जानकी सहस्रनामस्तोत्रम् १ Janaki Sahasra Nama Stotram

श्रीजानकीचरितामृते सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७॥

śrījānakīcaritāmṛte saptāśītitamo'dhyāyaḥ || 87||

अथ श्रीयोगेश्वरकवि द्वारा वर्णितं श्रीजानकीसहस्रनामस्तोत्रम् ।श्रीकविरुवाच ।नीलेन्दीवरलोचनां जनकजां विस्मेरबिम्बाधरांब्रह्माविष्णुमहेशसेव्यचरणां दीव्यत्सुवर्णप्रभाम् ।सव्ये श्रीमिथिलेशितुः सुनयनाक्रोडे मुदा राजितांवन्दे बन्धुगणान्वितामनुचरीवृन्दैः समाराधिताम् ॥ १॥

atha śrīyogeśvarakavi dvārā varṇitaṃ śrījānakīsahasranāmastotram |śrīkaviruvāca |nīlendīvaralocanāṃ janakajāṃ vismerabimbādharāṃbrahmāviṣṇumaheśasevyacaraṇāṃ dīvyatsuvarṇaprabhām |savye śrīmithileśituḥ sunayanākroḍe mudā rājitāṃvande bandhugaṇānvitāmanucarīvṛndaiḥ samārādhitām || 1||

ॐ अकल्पाऽकल्मषाऽकामा अकायाऽकारचर्चिता ।अकारणाऽकोपपूज्या अक्रूरैकाऽक्षणाऽक्षरा ॥ २॥

oṃ akalpā'kalmaṣā'kāmā akāyā'kāracarcitā |akāraṇā'kopapūjyā akrūraikā'kṣaṇā'kṣarā || 2||

अगदाऽगुणाऽग्रगण्या अचलापुत्रिकाऽचला ।अच्युताऽजाऽजेयबुद्धिरज्ञातगतिसत्तमा ॥ ३॥

agadā'guṇā'gragaṇyā acalāputrikā'calā |acyutā'jā'jeyabuddhirajñātagatisattamā || 3||

अणोरणीयस्यतर्क्या अतीन्द्रियचयाऽतुला ।अदभ्रमहिमाऽदृश्या अद्वितीयक्षमानिधिः ॥ ४॥

aṇoraṇīyasyatarkyā atīndriyacayā'tulā |adabhramahimā'dṛśyā advitīyakṣamānidhiḥ || 4||

अद्वितीयदयामूर्तिरद्वितीयानहङ्कृतिः ।अदीनवुद्धिरद्वैता अधृताऽधोक्षजाऽनघा ॥ ५॥

advitīyadayāmūrtiradvitīyānahaṅkṛtiḥ |adīnavuddhiradvaitā adhṛtā'dhokṣajā'naghā || 5||

अनन्तविग्रहाऽनन्ता अनन्तैश्वर्यसंयुता ।अनन्यभावसन्तुष्टा अनर्थौघनिवारिणी ॥ ६॥

anantavigrahā'nantā anantaiśvaryasaṃyutā |ananyabhāvasantuṣṭā anarthaughanivāriṇī || 6||

अनवद्याऽनामरूपा अनिर्देश्यस्वरूपिणी ।अनिर्वाच्यसुखाम्भोधिरनिर्वाच्याङ्घ्रिमार्दवा ॥ ७॥

anavadyā'nāmarūpā anirdeśyasvarūpiṇī |anirvācyasukhāmbhodhiranirvācyāṅghrimārdavā || 7||

अनिर्विण्णाऽनुकूलैका अनुकम्पैकविग्रहा ।अनुत्तमाऽनुत्तमात्मा अनुरागर्भराञ्चिता ॥ ८॥

anirviṇṇā'nukūlaikā anukampaikavigrahā |anuttamā'nuttamātmā anurāgarbharāñcitā || 8||

अपारमहिमाऽपारभववारिधितारिणी ।अपूर्वचरिताऽपूर्वसिद्धान्ताऽपूर्वसौभगा ॥ ९॥

apāramahimā'pārabhavavāridhitāriṇī |apūrvacaritā'pūrvasiddhāntā'pūrvasaubhagā || 9||

अप्रकृष्टाऽप्रतिद्वन्द्वविक्रमाऽप्रतिमद्युतिः ।अप्रतिमाऽप्रमत्तात्मा अप्रमेयसुखाकृतिः ॥ १०॥

aprakṛṣṭā'pratidvandvavikramā'pratimadyutiḥ |apratimā'pramattātmā aprameyasukhākṛtiḥ || 10||

अप्राकृतगुणैश्वर्यविश्वमोहनविग्रहा ।अभिवाद्याऽमलाऽमाना अमिताऽमृतरूपिणी ॥ ११॥

aprākṛtaguṇaiśvaryaviśvamohanavigrahā |abhivādyā'malā'mānā amitā'mṛtarūpiṇī || 11||

अमृताऽमृतदृष्टिश्च अमृताशाऽमृतोद्भवा ।अयोनिसम्भवाऽरौद्रा अलोलाऽवनिपुत्रिका ॥ १२॥

amṛtā'mṛtadṛṣṭiśca amṛtāśā'mṛtodbhavā |ayonisambhavā'raudrā alolā'vaniputrikā || 12||

अवराऽवर्ण्यमाधुर्य्या अवर्ण्यकरुणावधिः ।अविचिन्त्याऽविशिष्टात्मा अव्यक्ताऽव्ययशेमुषी ॥ १३॥

avarā'varṇyamādhuryyā avarṇyakaruṇāvadhiḥ |avicintyā'viśiṣṭātmā avyaktā'vyayaśemuṣī || 13||

अव्याजकरुणामूर्तिरशोकाऽसङ्ख्यकाऽसमा ।असम्मिताऽऽप्तसङ्कल्पा आत्मज्ञानविभाकरी ॥ १४॥

avyājakaruṇāmūrtiraśokā'saṅkhyakā'samā |asammitā''ptasaṅkalpā ātmajñānavibhākarī || 14||

आत्मोद्भवाऽऽत्ममर्मज्ञा आत्मलाभप्रदायिनी ।आत्मवत्यादिकर्त्र्यादिराधारपरमालया ॥ १५॥

ātmodbhavā''tmamarmajñā ātmalābhapradāyinī |ātmavatyādikartryādirādhāraparamālayā || 15||

आध्येयाङ्घ्रिसरोजाङ्का आनन्दामृतवर्षिणी ।आम्नायवेद्यचरणा आश्रितत्राणतत्परा ॥ १६॥

ādhyeyāṅghrisarojāṅkā ānandāmṛtavarṣiṇī |āmnāyavedyacaraṇā āśritatrāṇatatparā || 16||

आसक्त्यपहृतासक्तिरास्यस्पर्द्धिविधुव्रजा ।आह्लादसूपमासिन्धुरिनवंश्यपरप्रिया ॥ १७॥

āsaktyapahṛtāsaktirāsyasparddhividhuvrajā |āhlādasūpamāsindhurinavaṃśyaparapriyā || 17||

इन्दुपूर्णोल्लसद्वक्त्रा इभराजसुतागतिः ।इयत्त्वरहितेर्वाल्वी प्रपन्नसकलापदाम् ॥ १८॥

indupūrṇollasadvaktrā ibharājasutāgatiḥ |iyattvarahitervālvī prapannasakalāpadām || 18||

इष्टा समस्तदेवानामीप्सितार्थप्रदायिनी ।ईश्वरी सर्वलोकानामुच्छिन्नाश्रित्तसंशया ॥ १९॥

iṣṭā samastadevānāmīpsitārthapradāyinī |īśvarī sarvalokānāmucchinnāśrittasaṃśayā || 19||

उज्ज्वलैकसमाराध्या उत्फुल्लेन्दीवरेक्षणा ।उत्तरोत्तानहस्ताब्जा उत्तमोत्सङ्गभूषणा ॥ २०॥

ujjvalaikasamārādhyā utphullendīvarekṣaṇā |uttarottānahastābjā uttamotsaṅgabhūṣaṇā || 20||

उदारकीर्त्तनोदारचरितोदारवन्दना ।उदारजपपाठेज्या उदारध्यानसंस्तवा ॥ २१॥

udārakīrttanodāracaritodāravandanā |udārajapapāṭhejyā udāradhyānasaṃstavā || 21||

उदारवल्लभोदारवीक्षणस्मितभाषिता ।उदारश्रीनामरूपलीलाधामगुणव्रजा ॥ २२॥

udāravallabhodāravīkṣaṇasmitabhāṣitā |udāraśrīnāmarūpalīlādhāmaguṇavrajā || 22||

उदारालिगणोदारोपासका ॠतरूपिणी ।ॠभुवन्द्याङ्घ्रिरॄकारा लॄपुत्री लॄस्वरूपिणी ॥ २३॥

udārāligaṇodāropāsakā ṝtarūpiṇī |ṝbhuvandyāṅghrirṝkārā lṝputrī lṝsvarūpiṇī || 23||

एकैकशरणं पुंसामैक्यभावप्रसादिता ।ओकःप्रधानिकौजोऽव्धिरौदार्यौत्कर्ष्य विश्रुता ॥ २४॥

ekaikaśaraṇaṃ puṃsāmaikyabhāvaprasāditā |okaḥpradhānikaujo'vdhiraudāryautkarṣya viśrutā || 24||

कमला कमलाराध्या करणं कलभाषिणी ।कलाधारा कलाभिज्ञा कलामूर्तिः कलावधिः ॥ २५॥

kamalā kamalārādhyā karaṇaṃ kalabhāṣiṇī |kalādhārā kalābhijñā kalāmūrtiḥ kalāvadhiḥ || 25||

कल्पवृक्षाश्रया कल्प्या कल्मषौघनिवारिणी ।कल्याणदात्री कल्याणप्रकृतिः कामचारिणी ॥ २६॥

kalpavṛkṣāśrayā kalpyā kalmaṣaughanivāriṇī |kalyāṇadātrī kalyāṇaprakṛtiḥ kāmacāriṇī || 26||

कामदा काम्यसंसक्तिः कारणाद्वयकारणम् ।कारुण्यार्द्रविशालाक्षी कालचक्रप्रवर्तिका ॥ २७॥

kāmadā kāmyasaṃsaktiḥ kāraṇādvayakāraṇam |kāruṇyārdraviśālākṣī kālacakrapravartikā || 27||

कीनाशभयमूलघ्नी कुञ्जकेलिसुखप्रदा ।कुञ्जराधीशगतिका कृतज्ञार्च्या कृतागमा ॥ २८॥

kīnāśabhayamūlaghnī kuñjakelisukhapradā |kuñjarādhīśagatikā kṛtajñārcyā kṛtāgamā || 28||

कृपापीयूषजलधिः कोमलार्च्यपदाम्बुजा ।कौशल्याप्रतिमाम्भोधिः कौशल्यासुतवल्लभा ॥ २९॥

kṛpāpīyūṣajaladhiḥ komalārcyapadāmbujā |kauśalyāpratimāmbhodhiḥ kauśalyāsutavallabhā || 29||

खरारिहृदयातुल्यपरमोत्सवरूपिणी ।खलान्यमतिसन्दात्री खवासीशादिवन्दिता ॥ ३०॥

kharārihṛdayātulyaparamotsavarūpiṇī |khalānyamatisandātrī khavāsīśādivanditā || 30||

खेलमात्रजगत्सृष्टिर्गणनाथार्च्चिता गतिः ।गतैश्वर्यस्मयश्रेष्ठा गभीरा गम्यभावना ॥ ३१॥

khelamātrajagatsṛṣṭirgaṇanāthārccitā gatiḥ |gataiśvaryasmayaśreṣṭhā gabhīrā gamyabhāvanā || 31||

गहनाग्र्या गीर्गीर्वाणहितसाधनतत्परा ।गुप्ता गुहेशया गुह्या गेयोदारयशस्ततिः ॥ ३२॥

gahanāgryā gīrgīrvāṇahitasādhanatatparā |guptā guheśayā guhyā geyodārayaśastatiḥ || 32||

गोपनीयपदासक्तिर्गोप्त्री गोविदनुत्तमा ।ग्रहणीयशुभादर्शा ग्लौपुञ्जाभनखच्छविः ॥ ३३॥

gopanīyapadāsaktirgoptrī govidanuttamā |grahaṇīyaśubhādarśā glaupuñjābhanakhacchaviḥ || 33||

घनश्यामात्मनिलया घर्मद्युतिकुलस्नुषा ।घृणालुका ङस्वरूपा चतुरात्मा चतुर्गतिः ॥ ३४॥

ghanaśyāmātmanilayā gharmadyutikulasnuṣā |ghṛṇālukā ṅasvarūpā caturātmā caturgatiḥ || 34||

चतुर्भावा चतुर्व्यूहा चतुर्वर्गप्रदायिनी ।चतुर्वेदविदां श्रेष्ठा चपलासत्कृतद्युतिः ॥ ३५॥

caturbhāvā caturvyūhā caturvargapradāyinī |caturvedavidāṃ śreṣṭhā capalāsatkṛtadyutiḥ || 35||

चन्द्रकलासमाराध्या चन्द्रबिम्बोपमानना ।चारुशीलादिभिः सेव्या चारुसम्पावनास्मिता ॥ ३६॥

candrakalāsamārādhyā candrabimbopamānanā |cāruśīlādibhiḥ sevyā cārusampāvanāsmitā || 36||

चारुरूपगुणोपेता चारुस्मरणमङ्गला ।चार्वङ्गी चिदलङ्कारा चिदानन्दस्वरूपिणी ॥ ३७॥

cārurūpaguṇopetā cārusmaraṇamaṅgalā |cārvaṅgī cidalaṅkārā cidānandasvarūpiṇī || 37||

छविक्षुब्धरतिः छिन्नप्रणताशेषसंशया ।जगत्क्षेमविधानज्ञा जगत्सेतुनिबन्धिनी ॥ ३८॥

chavikṣubdharatiḥ chinnapraṇatāśeṣasaṃśayā |jagatkṣemavidhānajñā jagatsetunibandhinī || 38||

जगदादिर्जगदात्मप्रेयसी जगदात्मिका ।जगदालयवृन्देशी जगदालयसङ्घसूः ॥ ३९॥

jagadādirjagadātmapreyasī jagadātmikā |jagadālayavṛndeśī jagadālayasaṅghasūḥ || 39||

जगदुद्भवादिकर्त्री जगदेकपरायणम् ।जगन्नेत्री जगन्माता जगन्माङ्गल्यमङ्गला ॥ ४०॥

jagadudbhavādikartrī jagadekaparāyaṇam |jagannetrī jaganmātā jaganmāṅgalyamaṅgalā || 40||

जगन्मोहनमाधुर्यमनोमोहनविग्रहा ।जतुशोभिपदाम्भोजा जनकानन्दवर्धिनी ॥ ४१॥

jaganmohanamādhuryamanomohanavigrahā |jatuśobhipadāmbhojā janakānandavardhinī || 41||

जनकल्याणसक्तात्मा जननी सर्वदेहिनाम् ।जननीहृदयानन्दा जनबाधानिवारिणी ॥ ४२॥

janakalyāṇasaktātmā jananī sarvadehinām |jananīhṛdayānandā janabādhānivāriṇī || 42||

जनसन्तापशमनी जनित्री सुखसम्पदाम् ।जनेश्वरेड्या जन्मान्तत्रासनिर्णाशचिन्तना ॥ ४३॥

janasantāpaśamanī janitrī sukhasampadām |janeśvareḍyā janmāntatrāsanirṇāśacintanā || 43||

जपनीया जयघोषाराध्यमाना जयप्रदा ।जया जयावहा जन्मजरामृत्युभयातिगा ॥ ४४॥

japanīyā jayaghoṣārādhyamānā jayapradā |jayā jayāvahā janmajarāmṛtyubhayātigā || 44||

जलकेलिमहाप्राज्ञा जलजासनवन्दिता ।जलजारुणहस्ताङ्घ्रिर्जलजायतलोचना ॥ ४५॥

jalakelimahāprājñā jalajāsanavanditā |jalajāruṇahastāṅghrirjalajāyatalocanā || 45||

जवानतमनोवेगा जाड्यध्वान्तनिवारिणी ।जानकी जितमायैका जितामित्रा जितच्छविः ॥ ४६॥

javānatamanovegā jāḍyadhvāntanivāriṇī |jānakī jitamāyaikā jitāmitrā jitacchaviḥ || 46||

जितद्वन्द्वा जितामर्षा जीवमुक्तिप्रदायिनी ।जीवानां परमाराध्या जीवेशी जेतृसद्गतिः ॥ ४७॥

jitadvandvā jitāmarṣā jīvamuktipradāyinī |jīvānāṃ paramārādhyā jīveśī jetṛsadgatiḥ || 47||

जेत्री ज्ञानदा ज्ञानपाथोधिर्ज्ञानिनां गतिः ।ज्ञेयाऽऽत्महितकामानां ज्येष्ठा ज्योत्स्नाधिपानना ॥ ४८॥

jetrī jñānadā jñānapāthodhirjñānināṃ gatiḥ |jñeyā''tmahitakāmānāṃ jyeṣṭhā jyotsnādhipānanā || 48||

ज्वरातिगा ज्वलत्कान्तिर्ज्वालामालासमाकुला ।झणन्नूपुरपादाब्जा झम्पाकेशप्रसादिता ॥ ४९॥

jvarātigā jvalatkāntirjvālāmālāsamākulā |jhaṇannūpurapādābjā jhampākeśaprasāditā || 49||