शान्तिस्तवः Shantistavah

॥ त्यागराजविरचितः॥स्वानन्दमन्दहसितां शिववामभागांभृङ्गावलीकचभराकलितेन्दुमौलिम् ।श्यामां विशालनयनामतिकोमलाङ्गींवन्दे स्मरारिमहिलां वरदां शिवाख्याम् ॥ १॥

|| tyāgarājaviracitaḥ||svānandamandahasitāṃ śivavāmabhāgāṃbhṛṅgāvalīkacabharākalitendumaulim |śyāmāṃ viśālanayanāmatikomalāṅgīṃvande smarārimahilāṃ varadāṃ śivākhyām || 1||

कालदेशकलनाविवर्जिता स्वेच्छयैव भुवनान्यजीजनत् ।क्रीडति स्वयमनेकभूमिका सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २॥

kāladeśakalanāvivarjitā svecchayaiva bhuvanānyajījanat |krīḍati svayamanekabhūmikā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 2||

स्वप्रकाशशिवशक्तिरूपिणी सर्वभूतहृदयाब्जहंसिका ।निष्प्रकारसुखचन्द्रचन्द्रिका सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३॥

svaprakāśaśivaśaktirūpiṇī sarvabhūtahṛdayābjahaṃsikā |niṣprakārasukhacandracandrikā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 3||

सर्वभूतहृदयप्रचोदिका शर्वविष्णुनिखिलात्मरूपिणी ।निर्विकाररसरूपलक्षिता सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ४॥

sarvabhūtahṛdayapracodikā śarvaviṣṇunikhilātmarūpiṇī |nirvikārarasarūpalakṣitā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 4||

या परादिवचसामगोचरा रूपनामरहिता परा वरा ।या त्रयीप्रमुखमार्गदर्शिनी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ५॥

yā parādivacasāmagocarā rūpanāmarahitā parā varā |yā trayīpramukhamārgadarśinī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 5||

निर्ममा निखिललोकरक्षणी कर्मकाण्डफलदानकामधुक् ।आप्तकामधिषणात्मरूपिणी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ६॥

nirmamā nikhilalokarakṣaṇī karmakāṇḍaphaladānakāmadhuk |āptakāmadhiṣaṇātmarūpiṇī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 6||

पञ्चकोशघनमुक्तचन्द्रिका पञ्चभूतजडविश्वदीपिका ।पञ्चमूर्तिरवबिन्दुनायिका सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ७॥

pañcakośaghanamuktacandrikā pañcabhūtajaḍaviśvadīpikā |pañcamūrtiravabindunāyikā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 7||

चिद्विलासजगदेकरूपिणी ह्यस्तिभातिसुखरूपसत्तया ।षड्विकाररहिता निराश्रया सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ८॥

cidvilāsajagadekarūpiṇī hyastibhātisukharūpasattayā |ṣaḍvikārarahitā nirāśrayā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 8||

यागयोगजपहोमकर्मभिर्नैव जातु परमा हि लभ्यते ।प्रज्ञया सहजयैव याप्यते सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ९॥

yāgayogajapahomakarmabhirnaiva jātu paramā hi labhyate |prajñayā sahajayaiva yāpyate sā śivāhamiti śāntimāśraye || 9||

जाग्रदादिसमयेषु वृत्तिषु भ्राजते तनुषु सर्वसाक्षिणी ।स्वर्णवत् सकलभूषणेषु या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १०॥

jāgradādisamayeṣu vṛttiṣu bhrājate tanuṣu sarvasākṣiṇī |svarṇavat sakalabhūṣaṇeṣu yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 10||

नेति नेति निगमोक्तिबोधिता ज्ञानिनां तु हृदये सदोज्ज्वला ।भेदभावगलनात् सदात्मिका सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ११॥

neti neti nigamoktibodhitā jñānināṃ tu hṛdaye sadojjvalā |bhedabhāvagalanāt sadātmikā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 11||

भेदतो भवति भीरिति श्रुतेर्यान्ति तेन रहिता यदेकताम् ।आपगास्तु सरितामिवेश्वरे सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १२॥

bhedato bhavati bhīriti śruteryānti tena rahitā yadekatām |āpagāstu saritāmiveśvare sā śivāhamiti śāntimāśraye || 12||

नामरूपकुलधर्मवर्जिता जन्मनाशरहिता सदव्यया ।कल्पनान्तसमयेऽपि या स्थिरा सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १३॥

nāmarūpakuladharmavarjitā janmanāśarahitā sadavyayā |kalpanāntasamaye'pi yā sthirā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 13||

कोटिकोटिजनिपुण्यसंस्कृतः सर्वकामरहितो जितेन्द्रियःयां विभाव्य परिमुच्यते भवात् सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १४॥

koṭikoṭijanipuṇyasaṃskṛtaḥ sarvakāmarahito jitendriyaḥyāṃ vibhāvya parimucyate bhavāt sā śivāhamiti śāntimāśraye || 14||

शास्त्रपाठमननैर्न लभ्यते धैर्यवीर्यनयतः पराक्रमैः ।केवलं गुरुदृशा प्रकाशते सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १५॥

śāstrapāṭhamananairna labhyate dhairyavīryanayataḥ parākramaiḥ |kevalaṃ gurudṛśā prakāśate sā śivāhamiti śāntimāśraye || 15||

प्राणबुद्धिहृदयात्मसाक्षिणी सर्वयज्ञपरितृप्तिकामिनी ।ज्ञानपुष्परसपूजिताभया सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १६॥

prāṇabuddhihṛdayātmasākṣiṇī sarvayajñaparitṛptikāminī |jñānapuṣparasapūjitābhayā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 16||

यत्र नास्ति निखिलं चराचरं ह्येकरूपरसवस्त्वभेदतः ।नेह नेति विधिवाक्यचोदिता सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १७॥

yatra nāsti nikhilaṃ carācaraṃ hyekarūparasavastvabhedataḥ |neha neti vidhivākyacoditā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 17||

या गुरूक्तिसुधया मनोमले क्षालिते सपदि सत्यचिन्मणिः ।द्योतते सकलधीप्रभासुरा सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १८॥

yā gurūktisudhayā manomale kṣālite sapadi satyacinmaṇiḥ |dyotate sakaladhīprabhāsurā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 18||

दह्यते न शिखिना सदाव्यया सत्तया दहति पावकस्तृणम् ।शुष्यते न मरुताखिलेश्वरी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ १९॥

dahyate na śikhinā sadāvyayā sattayā dahati pāvakastṛṇam |śuṣyate na marutākhileśvarī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 19||

सिद्ध्यसाध्यपरमन्त्रवर्जिता ह्यष्टसिद्धिपरसिद्धिभूमिका ।शुद्धचित्तपरमामृतात्मिका सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २०॥

siddhyasādhyaparamantravarjitā hyaṣṭasiddhiparasiddhibhūmikā |śuddhacittaparamāmṛtātmikā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 20||

देहमानदलितस्य योगिनः सर्वतोऽपि परिपूर्णकामता ।भाति या परमगुप्तरूपिणी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २१॥

dehamānadalitasya yoginaḥ sarvato'pi paripūrṇakāmatā |bhāti yā paramaguptarūpiṇī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 21||

इन्द्रजालमिदमल्पकालिकं विश्वमेवमिति निश्चयात्मनः ।बोधरूपत इहैव भाति या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २२॥

indrajālamidamalpakālikaṃ viśvamevamiti niścayātmanaḥ |bodharūpata ihaiva bhāti yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 22||

विश्वयोनिरमृताभयाक्षरा नित्यतृप्तिरजरा परात्परा ।इत्थमागमवचोभिरीड्यते सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २३॥

viśvayoniramṛtābhayākṣarā nityatṛptirajarā parātparā |itthamāgamavacobhirīḍyate sā śivāhamiti śāntimāśraye || 23||

सर्वदा समरसात्मरूपिणी सर्वलोकजननी ह्यरूपिणी ।शर्वनृत्यसुखसाक्षिणी च या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २४॥

sarvadā samarasātmarūpiṇī sarvalokajananī hyarūpiṇī |śarvanṛtyasukhasākṣiṇī ca yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 24||

इन्द्रियार्थसुखबोधबोधिनी चन्द्रभानुशिखिदीप्तिकारिणी ।बन्धवर्गभयमोहमोचिनी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २५॥

indriyārthasukhabodhabodhinī candrabhānuśikhidīptikāriṇī |bandhavargabhayamohamocinī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 25||

देहजीवजगदीशबाधने शिष्यते स्वयमनन्तरूपिणी ।व्यापिनी जगति सन्ततं च या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २६॥

dehajīvajagadīśabādhane śiṣyate svayamanantarūpiṇī |vyāpinī jagati santataṃ ca yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 26||

प्राणबन्धपरिशुद्धचेतसां निर्विकल्पसुखरूपिणी सदा ।चिन्मयी सदसदात्मिका च या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २७॥

prāṇabandhapariśuddhacetasāṃ nirvikalpasukharūpiṇī sadā |cinmayī sadasadātmikā ca yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 27||

यत्सुखाब्धिलवलेशनिवृता ब्रह्मविष्णुसुरमानवादयः ।सम्भवन्ति युगकल्पभेदतः सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २८॥

yatsukhābdhilavaleśanivṛtā brahmaviṣṇusuramānavādayaḥ |sambhavanti yugakalpabhedataḥ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 28||

ब्रह्मलोकतृणमानिने सदा तृप्तिरूपपरशान्तिदायिनी ।योगिने समरसं ददाति या सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ २९॥

brahmalokatṛṇamānine sadā tṛptirūpaparaśāntidāyinī |yogine samarasaṃ dadāti yā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 29||

सर्वमेकरसमित्युदेति या निर्मला निरवधिश्च चेतसि ।देशिकेन्द्रपदभक्तियोगिनः सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३०॥

sarvamekarasamityudeti yā nirmalā niravadhiśca cetasi |deśikendrapadabhaktiyoginaḥ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 30||

मायिकस्य जगतः स्थितिर्यया स्वप्नकालनगरीव योगिनः ।भासते निजसुखैकभोगिनः सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३१॥

māyikasya jagataḥ sthitiryayā svapnakālanagarīva yoginaḥ |bhāsate nijasukhaikabhoginaḥ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 31||

निस्तरङ्गसुखसिन्धुरूपिणीं यामनुस्मरति बन्धमुक्तये ।शान्तिदान्तिधृतियुक्तयोगिराट् सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३२॥

nistaraṅgasukhasindhurūpiṇīṃ yāmanusmarati bandhamuktaye |śāntidāntidhṛtiyuktayogirāṭ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 32||

भूतभाविमतिवृत्त्यभाविकां वर्तमानसुखवृत्तिभासिकाम् ।येऽनुसन्दधति नित्यमादरात् सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३३॥

bhūtabhāvimativṛttyabhāvikāṃ vartamānasukhavṛttibhāsikām |ye'nusandadhati nityamādarāt sā śivāhamiti śāntimāśraye || 33||

बुद्धिमोहपटले व्यपोहिते शाणचक्रनिगमोक्तितः स्वयम् ।प्रस्फुरत्यविरतं च चिन्मणिः सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३४॥

buddhimohapaṭale vyapohite śāṇacakranigamoktitaḥ svayam |prasphuratyavirataṃ ca cinmaṇiḥ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 34||

नाहमित्यनृतजाड्यभूमयः सच्चिदेव सकलात्मभासकः ।इत्थमेकरसरूपशेमुषी सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३५॥

nāhamityanṛtajāḍyabhūmayaḥ saccideva sakalātmabhāsakaḥ |itthamekarasarūpaśemuṣī sā śivāhamiti śāntimāśraye || 35||

वृत्तिसन्धिविलसत्स्वरूपिणी प्रज्ञया हृदि विभाव्यते सदा ।नित्यमुक्तिसुखकाङ्क्षिणा दृढं सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३६॥

vṛttisandhivilasatsvarūpiṇī prajñayā hṛdi vibhāvyate sadā |nityamuktisukhakāṅkṣiṇā dṛḍhaṃ sā śivāhamiti śāntimāśraye || 36||

त्यागराजसुखरूपिणी परं योगिराजहृदयोज्ज्वला सदा ।आगमाद्यखिलमानबोधिता सा शिवाहमिति शान्तिमाश्रये ॥ ३७॥

tyāgarājasukharūpiṇī paraṃ yogirājahṛdayojjvalā sadā |āgamādyakhilamānabodhitā sā śivāhamiti śāntimāśraye || 37||

शान्तिस्तवं पठति नित्यमनन्यभक्त्यायो मानवो भवति शङ्कर एव साक्षात् ।संसारदुःखभयमोचनदक्षकल्पंस्वात्मापरोक्षकरणे गुरुपादकल्पम् ॥ ३८॥

śāntistavaṃ paṭhati nityamananyabhaktyāyo mānavo bhavati śaṅkara eva sākṣāt |saṃsāraduḥkhabhayamocanadakṣakalpaṃsvātmāparokṣakaraṇe gurupādakalpam || 38||

इत्यानन्दनाथपादपपद्मोपजीविना काश्यपगोत्रोत्पन्नेनान्ध्रेणत्यागराजनाम्ना विरचितः शान्तिस्तवः सम्पूर्णः ।

ityānandanāthapādapapadmopajīvinā kāśyapagotrotpannenāndhreṇatyāgarājanāmnā viracitaḥ śāntistavaḥ sampūrṇaḥ |