दत्तात्रेयस्तोत्रम् १० Shri Dattatreya Stotram 10

जन्माद्यस्य यतो यतो जगदिदं शास्त्रं च शास्त्रप्रमंयत्तच्छास्त्रसमन्वितं मतिहितं वेद्यं विनष्टभ्रमम् ॥दत्ताख्यं तदु माययाऽस्य तु मया शार्दूलविक्रीडितम्प्रारब्धं रुरुणेव मन्दमतिना स्तोत्रं तदस्त्वीडितम् ॥ १॥

janmādyasya yato yato jagadidaṃ śāstraṃ ca śāstrapramaṃyattacchāstrasamanvitaṃ matihitaṃ vedyaṃ vinaṣṭabhramam ||dattākhyaṃ tadu māyayā'sya tu mayā śārdūlavikrīḍitamprārabdhaṃ ruruṇeva mandamatinā stotraṃ tadastvīḍitam || 1||

ईक्षापूर्वमचिन्त्यशक्तिरसृजद्विश्वं य एको विभुः ॥साध्व्याः शापमृषेश्च लोकविपदो द्राग्वारयन्त्याः प्रभुः ॥पत्न्या अत्रिमुनेस्तपस्विन इतस्त्रेधार्भतां निर्मलम् ।दुर्वासःशशिदत्तसंज्ञित इनः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ २॥

īkṣāpūrvamacintyaśaktirasṛjadviśvaṃ ya eko vibhuḥ ||sādhvyāḥ śāpamṛṣeśca lokavipado drāgvārayantyāḥ prabhuḥ ||patnyā atrimunestapasvina itastredhārbhatāṃ nirmalam |durvāsaḥśaśidattasaṃjñita inaḥ kuryātsa no maṅgalam || 2||

कष्टाद्दीपकशिष्यवन्निजगुरुं श्रीवेदधर्माह्वयम् ॥रुष्टं रुग्णमहो निषेव्य वरदं विश्वेशहर्याह्वयम् ॥सोऽनादृत्य सुरद्वयं स्वगुरुतो वव्रे यशोस्यामलम् ।दत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ३॥

kaṣṭāddīpakaśiṣyavannijaguruṃ śrīvedadharmāhvayam ||ruṣṭaṃ rugṇamaho niṣevya varadaṃ viśveśaharyāhvayam ||so'nādṛtya suradvayaṃ svaguruto vavre yaśosyāmalam |dattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 3||

प्रह्लादः क्षुधितातिथिद्विजनुषः शप्तोऽसुरत्वं गतः ॥कृत्वाऽजेन रणं क्षणं हतमतिः सोऽनात्मवित्वाद्गतः ॥यं भक्त्या शरणं यतोऽलभदिमामान्वीक्षिकीं निश्चलम् ।दत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ४॥

prahlādaḥ kṣudhitātithidvijanuṣaḥ śapto'suratvaṃ gataḥ ||kṛtvā'jena raṇaṃ kṣaṇaṃ hatamatiḥ so'nātmavitvādgataḥ ||yaṃ bhaktyā śaraṇaṃ yato'labhadimāmānvīkṣikīṃ niścalam |dattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 4||

यं साध्याभिधदेवता उपगतास्ताभ्यो जगादामृतंयो दुःसङ्गनिवृत्तिपूर्वकमरं धैर्यं तितिक्षामृतम् ॥शान्ति चापि तपोऽन्तरङ्गकतया मायानियन्ताऽचलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ५॥

yaṃ sādhyābhidhadevatā upagatāstābhyo jagādāmṛtaṃyo duḥsaṅganivṛttipūrvakamaraṃ dhairyaṃ titikṣāmṛtam ||śānti cāpi tapo'ntaraṅgakatayā māyāniyantā'calaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 5||

यं वर्णाश्रमलिङ्गहीनममलं नग्नं स्थितं सावलंनागः पिङ्गल ऊच आश्रममिदं किं ते वदेत्याह तम् ॥योऽसौ पञ्चममाश्रमं समदृशः पूतस्य मे हीत्यलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ६॥

yaṃ varṇāśramaliṅgahīnamamalaṃ nagnaṃ sthitaṃ sāvalaṃnāgaḥ piṅgala ūca āśramamidaṃ kiṃ te vadetyāha tam ||yo'sau pañcamamāśramaṃ samadṛśaḥ pūtasya me hītyalaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 6||

यो बुद्ध्याश्रितभूनगादिगुरुत आदेयहेयात्मकंशान्त्यादिप्रदशिक्षणं च यदवे पृष्टो जगौ स्वार्जितम् ॥आत्मैवात्मगुरुः किलेति च यतो योऽदर्शयद्व्यर्गलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ७॥

yo buddhyāśritabhūnagādiguruta ādeyaheyātmakaṃśāntyādipradaśikṣaṇaṃ ca yadave pṛṣṭo jagau svārjitam ||ātmaivātmaguruḥ kileti ca yato yo'darśayadvyargalaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 7||

निष्ठां वीक्ष्य पुरा पुरारिरुभयीं योगर्द्धिमुच्चैर्ददौबाहूनां च सहस्रमाजिमरणं यश्चार्जुनायोद्गतिम् ॥वन्दे भार्गवरामकामदमरं श्रीरेणुकाभीष्टदंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ८॥

niṣṭhāṃ vīkṣya purā purārirubhayīṃ yogarddhimuccairdadaubāhūnāṃ ca sahasramājimaraṇaṃ yaścārjunāyodgatim ||vande bhārgavarāmakāmadamaraṃ śrīreṇukābhīṣṭadaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 8||

रक्षः प्रत्युपकार्यदर्शयदहो त्रिर्विष्णुदत्ताय यंदुर्दर्शोऽपि निमन्त्रितोऽग्निरवियुक् श्राद्धान्नभुक् सान्वयम् ॥तं रक्षोऽप्यनयन्निजं पदमदो मोदात्मकं सोज्ज्वलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ९॥

rakṣaḥ pratyupakāryadarśayadaho trirviṣṇudattāya yaṃdurdarśo'pi nimantrito'gniraviyuk śrāddhānnabhuk sānvayam ||taṃ rakṣo'pyanayannijaṃ padamado modātmakaṃ sojjvalaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 9||

भिक्षित्वान्नमुपादिशद्वरममूनन्वागतब्रह्मणेयैः सप्तग्रहमुक्त आस मनुभिर्ब्रह्मात्मजो ब्रह्मणे ॥तस्मै दुर्ग्रहनिग्रहाय महसे कुर्मो नमो मङ्गलम्दत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ १०॥

bhikṣitvānnamupādiśadvaramamūnanvāgatabrahmaṇeyaiḥ saptagrahamukta āsa manubhirbrahmātmajo brahmaṇe ||tasmai durgrahanigrahāya mahase kurmo namo maṅgalamdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 10||

आयुराजवरप्रदोऽपि नहुषो हुण्डेन मायाविनातत्पोतं हृतमाशु हन्तुमजितो योऽरक्षदार्तिं विना ॥पित्रोर्योगमकारयच्च जयिना तेनेष्टदोऽसावलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ ११॥

āyurājavaraprado'pi nahuṣo huṇḍena māyāvinātatpotaṃ hṛtamāśu hantumajito yo'rakṣadārtiṃ vinā ||pitroryogamakārayacca jayinā teneṣṭado'sāvalaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 11||

भ्रात्राऽजौ विजितो विचित्रचरितस्वाम्बार्पितश्लोकतश्चालर्कः शरणं यमाप कृपया साष्टाङ्गयोगं सवित् ॥तस्मै येन मदालसाभुव उपादिष्टो वरिष्ठोऽमलंदत्तात्रेयगुरुर्भजत्सुरतरुः कुर्यात्स नो मङ्गलम् ॥ १२॥

bhrātrā'jau vijito vicitracaritasvāmbārpitaślokataścālarkaḥ śaraṇaṃ yamāpa kṛpayā sāṣṭāṅgayogaṃ savit ||tasmai yena madālasābhuva upādiṣṭo variṣṭho'malaṃdattātreyagururbhajatsurataruḥ kuryātsa no maṅgalam || 12||

इति श्रीवासुदेवानन्दसरस्वतीविरचितं श्रीदत्तात्रेयस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīvāsudevānandasarasvatīviracitaṃ śrīdattātreyastotraṃ sampūrṇam |