श्रीरङ्गगद्यम् Shriranga Gadyam

चिदचित्परतत्त्वानां तत्त्वयाथार्थ्यवेदिने ।रामानुजाय मुनये नमो मम गरीयसे ॥

cidacitparatattvānāṃ tattvayāthārthyavedine |rāmānujāya munaye namo mama garīyase ||

स्वाधीन त्रिविध चेतनाचेतन स्वरूपस्थितिप्रवृत्तिभेदं,क्लेशकर्माद्यशेषदोषासंस्पृष्टं, स्वाभाविकानवधिकातिशयज्ञानबलैश्वर्य वीर्य शक्तितेजस्सौशील्य वात्सल्य मार्दवार्जव सौहार्दसाम्य कारुण्य माधुर्य गाम्भीर्य औदार्य चातुर्य स्थैर्य धैर्य शौर्यपराक्रम सत्यकाम सत्यसङ्कल्प कृतित्व कृतज्ञताद्यसङ्ख्येय कल्याणगुणगणौघमहार्णवं, परब्रह्मभूतं, पुरुषोत्तमं, श्रीरङ्गशायिनं,अस्मत्स्वामिनं, प्रबुद्धनित्यनियाम्य नित्यदास्यैकरसात्मस्वभावोऽहं,तदेकानुभवः तदेकप्रियः, परिपूर्णं भगवन्तं, विशदतमानुभवेननिरन्तरमनुभूय, तदनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचित अशेषशेषतैकरतिरूप नित्यकिङ्करो भवानि ॥

svādhīna trividha cetanācetana svarūpasthitipravṛttibhedaṃ,kleśakarmādyaśeṣadoṣāsaṃspṛṣṭaṃ, svābhāvikānavadhikātiśayajñānabalaiśvarya vīrya śaktitejassauśīlya vātsalya mārdavārjava sauhārdasāmya kāruṇya mādhurya gāmbhīrya audārya cāturya sthairya dhairya śauryaparākrama satyakāma satyasaṅkalpa kṛtitva kṛtajñatādyasaṅkhyeya kalyāṇaguṇagaṇaughamahārṇavaṃ, parabrahmabhūtaṃ, puruṣottamaṃ, śrīraṅgaśāyinaṃ,asmatsvāminaṃ, prabuddhanityaniyāmya nityadāsyaikarasātmasvabhāvo'haṃ,tadekānubhavaḥ tadekapriyaḥ, paripūrṇaṃ bhagavantaṃ, viśadatamānubhavenanirantaramanubhūya, tadanubhavajanitānavadhikātiśayaprītikāritāśeṣāvasthocita aśeṣaśeṣataikaratirūpa nityakiṅkaro bhavāni ||

स्वात्म नित्यनियाम्य नित्यदास्यैकरसात्म स्वभावानुसन्धानपूर्वकभगवदनवधिकातिशय स्वाम्याद्यखिलगुणगणानुभवजनित अनवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचित अशेषशेषतैकरतिरूप नित्यकैङ्कर्यप्राप्त्युपायभूतभक्ति तदुपाय सम्यग्ज्ञान तदुपाय समीचीनक्रियातदनुगुण सात्विकतास्तिक्यादि समस्तात्मगुणविहीनः, दुरुत्तरानन्त तद्विपर्ययज्ञानक्रियानुगुणानादि पापवासना महार्णवान्तर्निमग्नः, तिलतैलवत्दारुवह्निवत् दुर्विवेच त्रिगुण क्षणक्षरणस्वभावअचेतनप्रकृतिव्याप्तिरूप दुरत्यय भगवन्मायातिरोहित स्वप्रकाशः,अनाद्यविद्यासञ्चितानन्ताशक्य विस्रंसन कर्मपाशप्रग्रथितः,अनागतानन्तकाल समीक्षयाऽपि अदृष्टसन्तारोपायः, निखिलजन्तुजातशरण्य, श्रीमन्नारायण, तव चरणारविन्दयुगलं शरणमहं प्रपद्ये ॥

svātma nityaniyāmya nityadāsyaikarasātma svabhāvānusandhānapūrvakabhagavadanavadhikātiśaya svāmyādyakhilaguṇagaṇānubhavajanita anavadhikātiśayaprītikāritāśeṣāvasthocita aśeṣaśeṣataikaratirūpa nityakaiṅkaryaprāptyupāyabhūtabhakti tadupāya samyagjñāna tadupāya samīcīnakriyātadanuguṇa sātvikatāstikyādi samastātmaguṇavihīnaḥ, duruttarānanta tadviparyayajñānakriyānuguṇānādi pāpavāsanā mahārṇavāntarnimagnaḥ, tilatailavatdāruvahnivat durviveca triguṇa kṣaṇakṣaraṇasvabhāvaacetanaprakṛtivyāptirūpa duratyaya bhagavanmāyātirohita svaprakāśaḥ,anādyavidyāsañcitānantāśakya visraṃsana karmapāśapragrathitaḥ,anāgatānantakāla samīkṣayā'pi adṛṣṭasantāropāyaḥ, nikhilajantujātaśaraṇya, śrīmannārāyaṇa, tava caraṇāravindayugalaṃ śaraṇamahaṃ prapadye ||

एवमवस्थितस्यापि अर्थित्वमात्रेण परमकारुणिको भगवान्, स्वानुभवप्रीत्यउपनीतैकान्तिकात्यन्तिक नित्यकैङ्कर्यैकरतिरूप नित्यदास्यं दास्यतीतिविश्वासपूर्वकं भगवन्तं नित्यकिङ्करतां प्रार्थये ॥

evamavasthitasyāpi arthitvamātreṇa paramakāruṇiko bhagavān, svānubhavaprītyaupanītaikāntikātyantika nityakaiṅkaryaikaratirūpa nityadāsyaṃ dāsyatītiviśvāsapūrvakaṃ bhagavantaṃ nityakiṅkaratāṃ prārthaye ||

तवानुभूतिसम्भूत प्रीतिकारितदासताम् ।देहि मे कृपया नाथ न जाने गतिमन्यथा ॥

tavānubhūtisambhūta prītikāritadāsatām |dehi me kṛpayā nātha na jāne gatimanyathā ||

सर्वावस्थोचिताशेषशेषतैकरतिस्तव ।भवेयं पुण्डरीकाक्ष त्वमेवैवं कुरुष्व माम् ॥

sarvāvasthocitāśeṣaśeṣataikaratistava |bhaveyaṃ puṇḍarīkākṣa tvamevaivaṃ kuruṣva mām ||

एवम्भृततत्त्वयाथात्म्यावबोधितदिच्छारहितस्यापि,एतदुच्चारणमात्रावलम्बनेन, उच्यमानार्थ परमार्थनिष्ठं मे मनःत्वमेवाद्यैव कारय ॥

evambhṛtatattvayāthātmyāvabodhitadicchārahitasyāpi,etaduccāraṇamātrāvalambanena, ucyamānārtha paramārthaniṣṭhaṃ me manaḥtvamevādyaiva kāraya ||

अपारकरुणाम्बुधे, अनालोचितविशेषाशेषलोकशरण्य, प्रणतार्तिहर,आश्रितवात्सल्यैक महोदधे, अनवरतविदित निखिलभूतजात याथात्म्य,अशेषचराचरभूत, निखिलनियमनिरत, अशेषचिदचिद्वस्तुशेषीभूत,निखिलजगदाधार, अखिलजगत्स्वामिन्, अस्मत्स्वामिन्,सत्यकाम, सत्यसङ्कल्प, सकलेतरविलक्षण, अर्थिकल्पक,आपत्सख, काकुत्स्थ, श्रीमन्नारायण, पुरुषोत्तम,श्रीरङ्गनाथ, मम नाथ, नमोऽस्तुते ॥

apārakaruṇāmbudhe, anālocitaviśeṣāśeṣalokaśaraṇya, praṇatārtihara,āśritavātsalyaika mahodadhe, anavaratavidita nikhilabhūtajāta yāthātmya,aśeṣacarācarabhūta, nikhilaniyamanirata, aśeṣacidacidvastuśeṣībhūta,nikhilajagadādhāra, akhilajagatsvāmin, asmatsvāmin,satyakāma, satyasaṅkalpa, sakaletaravilakṣaṇa, arthikalpaka,āpatsakha, kākutstha, śrīmannārāyaṇa, puruṣottama,śrīraṅganātha, mama nātha, namo'stute ||

॥ इति श्रीभगवद्रामानुजविरचितं श्रीरङ्गगद्यं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrībhagavadrāmānujaviracitaṃ śrīraṅgagadyaṃ sampūrṇam ||