जगन्मङ्गलाप्रातःस्मरणस्तोत्रम् Jaganmangala Pratahsmaranastotram

गणेशसूरिचन्द्रात्रेयविरचितम्प्रातः स्मरामि गिरिजां नवचम्पकाभांकौसुम्भरागरुचिरं वसनं वसानाम् ।वीणानिनादकलनाकुललोलमौलिमङ्कस्थकीरकलनादकृतोऽनुमोदम् ॥ १॥

gaṇeśasūricandrātreyaviracitamprātaḥ smarāmi girijāṃ navacampakābhāṃkausumbharāgaruciraṃ vasanaṃ vasānām |vīṇāninādakalanākulalolamaulimaṅkasthakīrakalanādakṛto'numodam || 1||

प्रातर्नमामि भवभामिनि तेऽङ्घ्रियुग्मंसद्यःप्रफुल्लनदकोकनदानुकारि ।भक्तिप्रणम्रदिविषड्गणमौलिकोटिव्यासक्तहीररुचिभिः परिदीप्यमानम् ॥ २॥

prātarnamāmi bhavabhāmini te'ṅghriyugmaṃsadyaḥpraphullanadakokanadānukāri |bhaktipraṇamradiviṣaḍgaṇamaulikoṭivyāsaktahīrarucibhiḥ paridīpyamānam || 2||

दिव्यप्रभं कनकनिर्मितरत्नचित्रमञ्जीररश्मिललितं घनगूढवृत्तम् ।गुल्फद्वयं जननि ते परिभावयामिप्रातः प्रबुद्धनवनीरजमुञ्जुलश्रीः ॥ ३॥

divyaprabhaṃ kanakanirmitaratnacitramañjīraraśmilalitaṃ ghanagūḍhavṛttam |gulphadvayaṃ janani te paribhāvayāmiprātaḥ prabuddhanavanīrajamuñjulaśrīḥ || 3||

जङ्घे शुभे तुहिनाद्रिधरजे त्वदीयेवृत्तानुपूर्वरचिते स्मरभूमिभर्तुः ।मत्तद्विपेन्द्रकरबन्धुरतापहारेप्रातः स्मृते सकलसम्पदमाशु दत्ताम् ॥ ४॥

jaṅghe śubhe tuhinādridharaje tvadīyevṛttānupūrvaracite smarabhūmibhartuḥ |mattadvipendrakarabandhuratāpahāreprātaḥ smṛte sakalasampadamāśu dattām || 4||

कामस्य शम्भुवशकारि महौषधीभिःसंपूरितं चटुलसंपुटयुग्मलम्बम् ॥जानुद्वयं कनकनिर्मितदर्पणश्रीःप्रातस्तुषारगिरिजे तव चिन्तयामि ॥ ५॥

kāmasya śambhuvaśakāri mahauṣadhībhiḥsaṃpūritaṃ caṭulasaṃpuṭayugmalambam ||jānudvayaṃ kanakanirmitadarpaṇaśrīḥprātastuṣāragirije tava cintayāmi || 5||

रम्भाभिरूप्यमदहारिनवप्रकारौभक्ताघपर्वतपराकृतिवज्रमारौ ।ध्यायामि तेऽम्ब प्रतिनायकपोषकारावूरुप्रगे हररताहरसज्जवीरौ ॥ ६॥

rambhābhirūpyamadahārinavaprakāraubhaktāghaparvataparākṛtivajramārau |dhyāyāmi te'mba pratināyakapoṣakārāvūruprage hararatāharasajjavīrau || 6||

प्रातर्भजामि जनमोहिनि ते नितम्बंसंरब्धमन्मथमहेशविमर्दभूमिम् ।यल्लीलया वितनुनापि स भूतनाथःसद्यो भवद्भवनकिंकरतामलम्भि ॥ ७॥

prātarbhajāmi janamohini te nitambaṃsaṃrabdhamanmathamaheśavimardabhūmim |yallīlayā vitanunāpi sa bhūtanāthaḥsadyo bhavadbhavanakiṃkaratāmalambhi || 7||

यत्र स्वजीवनमवेक्ष्य रतीश्वरेणस्वं मन्दिरं तु निरमायि भवं विजेतुम् ।तत्ते श्रये गिरिसुते जघनं प्रभातेकाञ्चीगुणग्रथितरत्नविरोचमानम् ॥ ८॥

yatra svajīvanamavekṣya ratīśvareṇasvaṃ mandiraṃ tu niramāyi bhavaṃ vijetum |tatte śraye girisute jaghanaṃ prabhātekāñcīguṇagrathitaratnavirocamānam || 8||

यश्चाणिमाद्यखिलसिद्धिविलासभूमिर्योऽजीवयद्धररुषा निहतं रतीशम् ।यस्मादुदेति नवरोमलतातिदिव्यातं चिन्तयामि गिरिजे तव नाभिकूपम् ॥ ९॥

yaścāṇimādyakhilasiddhivilāsabhūmiryo'jīvayaddhararuṣā nihataṃ ratīśam |yasmādudeti navaromalatātidivyātaṃ cintayāmi girije tava nābhikūpam || 9||

ब्रह्माणडमण्डलमिदं विधिवासरान्तेयस्मिन्निवासमकरोद्भुवि वस्तुरूपम् ।तन्मुष्टिमेयमुदरं हरनायिके तेसंचिन्तये विकचपङ्कजपिञ्जराभम् ॥ १०॥

brahmāṇaḍamaṇḍalamidaṃ vidhivāsarānteyasminnivāsamakarodbhuvi vasturūpam |tanmuṣṭimeyamudaraṃ haranāyike tesaṃcintaye vikacapaṅkajapiñjarābham || 10||

अर्हन्मनोरथपयःपरिपूर्णरूपौदिव्याङ्गरागलुलितावतिगाढवृत्तौ ।प्राणप्रियाङ्गपरिरम्भणवामनाग्रौप्रातः स्तनौ तव भजामि भवाङ्गभूषे ॥ ११॥

arhanmanorathapayaḥparipūrṇarūpaudivyāṅgarāgalulitāvatigāḍhavṛttau |prāṇapriyāṅgaparirambhaṇavāmanāgrauprātaḥ stanau tava bhajāmi bhavāṅgabhūṣe || 11||

दैत्यव्रजप्रमथनोत्कटकोटिवीर्यौकोदण्डकाण्डकलितौ कलकङ्कणाङ्कौ ।कामारिकण्ठकलनाकमनीयकान्तीप्रातः करौ कनकसुन्दरि ते स्मरामि ॥ १२॥

daityavrajapramathanotkaṭakoṭivīryaukodaṇḍakāṇḍakalitau kalakaṅkaṇāṅkau |kāmārikaṇṭhakalanākamanīyakāntīprātaḥ karau kanakasundari te smarāmi || 12||

पाशाङ्कुशाभिरुचिरावपरौ करौ तौकेयूरकङ्कणकरोर्मिकराभिरामौ ।ऊर्द्ध्वौ भवद्भजनचञ्चुजनान्तरायनिर्वापणैकनिपुणावुषसि स्मरामि ॥ १३॥

pāśāṅkuśābhirucirāvaparau karau taukeyūrakaṅkaṇakarormikarābhirāmau |ūrddhvau bhavadbhajanacañcujanāntarāyanirvāpaṇaikanipuṇāvuṣasi smarāmi || 13||

प्रत्यग्रकोकनदकोषविकासमानसंवर्तिकाः करचतुष्टयशाखिकास्ते ।माणिक्यकन्दकिरणोत्कलिकानुकारामां पातु भूतपतिगेहिनि कल्य एताः ॥ १४॥

pratyagrakokanadakoṣavikāsamānasaṃvartikāḥ karacatuṣṭayaśākhikāste |māṇikyakandakiraṇotkalikānukārāmāṃ pātu bhūtapatigehini kalya etāḥ || 14||

निर्भर्स्तिताम्बुजदलामलकोमलाभंपद्माङ्कितं करतलद्वययुग्ममम्ब ।प्रातर्भवत्पदसरोरुहलीयमानचेतोऽलिनः शिरसि मे दयाय निधेहि ॥ १५॥

nirbharstitāmbujadalāmalakomalābhaṃpadmāṅkitaṃ karataladvayayugmamamba |prātarbhavatpadasaroruhalīyamānaceto'linaḥ śirasi me dayāya nidhehi || 15||

विद्यानटीनटनकर्मविशालशालासप्तस्वरैकजनिभूर्जितकम्बुलीलः ।कण्ठस्तवैष नवचम्पककोरकाभःप्रातः स्मृतः शमयताच्छमलं मदीयम् ॥ १६॥

vidyānaṭīnaṭanakarmaviśālaśālāsaptasvaraikajanibhūrjitakambulīlaḥ |kaṇṭhastavaiṣa navacampakakorakābhaḥprātaḥ smṛtaḥ śamayatācchamalaṃ madīyam || 16||

नारङ्गरङ्गपरिभङ्गविधायिभर्गभव्याङ्गुलीपरिचितं सुरतान्तराले ।स्वं वीक्षितुं न मुकुरो रतिनायकस्यप्रातर्भजामि चिबुकं हिमशैलजे ते ॥ १७॥

nāraṅgaraṅgaparibhaṅgavidhāyibhargabhavyāṅgulīparicitaṃ suratāntarāle |svaṃ vīkṣituṃ na mukuro ratināyakasyaprātarbhajāmi cibukaṃ himaśailaje te || 17||

बन्धूकबन्धुरधरः स्मितपाटलस्तेसद्यो विकस्वरमुखाम्बुजपत्रलीलः ।प्रेयोमिलिन्दपरिपीतमरन्दसारःप्रातर्भवानि भवतान्मम मङ्गलाय ॥ १८॥

bandhūkabandhuradharaḥ smitapāṭalastesadyo vikasvaramukhāmbujapatralīlaḥ |preyomilindaparipītamarandasāraḥprātarbhavāni bhavatānmama maṅgalāya || 18||

सौदामिनीद्युतिनिराकरणप्रवीणदन्तालिरम्ब तव दाडिमबीजवर्णा ।ध्वान्तं धुनोतु मम काञ्चनबिन्दुकीर्णाप्रातर्भवानि भवचुम्बनरागपूर्णा ॥ १९॥

saudāminīdyutinirākaraṇapravīṇadantāliramba tava dāḍimabījavarṇā |dhvāntaṃ dhunotu mama kāñcanabindukīrṇāprātarbhavāni bhavacumbanarāgapūrṇā || 19||

कर्णावतंसघनरत्नरुचाभिरामौकाश्मीरपत्ररचनानुललोललीलौ ।प्राणेशदन्तदलनामलकोमलाङ्कौपातां प्रभातसमये तव देवि गल्लौ ॥ २०॥

karṇāvataṃsaghanaratnarucābhirāmaukāśmīrapatraracanānulalolalīlau |prāṇeśadantadalanāmalakomalāṅkaupātāṃ prabhātasamaye tava devi gallau || 20||

नासां स्मरामि गिरिराजसुते भवत्याःप्रातःप्रबुद्धतिलपुष्यसमानभासाम् ।श्वासानुमोदसरणीसुरभीकृताशांप्राणेशचित्तपरिकर्षणदिव्यपाशाम् ॥ २१॥

nāsāṃ smarāmi girirājasute bhavatyāḥprātaḥprabuddhatilapuṣyasamānabhāsām |śvāsānumodasaraṇīsurabhīkṛtāśāṃprāṇeśacittaparikarṣaṇadivyapāśām || 21||

त्वल्लोचने चटुलखञ्जनगञ्जनेयेध्यायन्ति निश्चलधियोऽम्ब विभातकाले ।निस्स्वार्थपादनिकरोपगतान् शिरःसुबद्धाञ्जलीन् क्षितिभृतोऽपि निभालयन्ति ॥ २२॥

tvallocane caṭulakhañjanagañjaneyedhyāyanti niścaladhiyo'mba vibhātakāle |nissvārthapādanikaropagatān śiraḥsubaddhāñjalīn kṣitibhṛto'pi nibhālayanti || 22||

क्रूराकृती खलकुले सरले स्ववर्गेप्रेमाञ्चिते भवमनोभवभावनेऽम्ब ।स्वाभाविकप्रकृतिके परिवारवर्गेप्रातः शुभानि कुरुतां भ्रुकुटीलते ते ॥ २३॥

krūrākṛtī khalakule sarale svavargepremāñcite bhavamanobhavabhāvane'mba |svābhāvikaprakṛtike parivāravargeprātaḥ śubhāni kurutāṃ bhrukuṭīlate te || 23||

केशान्धकाररजनीपतिनेमिबिम्बंसामिन्दुखण्डकलितं शिखिलोचनाङ्कम् ।कामारिकाममतिकाजनिमूलकन्दंभालं भजामि तव देवि विभातकाले ॥ २४॥

keśāndhakārarajanīpatinemibimbaṃsāmindukhaṇḍakalitaṃ śikhilocanāṅkam |kāmārikāmamatikājanimūlakandaṃbhālaṃ bhajāmi tava devi vibhātakāle || 24||

माणिक्यनिर्मितरतीशरथाङ्गजैत्रताटङ्कयुग्मललितं नवकञ्जयुक्तम् ।कर्णद्वयं चपललोचनकोणभासिप्रातर्ममापहरतामखिलं कलङ्कम् ॥ २५॥

māṇikyanirmitaratīśarathāṅgajaitratāṭaṅkayugmalalitaṃ navakañjayuktam |karṇadvayaṃ capalalocanakoṇabhāsiprātarmamāpaharatāmakhilaṃ kalaṅkam || 25||

मन्मानसे सरसि किं नवपुण्डरीकंकिं मन्मनोवियती शारदमिन्दुबिम्बम् ।भर्गस्य सौख्यसदनं सुरतोत्सवेषुध्यायामि दुःखदलनं वदनं शिवं ते ॥ २६॥

manmānase sarasi kiṃ navapuṇḍarīkaṃkiṃ manmanoviyatī śāradamindubimbam |bhargasya saukhyasadanaṃ suratotsaveṣudhyāyāmi duḥkhadalanaṃ vadanaṃ śivaṃ te || 26||

दिव्याङ्गदीप्तिसरसीविकसन्मुखाब्जसंलीनमत्तमधुपावलिकान्तकान्तम् ।वक्त्रायमानविधुबिम्बकलङ्ककल्पंकैश्यं कुमारजनयित्रि तव स्मरामि ॥ २७॥

divyāṅgadīptisarasīvikasanmukhābjasaṃlīnamattamadhupāvalikāntakāntam |vaktrāyamānavidhubimbakalaṅkakalpaṃkaiśyaṃ kumārajanayitri tava smarāmi || 27||

ध्यात्वा शिरस्युषसि ये गुरुपादयुग्मंत्वां चित्कलां जननि चेतसि चिन्तयन्ति ।ते वाञ्छितानि समवाप्य नितान्तमन्तेपूर्णं परात्परतरं तव धाम यान्ति ॥ २८॥

dhyātvā śirasyuṣasi ye gurupādayugmaṃtvāṃ citkalāṃ janani cetasi cintayanti |te vāñchitāni samavāpya nitāntamantepūrṇaṃ parātparataraṃ tava dhāma yānti || 28||

प्रातः स्मरामि जनयित्रि जगत्पवित्रंत्वन्नाम मङ्गलमिदं कलयन्ति येऽन्तः ।ते मत्तकिन्नरवधूकुचकुङ्कुमाङ्काःकामं कलापिनगरावनिगा रमन्ते ॥ २९। ।

prātaḥ smarāmi janayitri jagatpavitraṃtvannāma maṅgalamidaṃ kalayanti ye'ntaḥ |te mattakinnaravadhūkucakuṅkumāṅkāḥkāmaṃ kalāpinagarāvanigā ramante || 29| |

देवि त्वदीयनखकोटिलवस्य शोभांशेषोऽपि नालमतिवर्णयितुं गुरुर्वा ।यच्चापलं व्यरचि तत्र मयाल्पमत्याक्षन्तव्यमेव तव तच्छिशुभाषणत्वात् ॥ ३०॥

devi tvadīyanakhakoṭilavasya śobhāṃśeṣo'pi nālamativarṇayituṃ gururvā |yaccāpalaṃ vyaraci tatra mayālpamatyākṣantavyameva tava tacchiśubhāṣaṇatvāt || 30||

उच्चावचप्रलपनं यदिहास्ति किंचित्तत्रापराधकणिकापि न मे विभाव्या ।यादृक् त्वया हृदयवर्तिधिया नियुक्तास्तादृङ्मया विरचितं विदितं तवापि ॥ ३१॥

uccāvacapralapanaṃ yadihāsti kiṃcittatrāparādhakaṇikāpi na me vibhāvyā |yādṛk tvayā hṛdayavartidhiyā niyuktāstādṛṅmayā viracitaṃ viditaṃ tavāpi || 31||

रुद्रः पिता मम तथा जननी भवानीमन्नाम देवि गणनाथ इति प्रसिद्धम् ।जायेत चैतदखिलं हि यथा यथार्थंतादृग्विधेहि दयया किमितः परं ते ॥ ३२॥

rudraḥ pitā mama tathā jananī bhavānīmannāma devi gaṇanātha iti prasiddham |jāyeta caitadakhilaṃ hi yathā yathārthaṃtādṛgvidhehi dayayā kimitaḥ paraṃ te || 32||

यः संप्रबुद्ध्य हरनामसुन्दरिकल्प उच्चैः ।स्तोत्रं पठिष्यति जनस्त्वयि वृत्तभक्तिः ।तं सर्वतोऽपि कृपया निजमात्मजंवत्त्वं रक्ष रक्ष जनजीविनि किं बहूक्त्या ॥ ३३॥

yaḥ saṃprabuddhya haranāmasundarikalpa uccaiḥ |stotraṃ paṭhiṣyati janastvayi vṛttabhaktiḥ |taṃ sarvato'pi kṛpayā nijamātmajaṃvattvaṃ rakṣa rakṣa janajīvini kiṃ bahūktyā || 33||

इति श्रीमयूगिरिनिवासिचन्द्रात्रेयोपनामकगणेशसूरीविरचितंजगन्मङ्गलाप्रातःस्मरणम् ।शुभमस्तु ।संवत् १७५६ वर्षे भाद्रपदमासे शुक्लपक्षे १४ सोमवारे लिखितम् ।पाठ शिवनन्दनस्वहस्तेन ॥जगन्मन्गला प्रातःस्मरणस्तोत्रम्ईन्त्रोदुच्तोर्य्अरे सोमे सुच् स्तोत्रस् अल्सो ए।ग्।, व्यन्कतेशसुभातस्तोत्रम् एत्च्।चन्द्रात्रेय व्हो वस् रेसिदिन्ग् अत् मयूरगिरि, अस् मेन्तिओनेद्(इ।ए।, १७०० आड़्।)।नमेल्य् पादयुग्म, गुल्फद्वय। जन्घाद्वय, जानुद्वय, नितम्ब,जघन, नाभिकूप, उदर, स्तनद्वय, करचतुष्टय, कण्थ,चिबुक, अधर, दन्तालि, गाल्लद्व्य, नासा, लोचनद्वय, भाल,कर्णद्वय, वदन, केश, शिरह् अरे बेऔतिफ़ुल्ल्य् देस्च्रिबेद्लिके छ्लोउद्स्, मत्त द्विपेन्द्र, चटुल खन्जन, मुकुर एत्च्।) ःए२=सौन्द्र्यलहरी ४, वेर्से ९ = सौन्द्। ७६, वेर्से १७ = सौन्द्। ६७,उच्चावचप्रलपनं यदिहास्ति किंचित्तत्रापराधकणिकापि न मे विभाव्या ।यादृक् त्वया हृदयवर्तिधिया नियुक्तास्तादृङ्मया विरचितं विदितं तवापि ॥रेसेअर्चेर् अल्सो बेलोन्ग्स्। ःए वस्, थेरेफ़ोरे, इन्तेरेस्तेद् – इन्

iti śrīmayūgirinivāsicandrātreyopanāmakagaṇeśasūrīviracitaṃjaganmaṅgalāprātaḥsmaraṇam |śubhamastu |saṃvat 1756 varṣe bhādrapadamāse śuklapakṣe 14 somavāre likhitam |pāṭha śivanandanasvahastena ||jaganmangalā prātaḥsmaraṇastotramīntroductoryare some suc stotras also e|g|, vyankateśasubhātastotram etc|candrātreya vho vas residing at mayūragiri, as mentioned(i|e|, 1700 āड़|)|namely pādayugma, gulphadvaya| janghādvaya, jānudvaya, nitamba,jaghana, nābhikūpa, udara, stanadvaya, karacatuṣṭaya, kaṇtha,cibuka, adhara, dantāli, gālladvya, nāsā, locanadvaya, bhāla,karṇadvaya, vadana, keśa, śirah are beautiफ़ully describedlike chlouds, matta dvipendra, caṭula khanjana, mukura etc|) ḥe2=saundryalaharī 4, verse 9 = saund| 76, verse 17 = saund| 67,uccāvacapralapanaṃ yadihāsti kiṃcittatrāparādhakaṇikāpi na me vibhāvyā |yādṛk tvayā hṛdayavartidhiyā niyuktāstādṛṅmayā viracitaṃ viditaṃ tavāpi ||researcer also belongs| ḥe vas, thereफ़ore, interested – in