राघवेन्द्रगुरुराजस्तवराजः Shri Raghavendra Gururajastavaraja

अथ कृष्णावधूतोऽहं गुरुराजप्रियः सुतः ।वक्ष्ये मयि पितुस्तस्य कृपां सर्वातिशायिनीम् ॥ १॥

atha kṛṣṇāvadhūto'haṃ gururājapriyaḥ sutaḥ |vakṣye mayi pitustasya kṛpāṃ sarvātiśāyinīm || 1||

यद्यप्येतन्न प्रकाश्यं रहस्यं विस्मयप्रदम् ।तथापि वक्ष्ये ग्रन्धेऽस्मिन् प्रत्ययार्थं तदाज्ञया ॥ २॥

yadyapyetanna prakāśyaṃ rahasyaṃ vismayapradam |tathāpi vakṣye grandhe'smin pratyayārthaṃ tadājñayā || 2||

कदाचिद्बन्धुदारिद्र्यऋणराजादि पीडितः ।भृशं शोचन् गुरुं ध्यायन् न स्वाप्स्वं कलुषाशयः ॥ ३॥

kadācidbandhudāridryaṛṇarājādi pīḍitaḥ |bhṛśaṃ śocan guruṃ dhyāyan na svāpsvaṃ kaluṣāśayaḥ || 3||

ततः सूर्योदये काले स्वप्ने कोऽपि यतीश्वरः ।आकटीर्जानुपर्यन्तं ऋद्धकाषायवस्त्रवान् ॥ ४॥

tataḥ sūryodaye kāle svapne ko'pi yatīśvaraḥ |ākaṭīrjānuparyantaṃ ṛddhakāṣāyavastravān || 4||

तुलसी मणि मालाभ्यां शोभितेन विवाससा ।विशालवक्षसा तैलस्निग्धश्यामलवर्चसा ॥ ५॥

tulasī maṇi mālābhyāṃ śobhitena vivāsasā |viśālavakṣasā tailasnigdhaśyāmalavarcasā || 5||

अप्रावृतेन शिरसा पादुकाभ्यां च राजतः ।शिष्येणानुगतः पश्चात् जलपात्रधरेण च ॥ ६॥

aprāvṛtena śirasā pādukābhyāṃ ca rājataḥ |śiṣyeṇānugataḥ paścāt jalapātradhareṇa ca || 6||

वेगादागत्य मां हस्ते गृहीत्वान्तरुपागतः ।शिष्यस्तु द्वार एवासीदुपाविशदसौ गुरुः ॥ ७॥

vegādāgatya māṃ haste gṛhītvāntarupāgataḥ |śiṣyastu dvāra evāsīdupāviśadasau guruḥ || 7||

अथ मां प्राणिनं सन्तं वत्सेत्यामन्त्र्य सोऽब्रवीत् ।प्रदर्शयंस्ताम्रपत्रं लिखितं नागराक्षरैः ॥ ८॥

atha māṃ prāṇinaṃ santaṃ vatsetyāmantrya so'bravīt |pradarśayaṃstāmrapatraṃ likhitaṃ nāgarākṣaraiḥ || 8||

आत्मेत्येव परं देवमुपास्व हरिमव्ययम् ।प्राणस्येदं वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः ॥ ९॥

ātmetyeva paraṃ devamupāsva harimavyayam |prāṇasyedaṃ vaśe sarvaṃ prāṇaḥ paravaśe sthitaḥ || 9||

विष्वक्सेनः वायुपुत्रः प्रह्लादः प्रथमो मतः ।विभीषणोऽथ बाह्लीको व्यासोऽहं सत्यसन्धकः ॥ १० ॥

viṣvaksenaḥ vāyuputraḥ prahlādaḥ prathamo mataḥ |vibhīṣaṇo'tha bāhlīko vyāso'haṃ satyasandhakaḥ || 10 ||

संहतप्रहतौ सन्धिप्रसन्धी सोमिकोर्मिकौ ।अप्पणाचार्यकृष्णौ च सेवकौ मे युगक्रमात् ॥ ११॥

saṃhataprahatau sandhiprasandhī somikormikau |appaṇācāryakṛṣṇau ca sevakau me yugakramāt || 11||

मय्यधिष्ठाय ते भारं समन्मन्त्राद्युपासनम् ।ग्रन्थं कमपि कर्तुं त्वं प्रारभस्व भयं न ते ॥ १२॥

mayyadhiṣṭhāya te bhāraṃ samanmantrādyupāsanam |granthaṃ kamapi kartuṃ tvaṃ prārabhasva bhayaṃ na te || 12||

योग्यतामनुसृत्याहमयोग्येच्छां निवारयन् ।विपत्तीः परिहृत्या ते सुखं दास्यामि पुत्रक ॥ १३॥

yogyatāmanusṛtyāhamayogyecchāṃ nivārayan |vipattīḥ parihṛtyā te sukhaṃ dāsyāmi putraka || 13||

ओमित्युक्त्वा यतिस्तच्च ताम्रपत्रं तथाक्षतान् ।दत्वा मह्यमदृश्योऽभूत् प्रबुद्धोऽहं ततः क्षणात् ॥ १४॥

omityuktvā yatistacca tāmrapatraṃ tathākṣatān |datvā mahyamadṛśyo'bhūt prabuddho'haṃ tataḥ kṣaṇāt || 14||

अपश्यं शिरसः स्थाने साक्षतां ताम्रपत्रिकाम् ।शान्तः शोकस्तदा मेऽभूदासारैः पादपो यथा ॥ १५॥

apaśyaṃ śirasaḥ sthāne sākṣatāṃ tāmrapatrikām |śāntaḥ śokastadā me'bhūdāsāraiḥ pādapo yathā || 15||

चित्तं प्रसन्नमभवद्यथाम्भः कुम्भजोदयात् ।ततः श्रीराघवेन्द्रार्यगुरुं मोदादपूजयम् ॥ १६॥

cittaṃ prasannamabhavadyathāmbhaḥ kumbhajodayāt |tataḥ śrīrāghavendrāryaguruṃ modādapūjayam || 16||

आरिरम्भयिषुर्ग्रन्थं राघवेन्द्रार्यतन्त्रकम् ।अस्तौषं स्तवराजेन भक्त्युन्मादभ्रमन्मनाः ॥ १७॥

ārirambhayiṣurgranthaṃ rāghavendrāryatantrakam |astauṣaṃ stavarājena bhaktyunmādabhramanmanāḥ || 17||

श्रीराघवेन्द्रार्य पिता त्वमेव त्वमेव मे सद्गतिहेतुभूतः ।इमं च शोकं मम नाशयाशु क्षमस्व मे सर्वमहापराधम् ॥ १८॥

śrīrāghavendrārya pitā tvameva tvameva me sadgatihetubhūtaḥ |imaṃ ca śokaṃ mama nāśayāśu kṣamasva me sarvamahāparādham || 18||

कल्यावेशेन कलुषं विषयासक्तचेतसम् ।स्नानसन्ध्यादिभिर्हीनं भक्तिहीनं हरौ गुरौ ॥ १९॥

kalyāveśena kaluṣaṃ viṣayāsaktacetasam |snānasandhyādibhirhīnaṃ bhaktihīnaṃ harau gurau || 19||

साधूनां सङ्गरहितं दुष्टानां सङ्गते स्थितम् ।दुर्मार्गे सर्वदा सन्तं राघवेन्द्रार्य रक्ष माम् ॥ २०॥

sādhūnāṃ saṅgarahitaṃ duṣṭānāṃ saṅgate sthitam |durmārge sarvadā santaṃ rāghavendrārya rakṣa mām || 20||

रक्षणीयमरक्षन्तं रक्षणानर्हरक्षकम् ।दाक्षिण्यादर्थलोभाद्वा दुर्व्यापारं सुवञ्चकम् ॥ २१॥

rakṣaṇīyamarakṣantaṃ rakṣaṇānarharakṣakam |dākṣiṇyādarthalobhādvā durvyāpāraṃ suvañcakam || 21||

यन्त्रबद्धपशुप्रायं भ्रममाणं कुयोनिषु ।अनालम्बनमत्यार्तं राघवेन्द्रार्य रक्ष माम् ॥ २२॥

yantrabaddhapaśuprāyaṃ bhramamāṇaṃ kuyoniṣu |anālambanamatyārtaṃ rāghavendrārya rakṣa mām || 22||

जन्ममृत्युजराव्याधिपीडितश्च स्वकर्मभुक् ।दारिद्र्यमतितीर्षश्च संसारव्यसनातुरः ॥ २३॥

janmamṛtyujarāvyādhipīḍitaśca svakarmabhuk |dāridryamatitīrṣaśca saṃsāravyasanāturaḥ || 23||

दातुं भोक्तुं महालुब्धी वैभवेऽपि कदन्नभुक् ।परान्नपरितुष्टोऽहं राघवेन्द्रार्य रक्ष माम् ॥ २४॥

dātuṃ bhoktuṃ mahālubdhī vaibhave'pi kadannabhuk |parānnaparituṣṭo'haṃ rāghavendrārya rakṣa mām || 24||

क्षणशः कणशोऽप्यर्थं सङ्गृह्य च पिशाचवत् ।रक्षन्नदाता चाभोक्ता दुर्मुखो दुरहङ्कृतिः॥ २५॥

kṣaṇaśaḥ kaṇaśo'pyarthaṃ saṅgṛhya ca piśācavat |rakṣannadātā cābhoktā durmukho durahaṅkṛtiḥ|| 25||

पुत्रपत्नीगृहाद्येषु सक्तोऽहं भर्त्सितोऽपि तैः ।कर्मज्ञानेन्द्रियैः पापी गुरुराजानुरक्ष माम् ॥ २६॥

putrapatnīgṛhādyeṣu sakto'haṃ bhartsito'pi taiḥ |karmajñānendriyaiḥ pāpī gururājānurakṣa mām || 26||

गुरुवार्ये पुराणादावनादरणशालिनः ।त्वद्भक्तान् विष्णुभक्तांश्चाप्यवज्ञातुश्च सज्जनान् ॥ २७॥

guruvārye purāṇādāvanādaraṇaśālinaḥ |tvadbhaktān viṣṇubhaktāṃścāpyavajñātuśca sajjanān || 27||

स्वमाहात्म्यप्रकाशार्थमत्यन्तानृतभाषिणः ।गुरुब्राह्मणदेवानां पूजां दम्भेन कुर्वतः ॥ २८॥

svamāhātmyaprakāśārthamatyantānṛtabhāṣiṇaḥ |gurubrāhmaṇadevānāṃ pūjāṃ dambhena kurvataḥ || 28||

अपराधाननेकान् मे क्षमस्व मयि वत्सलःपञ्चयज्ञाद्यकरणादतिथीनामुपेक्षणात् ॥ २९॥

aparādhānanekān me kṣamasva mayi vatsalaḥpañcayajñādyakaraṇādatithīnāmupekṣaṇāt || 29||

श्रौतस्मार्ताग्निराहित्याद् अमाश्राद्धाद्वभावतः ।हव्यकव्यादि लोपाच्च पङ्क्तिभेदाच्च पातकात् ॥ ३०॥

śrautasmārtāgnirāhityād amāśrāddhādvabhāvataḥ |havyakavyādi lopācca paṅktibhedācca pātakāt || 30||

अभक्ष्यभक्षणाच्छादि पात्रापात्राविवेचनात् ।वर्णोक्ताचारराहित्याद्राघवेन्द्रार्य रक्ष माम् ॥ ३१॥

abhakṣyabhakṣaṇācchādi pātrāpātrāvivecanāt |varṇoktācārarāhityādrāghavendrārya rakṣa mām || 31||

नीचसेवालेख्यवृत्ति माढापत्यादि जीवनात् ।असत्सु पक्षपाताच्च पौरोहित्यात् दुरन्नतः ॥ ३२॥

nīcasevālekhyavṛtti māḍhāpatyādi jīvanāt |asatsu pakṣapātācca paurohityāt durannataḥ || 32||

दिवासन्ध्यारजः श्राद्धपर्वादिषु वधूरतेःल्ऋतौ पत्न्यनुगमनात् पातकाद्रक्ष मां गुरो ॥ ३३॥

divāsandhyārajaḥ śrāddhaparvādiṣu vadhūrateḥlṛtau patnyanugamanāt pātakādrakṣa māṃ guro || 33||

कन्यागोऽजादिमहिषीघृततैलादि विक्रयात् ।एकादश्यन्ननिघसाद्द्वादश्युल्लङ्घनादपि ॥ ३४॥

kanyāgo'jādimahiṣīghṛtatailādi vikrayāt |ekādaśyannanighasāddvādaśyullaṅghanādapi || 34||

दिवास्वापात्परस्त्रीणां विधवानां च सङ्गतः ।पत्नीसुतादिनिर्व्यजत्यागात् ताताव मां गुरो ॥ ३५॥

divāsvāpātparastrīṇāṃ vidhavānāṃ ca saṅgataḥ |patnīsutādinirvyajatyāgāt tātāva māṃ guro || 35||

परस्त्रीगणिकादीनां पुरुषस्यानुकूलनात् ।हिंसनाद्गोद्विजस्त्रीणां जारगर्भनिपातनात् ॥ ३६॥

parastrīgaṇikādīnāṃ puruṣasyānukūlanāt |hiṃsanādgodvijastrīṇāṃ jāragarbhanipātanāt || 36||

नरस्तुतिर्द्यूतचौर्याद्भार्यापण्येन जीवनात् ।जारजानां स्वपुत्राणां लालनाच्चाव मां गुरो ॥ ३७॥

narastutirdyūtacauryādbhāryāpaṇyena jīvanāt |jārajānāṃ svaputrāṇāṃ lālanāccāva māṃ guro || 37||

विषाग्निशस्त्रपाषाणगलबन्धाभिचारकैः ।हिंसनोच्चाटनाद्बन्धुमातापित्रादिवर्जनात् ॥ ३८॥

viṣāgniśastrapāṣāṇagalabandhābhicārakaiḥ |hiṃsanoccāṭanādbandhumātāpitrādivarjanāt || 38||

स्वस्रादिदूषणात् पत्नीपतिविद्वेषवश्यतः ।मित्रभित् कूटसाक्षित्वाद्राघवेन्द्रार्य रक्ष माम् ॥ ३९॥

svasrādidūṣaṇāt patnīpatividveṣavaśyataḥ |mitrabhit kūṭasākṣitvādrāghavendrārya rakṣa mām || 39||

ज्ञात्वापि जारिणीं पत्नीं तया सङ्गम्य लोभतः ।वंशाधःपातनात् तस्यामपत्योत्पादनादपि ॥ ४०॥

jñātvāpi jāriṇīṃ patnīṃ tayā saṅgamya lobhataḥ |vaṃśādhaḥpātanāt tasyāmapatyotpādanādapi || 40||

परस्वपरपत्नीनां बलादनुभवादपि ।ऋणापहरणाच्चापि मामुद्धर कृपानिधे ॥ ४१॥

parasvaparapatnīnāṃ balādanubhavādapi |ṛṇāpaharaṇāccāpi māmuddhara kṛpānidhe || 41||

इत्यादि बहुपापौघात् ज्ञात्वाऽज्ञात्वा कृतादपि ।तात श्रीराघवेन्द्रार्य परिपालय मां सुतम् ॥ ४२॥

ityādi bahupāpaughāt jñātvā'jñātvā kṛtādapi |tāta śrīrāghavendrārya paripālaya māṃ sutam || 42||

पापिनामग्रगण्योऽहं दयालूनां त्वमग्रणीः ।त्वां विना न हि जानेऽन्यं ममाद्योद्धारकारणम् ॥ ४३॥

pāpināmagragaṇyo'haṃ dayālūnāṃ tvamagraṇīḥ |tvāṃ vinā na hi jāne'nyaṃ mamādyoddhārakāraṇam || 43||

श्रीराघवेन्द्र गुरुराज कृपासमुद्रकारुण्यपूर्णकरुणाजलधे कृपाब्धे ।भक्तानुकम्पितमनो दयापयोधेऽनुक्रोशसान्द्र करुणालय मां प्रपाहि ॥ ४४॥

śrīrāghavendra gururāja kṛpāsamudrakāruṇyapūrṇakaruṇājaladhe kṛpābdhe |bhaktānukampitamano dayāpayodhe'nukrośasāndra karuṇālaya māṃ prapāhi || 44||

इति कृष्णावधूतेन गुरुपादानुजीविना ।स्तवराजमिमं प्रोक्तं रहस्यं पापनाशकम् ॥ ४५॥

iti kṛṣṇāvadhūtena gurupādānujīvinā |stavarājamimaṃ proktaṃ rahasyaṃ pāpanāśakam || 45||

पठतां सर्वपापानि नश्यन्त्येव न संशयः ।इदं दत्तवरस्तोत्रं गुरुराजेन सादृतम् ॥ ४६॥

paṭhatāṃ sarvapāpāni naśyantyeva na saṃśayaḥ |idaṃ dattavarastotraṃ gururājena sādṛtam || 46||

प्रगोप्तव्यं प्रयत्नेन दद्याच्छ्रद्धालवे गुरौ ।अभक्ताय न दातव्यं कलिदोषनिवारकम् ॥ ४७॥

pragoptavyaṃ prayatnena dadyācchraddhālave gurau |abhaktāya na dātavyaṃ kalidoṣanivārakam || 47||

दिनं वा सकृदप्येतत् पठतां योग्यतामनुअनाचाररतानां वा वर्तते पितृवद्गुरुः ॥ ४८॥

dinaṃ vā sakṛdapyetat paṭhatāṃ yogyatāmanuanācāraratānāṃ vā vartate pitṛvadguruḥ || 48||

बालोऽसत्यं वदति पितरं स्वापराधेऽपि धार्ष्ट्यातात त्वं मेऽवद इदमतोऽकार्षमेतत्तथेति ॥ ४९॥

bālo'satyaṃ vadati pitaraṃ svāparādhe'pi dhārṣṭyātāta tvaṃ me'vada idamato'kārṣametattatheti || 49||

श्रुत्वा तातस्तनयवचनं प्रेमतो मोदते हि ।त्वं मोदेथाः शिशुवचसि मे राघवेन्द्रार्य तात ॥ ५०॥

śrutvā tātastanayavacanaṃ premato modate hi |tvaṃ modethāḥ śiśuvacasi me rāghavendrārya tāta || 50||

गुरुराज पिता मे कृपावानिति निश्चित्य मयोद्धतं व्यचारि ।त्वदनन्यगतीर्ममापराधान् सुतवात्सल्यमुपागतः क्षमस्व ॥ ५१॥

gururāja pitā me kṛpāvāniti niścitya mayoddhataṃ vyacāri |tvadananyagatīrmamāparādhān sutavātsalyamupāgataḥ kṣamasva || 51||

इति श्रीकृष्णावधूतविरचिते श्रीराघवेन्द्रतन्त्रे प्रत्यक्षसिद्धिप्रदेरहस्योपाख्याने गुरुराजस्तवराजो नाम पञ्चदशपटलः ।

iti śrīkṛṣṇāvadhūtaviracite śrīrāghavendratantre pratyakṣasiddhipraderahasyopākhyāne gururājastavarājo nāma pañcadaśapaṭalaḥ |