasūkṣmādhvasambhāvanāyogyasadromarājyāḍhyadehe rame | kā gatiḥ śrīrame |niṣkanakṣatramālāsadṛkṣābhanakṣatramālāpravālasragekāvalīmukhyabhūṣāviśeṣaprabhācitritācchottarāsaṅgasañchinnavakṣoruhe| cañcalāgauri he |kelikālakvaṇatkiṅkiṇīśreṇikāyuktasauvarṇakāñcīnibaddhasphuratspaṣṭanīvyāḍhyaśuklāmbare | bhāsitāśāmbare |puṇḍarīkākṣavakṣaḥsthalīcarcitānarghyapāṭīrapaṅkāṅkitānaṅganikṣepakumbhastane | prasphuradgostane || 2||

गुरुनिबिडनितम्बबिम्बाकृतिद्राविताशीतरुक्स्यन्दनप्रोतचन्द्रावलेपोत्करे । स्वर्णविद्युत्करे । भोः प्रयच्छामि ते चित्ररत्नोर्मिकांमामिकां सादरादेह्यदो मध्यमं भूषयाद्यैतया द्रष्टुमिच्छाम्यहंसाध्विति त्वत्पतिप्रेरितायां मुदा पाणिनादाय धृत्वा रहःकेशवं लीलयानन्दयः सप्तकीवास्ति ते । सप्तलोकीस्तुते ।चित्ररोचिर्महामेखलामण्डितानन्तरत्नस्फुरत्तोरणालङ्कृतश्लक्ष्णकन्दर्पकान्ताररम्भातरुद्वन्द्वसम्भावनीयोरुयुग्मे रमे ।सम्पदं देहि मे । पद्मरागोपलादर्शबिम्बप्रभाच्छायसुस्निग्धजानु\।\।\।\। द्वये शोभने चन्द्रबिम्बानने ।शम्बरारातिजैत्रप्रयाणोत्सवारम्भजृम्भन्महाकाहलीडम्बरस्वर्णतूणीरजङ्घे शुभे । शारदार्कप्रमे ।हंसराजक्वणद्धंसबिम्बस्फुरद्धंसकालङ्कृतस्पष्टलेखाङ्कुशाम्भोजचक्रध्वजव्यञ्जनालङ्कृतश्रीपदे ।त्वां भजे सम्पदे । नम्रवृन्दारिकाशेखरीभूतसौवर्णकोटीररत्नावलीदीपिकाराजिनीराजितोत्तुङ्गगाङ्गेयसिंहासनास्तीर्णसौवर्णबिन्द्वङ्कसौरभ्यसम्पन्नतल्पस्थिते ।सन्ततस्वःस्थिते । चेटिकादत्तकर्पूरखण्डान्वितश्वेतवीटीदरादानलीलाचलद्दोर्लते । दैवतैरर्चिते । रत्नताटङ्ककेयूरहारावलीमुख्यभूषाच्छटारञ्जितानेकदासीसभावेष्टिते । देवताभिष्टुते ।पार्श्वयुग्मोल्लसच्चामरग्राहिणीपञ्चशाखाम्बुजाधूतजृम्भद्रणत्कङ्कणाभिष्टुताभीशुसच्चामराभ्यां मुदा चीज्यसे ।कर्मठैरिज्यसे । मञ्जुमञ्जीरकाञ्च्युर्मिकाकङ्कणश्रेणिकेयूरहारावली कुण्डलीमौलिनासामणिद्योतिते । भक्तसञ्जीविते ॥ ३॥

gurunibiḍanitambabimbākṛtidrāvitāśītaruksyandanaprotacandrāvalepotkare | svarṇavidyutkare | bhoḥ prayacchāmi te citraratnormikāṃmāmikāṃ sādarādehyado madhyamaṃ bhūṣayādyaitayā draṣṭumicchāmyahaṃsādhviti tvatpatipreritāyāṃ mudā pāṇinādāya dhṛtvā rahaḥkeśavaṃ līlayānandayaḥ saptakīvāsti te | saptalokīstute |citrarocirmahāmekhalāmaṇḍitānantaratnasphurattoraṇālaṅkṛtaślakṣṇakandarpakāntārarambhātarudvandvasambhāvanīyoruyugme rame |sampadaṃ dehi me | padmarāgopalādarśabimbaprabhācchāyasusnigdhajānu\|\|\|\| dvaye śobhane candrabimbānane |śambarārātijaitraprayāṇotsavārambhajṛmbhanmahākāhalīḍambarasvarṇatūṇīrajaṅghe śubhe | śāradārkaprame |haṃsarājakvaṇaddhaṃsabimbasphuraddhaṃsakālaṅkṛtaspaṣṭalekhāṅkuśāmbhojacakradhvajavyañjanālaṅkṛtaśrīpade |tvāṃ bhaje sampade | namravṛndārikāśekharībhūtasauvarṇakoṭīraratnāvalīdīpikārājinīrājitottuṅgagāṅgeyasiṃhāsanāstīrṇasauvarṇabindvaṅkasaurabhyasampannatalpasthite |santatasvaḥsthite | ceṭikādattakarpūrakhaṇḍānvitaśvetavīṭīdarādānalīlācaladdorlate | daivatairarcite | ratnatāṭaṅkakeyūrahārāvalīmukhyabhūṣācchaṭārañjitānekadāsīsabhāveṣṭite | devatābhiṣṭute |pārśvayugmollasaccāmaragrāhiṇīpañcaśākhāmbujādhūtajṛmbhadraṇatkaṅkaṇābhiṣṭutābhīśusaccāmarābhyāṃ mudā cījyase |karmaṭhairijyase | mañjumañjīrakāñcyurmikākaṅkaṇaśreṇikeyūrahārāvalī kuṇḍalīmaulināsāmaṇidyotite | bhaktasañjīvite || 3||

जलधरगतशीतवातार्दिता चारुनीरन्ध्रदेवालयान्तर्गता विद्युदेषाहि किं भूतलेऽपि स्वमाहाल्यसन्दर्शनार्थं क्षमामास्थिताकल्पवल्येव किं घस्रमात्रोल्लसन्तं रविं रात्रिमात्रोल्लसन्तं विधुंसंविधाय स्वतो वेघसातुष्टचित्तेन सृष्टा सदाप्युल्लसन्तीमहादिव्यतेजोमयी दिव्यपाञ्चालिका वेति सद्भिः सदा तवर्यसे । त्वांभजे मे भव श्रेयसे । पूर्वकद्वारनिष्ठेन नृत्यद्वराकाररम्भादिवाराङ्गनाश्रेणिगीतामृताकर्णनायत्तचित्तामराराधितेनोच्चकैर्भार्गवीन्द्रेण सम्भाविते । नो समादेवता देवि ते । दक्षिणद्वारनिष्ठेन सच्चित्रगुप्तादियुक्तेनवैवस्वतेनार्च्यसे । योगिभिर्भाव्यसे । पश्चिमद्वारभाजा भृशंपाशिना स्वर्णेदी मुख्यनद्यन्वितेनेड्यसे । सादरं पूज्यसे ।उत्तरद्वारनिष्ठेन यक्षोत्तमैर्नम्रकोटीरजूटैर्मनोहारिभीराजराजेन भक्तेन सम्भाव्यसे । योगिभिः पूज्यसे । लक्ष्मिपद्मालये भार्गवि श्रीरमे लोकमातः समुद्रेशकन्येऽच्युतप्रेयसि\।\।\।\। । स्वर्णशोभे च मे चेन्दिरे विष्णुवक्षः स्थितेपाहि पाहीति यः प्रातरुत्थाय भक्त्या युतो नौति सोऽयं नरःसम्पदं प्राप्य विद्योतते । भूषणद्योतिते । दिव्यकारुण्यदृष्ट्याशु मां पश्य मे दिव्यकारुण्यदृष्ट्याशुमां पश्य मे दिव्यकारुण्यदृष्ट्याशु मां पश्य मे । मां किमर्थंसदोपेक्षसे नेक्षसे त्वत्पदाब्जं विना नास्ति मेऽन्या गतिः सम्पदं देहिमे सम्पदं देहि मे सम्पदं देहि मे । त्वत्पदाब्जं प्रपन्नोऽस्म्यहंसर्वदा त्वं प्रसन्ना सती पाहि मां पाहि मां पाहि मां पद्महस्तेत्रिलोकेश्वरिं प्रार्थये त्वामहं देवि तुभ्यं नमो देवि तुभ्यं नमोदेवि तुभ्यं नमः ॥ सत्रिषष्ट्युत्तरशतरगणाढ्यश्चतुर्दलः ।महालक्ष्मीदण्डकोऽयं कृतः केशवसूरिणा ॥इति केशवसूरिकृतः महालक्ष्मीदण्डकः सम्पूर्णः ।स्तोत्रसमुच्चयः २ (८५)फ़ोउर् सेच्तिओन्स्।

jaladharagataśītavātārditā cārunīrandhradevālayāntargatā vidyudeṣāhi kiṃ bhūtale'pi svamāhālyasandarśanārthaṃ kṣamāmāsthitākalpavalyeva kiṃ ghasramātrollasantaṃ raviṃ rātrimātrollasantaṃ vidhuṃsaṃvidhāya svato veghasātuṣṭacittena sṛṣṭā sadāpyullasantīmahādivyatejomayī divyapāñcālikā veti sadbhiḥ sadā tavaryase | tvāṃbhaje me bhava śreyase | pūrvakadvāraniṣṭhena nṛtyadvarākārarambhādivārāṅganāśreṇigītāmṛtākarṇanāyattacittāmarārādhitenoccakairbhārgavīndreṇa sambhāvite | no samādevatā devi te | dakṣiṇadvāraniṣṭhena saccitraguptādiyuktenavaivasvatenārcyase | yogibhirbhāvyase | paścimadvārabhājā bhṛśaṃpāśinā svarṇedī mukhyanadyanviteneḍyase | sādaraṃ pūjyase |uttaradvāraniṣṭhena yakṣottamairnamrakoṭīrajūṭairmanohāribhīrājarājena bhaktena sambhāvyase | yogibhiḥ pūjyase | lakṣmipadmālaye bhārgavi śrīrame lokamātaḥ samudreśakanye'cyutapreyasi\|\|\|\| | svarṇaśobhe ca me cendire viṣṇuvakṣaḥ sthitepāhi pāhīti yaḥ prātarutthāya bhaktyā yuto nauti so'yaṃ naraḥsampadaṃ prāpya vidyotate | bhūṣaṇadyotite | divyakāruṇyadṛṣṭyāśu māṃ paśya me divyakāruṇyadṛṣṭyāśumāṃ paśya me divyakāruṇyadṛṣṭyāśu māṃ paśya me | māṃ kimarthaṃsadopekṣase nekṣase tvatpadābjaṃ vinā nāsti me'nyā gatiḥ sampadaṃ dehime sampadaṃ dehi me sampadaṃ dehi me | tvatpadābjaṃ prapanno'smyahaṃsarvadā tvaṃ prasannā satī pāhi māṃ pāhi māṃ pāhi māṃ padmahastetrilokeśvariṃ prārthaye tvāmahaṃ devi tubhyaṃ namo devi tubhyaṃ namodevi tubhyaṃ namaḥ || satriṣaṣṭyuttaraśataragaṇāḍhyaścaturdalaḥ |mahālakṣmīdaṇḍako'yaṃ kṛtaḥ keśavasūriṇā ||iti keśavasūrikṛtaḥ mahālakṣmīdaṇḍakaḥ sampūrṇaḥ |stotrasamuccayaḥ 2 (85)फ़our sections|