शाकम्भरी अथवा वनशङ्करी सहस्रनामस्तोत्रम् Shri Shakambhari Tatha Vanashankari Shahasranamastotram

शान्ता शारदचन्द्रसुन्दरमुखी शाल्यन्नभोज्यप्रियाशाकैः पालितविष्टपा शतदृशा शाकोल्लसद्विग्रहा ।श्यामाङ्गी शरणागतार्तिशमनी शक्रादिभिः शंसिताशङ्कर्यष्टफलप्रदा भगवती शाकम्भरी पातु माम् ॥शूलं पाशकपालचापकुलिशान्बाणान्सृणिं खेटकांशङ्कं चक्रगदाहिखड्गमभयं खट्वाङ्गदण्डान्धराम् ।वर्षाभाववशाद्धतान्मुनिगणान्शाकेन या रक्षतिलोकानां जननीं महेशदयितां तां नौमि शाकम्भरीम् ॥ १॥

śāntā śāradacandrasundaramukhī śālyannabhojyapriyāśākaiḥ pālitaviṣṭapā śatadṛśā śākollasadvigrahā |śyāmāṅgī śaraṇāgatārtiśamanī śakrādibhiḥ śaṃsitāśaṅkaryaṣṭaphalapradā bhagavatī śākambharī pātu mām ||śūlaṃ pāśakapālacāpakuliśānbāṇānsṛṇiṃ kheṭakāṃśaṅkaṃ cakragadāhikhaḍgamabhayaṃ khaṭvāṅgadaṇḍāndharām |varṣābhāvavaśāddhatānmunigaṇānśākena yā rakṣatilokānāṃ jananīṃ maheśadayitāṃ tāṃ naumi śākambharīm || 1||

कैलासशिखरासीनं स्कन्दं मुनि गणान्वितम् ।प्रणम्य शक्रः पप्रच्छ लोकानां हितकाम्यया ॥ २॥

kailāsaśikharāsīnaṃ skandaṃ muni gaṇānvitam |praṇamya śakraḥ papraccha lokānāṃ hitakāmyayā || 2||

शक्र उवाचस्कन्द स्कन्द महाबाहो सर्वज्ञ शिवनन्दन ।नाम्नां सहस्रमाचक्ष्व शाकम्भर्याः सुसिद्धिदम् ॥ ३॥

śakra uvācaskanda skanda mahābāho sarvajña śivanandana |nāmnāṃ sahasramācakṣva śākambharyāḥ susiddhidam || 3||

स्कन्द उवाचया देवी शतवार्षिक्यामनावृष्ट्यां स्वदेहजैः ।शाकैरबीभरत्सर्वानृषीन् शक्र शतं समाः ॥ ४॥

skanda uvācayā devī śatavārṣikyāmanāvṛṣṭyāṃ svadehajaiḥ |śākairabībharatsarvānṛṣīn śakra śataṃ samāḥ || 4||

महासरस्वती सैव जाता शाकम्भरी शिवा ।नाम्नां सहस्रं तस्यास्ते वक्ष्यामि श्रुणुभक्तितः ॥ ५॥

mahāsarasvatī saiva jātā śākambharī śivā |nāmnāṃ sahasraṃ tasyāste vakṣyāmi śruṇubhaktitaḥ || 5||

ॐ अस्य श्रीशाकम्भरीसहस्रनाममालामन्त्रस्य महादेवः ऋषिः ।अनुष्टुप् छन्दः । शाकम्भरी देवता । सौः बीजम् । क्लीं शक्तिः ।ह्रीं कीलकम् । मम श्री शाकम्भरीप्रसादसिद्ध्यर्थेतत्सहस्रनामपारायणे विनियोगः ।करन्यासः ॥ॐ सौः चामुण्डायै अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।ॐ क्लीं शताक्ष्यै तर्जनीभ्यां नमः ।ॐ ह्रीं शाकम्भर्यै मध्यमाभ्यां नमः ।ॐ सौः चामुण्डायै अनामिकाभ्यां नमः ।ॐ क्लीं शताक्ष्ये कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।ॐ ह्रीं शाकम्भर्यै करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।एवं हृदयादिन्यासः ।ॐ सौः क्लीं ह्रीं ॐ मन्त्रेण दिग्बन्धः । इति ॥॥ ध्यानम् ॥सौवर्णसिंहासनसंस्थितां शिवां त्रिलोचना चन्द्रकलावतंसिकाम् ।शूलं कपालं निजवामहस्तयोस्तदन्ययोः खड्गमभीतिमुद्रिकाम् ॥पाण्योर्दधानां मणिभूषणाज्ज्वलां सुवाससं माल्यविलेपनाञ्चिताम् ।प्रसन्नावक्त्रां परदेवता मुदा ध्यायामि भक्त्या वनशङ्करीं हृदि ॥लमित्यादिपञ्चपूजाॐ सौः क्लीं ह्रीं ॐ ।ॐ शाकम्भर्यै नमः ।ह्रीं शाकम्भर्यै नमः ।ॐ ह्रीं शाकम्भर्यै नमः ।सौः क्लीं ह्रीं शाकम्भर्यै नमः ।ॐ सौः क्लीं ह्रीं शाकम्भर्यै नमः ।ॐ सौः क्लीं ह्रीं शाकम्भर्यै नमः ॐ ।इत्येषु गुरूपदिष्टं मन्त्रं जपेत् ।॥ अथ सहस्रनामस्तोत्रम् ॥ॐ शाकम्भरी शताक्षी च चामुण्डा रक्तदन्तिका ।महाकाली महाशक्तिर्मधुकैटभनाशिनी ॥ १॥

oṃ asya śrīśākambharīsahasranāmamālāmantrasya mahādevaḥ ṛṣiḥ |anuṣṭup chandaḥ | śākambharī devatā | sauḥ bījam | klīṃ śaktiḥ |hrīṃ kīlakam | mama śrī śākambharīprasādasiddhyarthetatsahasranāmapārāyaṇe viniyogaḥ |karanyāsaḥ ||oṃ sauḥ cāmuṇḍāyai aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |oṃ klīṃ śatākṣyai tarjanībhyāṃ namaḥ |oṃ hrīṃ śākambharyai madhyamābhyāṃ namaḥ |oṃ sauḥ cāmuṇḍāyai anāmikābhyāṃ namaḥ |oṃ klīṃ śatākṣye kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |oṃ hrīṃ śākambharyai karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |evaṃ hṛdayādinyāsaḥ |oṃ sauḥ klīṃ hrīṃ oṃ mantreṇa digbandhaḥ | iti |||| dhyānam ||sauvarṇasiṃhāsanasaṃsthitāṃ śivāṃ trilocanā candrakalāvataṃsikām |śūlaṃ kapālaṃ nijavāmahastayostadanyayoḥ khaḍgamabhītimudrikām ||pāṇyordadhānāṃ maṇibhūṣaṇājjvalāṃ suvāsasaṃ mālyavilepanāñcitām |prasannāvaktrāṃ paradevatā mudā dhyāyāmi bhaktyā vanaśaṅkarīṃ hṛdi ||lamityādipañcapūjāoṃ sauḥ klīṃ hrīṃ oṃ |oṃ śākambharyai namaḥ |hrīṃ śākambharyai namaḥ |oṃ hrīṃ śākambharyai namaḥ |sauḥ klīṃ hrīṃ śākambharyai namaḥ |oṃ sauḥ klīṃ hrīṃ śākambharyai namaḥ |oṃ sauḥ klīṃ hrīṃ śākambharyai namaḥ oṃ |ityeṣu gurūpadiṣṭaṃ mantraṃ japet ||| atha sahasranāmastotram ||oṃ śākambharī śatākṣī ca cāmuṇḍā raktadantikā |mahākālī mahāśaktirmadhukaiṭabhanāśinī || 1||

ब्रह्मादितेजः सम्भूता महालक्ष्मीर्वरानना ।अष्टादशभुजा सम्राण्महिषासुरमर्दिनी ॥ २॥

brahmāditejaḥ sambhūtā mahālakṣmīrvarānanā |aṣṭādaśabhujā samrāṇmahiṣāsuramardinī || 2||

महामाया महादेवी सृष्टिस्थित्यन्तकारिणी ।कान्तिः कामप्रदा काम्या कल्याणी करुणानिधिः ॥सिंहस्थिता नारसिंही वैष्णवी विष्णुवल्लभा ।भ्रामरी रक्तचामुण्डा रक्ताक्षी रक्तपायिनी ॥ ४॥

mahāmāyā mahādevī sṛṣṭisthityantakāriṇī |kāntiḥ kāmapradā kāmyā kalyāṇī karuṇānidhiḥ ||siṃhasthitā nārasiṃhī vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā |bhrāmarī raktacāmuṇḍā raktākṣī raktapāyinī || 4||

रक्तप्रिया सुरक्तोष्ठी रक्तबीजविनाशिनी ।सुरक्तवसना रक्तमाल्या रक्तविभूषणा ॥ ५॥

raktapriyā suraktoṣṭhī raktabījavināśinī |suraktavasanā raktamālyā raktavibhūṣaṇā || 5||

रक्तपाणितला रक्तनखी रक्तोत्पलाङ्घ्रिका ।रक्तचन्दनलिप्ताङ्गी रमणी रतिदायिनी ॥ ६॥

raktapāṇitalā raktanakhī raktotpalāṅghrikā |raktacandanaliptāṅgī ramaṇī ratidāyinī || 6||

सुरभिः सुन्दरी बाला बगला भैरवी समित् ।चन्द्रलाम्बा सुमङ्गल्या भीमा भयनिवारिणी ॥ ७॥

surabhiḥ sundarī bālā bagalā bhairavī samit |candralāmbā sumaṅgalyā bhīmā bhayanivāriṇī || 7||

जागृतिः स्वप्नरूपा च सुषुप्तिसुखरूपिणी ।तुर्योंन्मनी त्रिमात्रा च त्रयी त्रेता त्रिमूर्तिका ॥ ८॥

jāgṛtiḥ svapnarūpā ca suṣuptisukharūpiṇī |turyoṃnmanī trimātrā ca trayī tretā trimūrtikā || 8||

विष्णुमाया विष्णुशक्तिर्विष्णुजिह्वा विनोदिनी ।छाया शान्तिः क्षमा क्षुत्तृट्तुष्टिः पुष्टिर्धृतिर्भृतिः ॥ ९॥

viṣṇumāyā viṣṇuśaktirviṣṇujihvā vinodinī |chāyā śāntiḥ kṣamā kṣuttṛṭtuṣṭiḥ puṣṭirdhṛtirbhṛtiḥ || 9||

मतिर्मितिर्नतिर्नीतिः संयतिर्नियति कृतिः ।स्फूर्तिः कीर्तिः स्तुतिर्जूतिः पूर्तिर्मूर्तिर्निजप्रदा ॥ १०॥

matirmitirnatirnītiḥ saṃyatirniyati kṛtiḥ |sphūrtiḥ kīrtiḥ stutirjūtiḥ pūrtirmūrtirnijapradā || 10||

त्रिशूलधारिणी तीक्ष्णगदिनी खड्गधारिणी ।पाशिनी त्रासिनी वामा वामदेवी वरानना ॥ ११॥

triśūladhāriṇī tīkṣṇagadinī khaḍgadhāriṇī |pāśinī trāsinī vāmā vāmadevī varānanā || 11||

वामाक्षी वारुणीमत्ता वामोरुर्वासवस्तुता ।ब्रह्मविद्या महाविद्या योगिनी योगपूजिता ॥ १२॥

vāmākṣī vāruṇīmattā vāmorurvāsavastutā |brahmavidyā mahāvidyā yoginī yogapūjitā || 12||

त्रिकूटनिलया नित्या कल्पातीता च कल्पना ।कामेश्वरी कामदात्री कामान्तककुटुम्बिनी ॥ १३॥

trikūṭanilayā nityā kalpātītā ca kalpanā |kāmeśvarī kāmadātrī kāmāntakakuṭumbinī || 13||

कालरात्रिर्महारात्रिर्मोहरात्रिश्च दारुणा ।नानाद्रुमलताकीर्णगिरिमध्यनिवासिनी ॥ १४॥

kālarātrirmahārātrirmoharātriśca dāruṇā |nānādrumalatākīrṇagirimadhyanivāsinī || 14||

शाकपोषितसर्वर्षिः पाकशासनपूजिता ।क्लेदिनी भेदिनी भ्रान्तिर्भीतिदा भ्रान्तिनाशिनी ॥ १५॥

śākapoṣitasarvarṣiḥ pākaśāsanapūjitā |kledinī bhedinī bhrāntirbhītidā bhrāntināśinī || 15||

क्रान्तिः सङ्क्रान्तिरुत्क्रान्तिर्विक्रान्तिः क्रान्तिवर्जिता ।डिण्डिमध्वनिसंहृष्टा भेरीनादविनोदिनी ॥ १६॥

krāntiḥ saṅkrāntirutkrāntirvikrāntiḥ krāntivarjitā |ḍiṇḍimadhvanisaṃhṛṣṭā bherīnādavinodinī || 16||

सुतन्त्रीवादनरता स्वरभेदविचक्षणा ।गान्धर्वशास्त्रनिपूणा नाट्यशास्त्रविशारदा ॥ १७॥

sutantrīvādanaratā svarabhedavicakṣaṇā |gāndharvaśāstranipūṇā nāṭyaśāstraviśāradā || 17||

हावभावप्रमाणज्ञा चतुःषष्टिकलान्विता ।पदवाक्यप्रमाणाब्धिपारीणा वादिभङ्गिनी ॥ १८॥

hāvabhāvapramāṇajñā catuḥṣaṣṭikalānvitā |padavākyapramāṇābdhipārīṇā vādibhaṅginī || 18||

सर्वतन्त्रस्वतन्त्रा च मन्त्रशास्त्राब्धिपारगा ।नानायन्त्र विधानज्ञा सौगतागमकोविदा ॥ १९॥

sarvatantrasvatantrā ca mantraśāstrābdhipāragā |nānāyantra vidhānajñā saugatāgamakovidā || 19||

वैखानसाद्यागमज्ञा शैवागम विचक्षणा ।वामदक्षिणमार्गज्ञा भैरवागमभेदवित् ॥ २०॥

vaikhānasādyāgamajñā śaivāgama vicakṣaṇā |vāmadakṣiṇamārgajñā bhairavāgamabhedavit || 20||

पञ्चायतनतत्त्वज्ञा पञ्चाम्नायप्रपञ्चवित् ।राजराजेश्वरी भट्टारिका त्रिपुरसुन्दरी ॥ २१॥

pañcāyatanatattvajñā pañcāmnāyaprapañcavit |rājarājeśvarī bhaṭṭārikā tripurasundarī || 21||

महादक्षिणकाली च मातङ्गी मद्यमांसभुक् ।लुलायबलिसन्तुष्टा मेषच्छागबलिप्रिया ॥ २२॥

mahādakṣiṇakālī ca mātaṅgī madyamāṃsabhuk |lulāyabalisantuṣṭā meṣacchāgabalipriyā || 22||

दीपिकाक्रीडनरता डमड्डमरुनादिनी ।महाप्रदीपिकादेहलेहनाद्भुतशक्तिदा ॥ २३॥

dīpikākrīḍanaratā ḍamaḍḍamarunādinī |mahāpradīpikādehalehanādbhutaśaktidā || 23||

निजावेशवदुन्मत्तभक्तोक्त फलदायिनी ।उदोउदोमहाध्वान श्रवणासक्तमानसा ॥ २४॥

nijāveśavadunmattabhaktokta phaladāyinī |udoudomahādhvāna śravaṇāsaktamānasā || 24||

चौडेश्वरी चौडवाद्यप्रवादनपरायणा ।कपर्दमालाभरणा कपर्दिप्राणवल्लभा ॥ २५॥

cauḍeśvarī cauḍavādyapravādanaparāyaṇā |kapardamālābharaṇā kapardiprāṇavallabhā || 25||

नग्रस्त्रीवीक्षणरता नग्निकोद्भिन्नयौवना ।बाला बदरवक्षोजा मध्या बिल्वफलस्तनी ॥ २६॥

nagrastrīvīkṣaṇaratā nagnikodbhinnayauvanā |bālā badaravakṣojā madhyā bilvaphalastanī || 26||

नारिकेलस्तनी प्रौढा प्रगल्भा च घटस्तनी ।कात्यायनी नम्रकुचा प्रौढाद्भुतपराक्रमा ।कदलीवनमध्यस्था कदम्बवनवासिनी ॥ २७॥

nārikelastanī prauḍhā pragalbhā ca ghaṭastanī |kātyāyanī namrakucā prauḍhādbhutaparākramā |kadalīvanamadhyasthā kadambavanavāsinī || 27||

निजोपकण्ठसम्प्राप्तनदीमाहात्म्यवर्धिनी ।कावेरी ताम्रपर्णी च कामाक्षी कामितार्थदा ॥ २८॥

nijopakaṇṭhasamprāptanadīmāhātmyavardhinī |kāverī tāmraparṇī ca kāmākṣī kāmitārthadā || 28||

मूकाम्बिका महाशक्तिः श्रीशैलभ्रमराम्बिका ।जोगलाम्बा जगन्माता मातापुरनिवासिनी ॥ २९॥

mūkāmbikā mahāśaktiḥ śrīśailabhramarāmbikā |jogalāmbā jaganmātā mātāpuranivāsinī || 29||

जमदग्निप्रिया साध्वी तापसीवेषधारिणी ।कार्तवीर्यमुखानेकक्षत्रविध्वंसकारिणी ॥ ३०॥

jamadagnipriyā sādhvī tāpasīveṣadhāriṇī |kārtavīryamukhānekakṣatravidhvaṃsakāriṇī || 30||

नानावतारसम्पन्ना नानाविधचरित्रकृत् ।करवीरमहालक्ष्मीः कोल्हासुरविनाशिनी ॥ ३१॥

nānāvatārasampannā nānāvidhacaritrakṛt |karavīramahālakṣmīḥ kolhāsuravināśinī || 31||

नागलिङ्गभगाङ्काढ्यमौलिः शक्रादिसंस्तुता ।दुर्गमासुरसंहर्त्री दुर्गाऽनर्गलशासना ॥ ३२॥

nāgaliṅgabhagāṅkāḍhyamauliḥ śakrādisaṃstutā |durgamāsurasaṃhartrī durgā'nargalaśāsanā || 32||

नानाविधभयत्रात्री सुत्रामादिसुधाशना ।नागपर्यंकशयना नागी नागाङ्गनार्चिता ॥ ३३॥

nānāvidhabhayatrātrī sutrāmādisudhāśanā |nāgaparyaṃkaśayanā nāgī nāgāṅganārcitā || 33||

हाटकालङ्कृतिमती हाटकेशसभाजिता ।वाग्देवतास्फूर्तिदात्री त्रातवाग्बीजजापका ॥ ३४॥

hāṭakālaṅkṛtimatī hāṭakeśasabhājitā |vāgdevatāsphūrtidātrī trātavāgbījajāpakā || 34||

जप्या जपविधिज्ञा च जपसिद्धिप्रदायिनी ।मन्त्रशक्तिर्मन्त्रविद्या सुमन्त्रा मान्त्रिकम्प्रिया ॥ ३५॥

japyā japavidhijñā ca japasiddhipradāyinī |mantraśaktirmantravidyā sumantrā māntrikampriyā || 35||

इन्दुमण्डलपीठस्था सूर्यमण्डलपीठगा ।चन्द्रशक्तिः सूर्यशक्तिर्ग्रहशक्तिर्ग्रहार्तिहा ॥ ३६॥

indumaṇḍalapīṭhasthā sūryamaṇḍalapīṭhagā |candraśaktiḥ sūryaśaktirgrahaśaktirgrahārtihā || 36||

ग्रहपीडाहरी सौम्या शुभग्रहफलप्रदा ।ज्योतिर्मण्डलसंस्थाना ग्रहताराधिदेवता ॥ ३७॥

grahapīḍāharī saumyā śubhagrahaphalapradā |jyotirmaṇḍalasaṃsthānā grahatārādhidevatā || 37||

सप्तविंशतियोगेशी बवादिकरणेश्वरी ।प्रभवाद्यब्दशक्तिश्च कालचक्रप्रवर्तिनी ॥ ३८॥

saptaviṃśatiyogeśī bavādikaraṇeśvarī |prabhavādyabdaśaktiśca kālacakrapravartinī || 38||

सोहंमन्त्रजपाधारा ऊर्ध्वषट्चक्रदेवता ।इडाख्या पिङ्गलाख्या च सुषुम्ना ब्रह्मरन्ध्रगा ॥ ३९॥

sohaṃmantrajapādhārā ūrdhvaṣaṭcakradevatā |iḍākhyā piṅgalākhyā ca suṣumnā brahmarandhragā || 39||

शिवशक्तिः कुण्डलिनी नाभिमण्डलनिद्रिता ।योगोद्बुद्धा मुक्तिदात्री सहस्राराब्जपीठगा ॥ ४०॥

śivaśaktiḥ kuṇḍalinī nābhimaṇḍalanidritā |yogodbuddhā muktidātrī sahasrārābjapīṭhagā || 40||

पीयूषवर्षिणी जीवशिवभेदतिनाशिनी ।नाभौ परा च पश्यन्ती हृदये मध्यमा गले ॥ ४१॥

pīyūṣavarṣiṇī jīvaśivabhedatināśinī |nābhau parā ca paśyantī hṛdaye madhyamā gale || 41||

जिह्वाग्रे वैखरीवाणी पञ्चाशन्मातृकात्मिका ।ओङ्काररूपिणी शब्दसूष्टिरूपाऽर्थरूपिणी ॥ ४२॥

jihvāgre vaikharīvāṇī pañcāśanmātṛkātmikā |oṅkārarūpiṇī śabdasūṣṭirūpā'rtharūpiṇī || 42||

मौनशक्तिर्मुनिध्येया मुनिमानससंस्थिता ।व्यष्टिः समष्टिस्त्रिपुटी तापत्रयविनाशिनी ॥ ४३॥

maunaśaktirmunidhyeyā munimānasasaṃsthitā |vyaṣṭiḥ samaṣṭistripuṭī tāpatrayavināśinī || 43||

गायत्री व्याहृतिः सन्ध्या सावित्री च पितृप्रसूः ।नन्दा भद्रा जया रिक्ता पूर्णा विष्टिश्च वैधृतिः ॥ ४४॥

gāyatrī vyāhṛtiḥ sandhyā sāvitrī ca pitṛprasūḥ |nandā bhadrā jayā riktā pūrṇā viṣṭiśca vaidhṛtiḥ || 44||

श्रुतिः स्मृतिश्च मीमांसा विद्याऽविद्या परावरा ।सुमेरुशृङ्गनिलया लोकालोकनिवासिनी ॥ ४५॥

śrutiḥ smṛtiśca mīmāṃsā vidyā'vidyā parāvarā |sumeruśṛṅganilayā lokālokanivāsinī || 45||

मानसोत्तरगोत्रस्था पुष्करद्वीपदेवता ।मन्दराद्रिकृतक्रीडा नीपोपवनवासिनी ॥ ४६॥

mānasottaragotrasthā puṣkaradvīpadevatā |mandarādrikṛtakrīḍā nīpopavanavāsinī || 46||