विष्णुस्तवनं मार्कण्डेयप्रोक्तम् Shri Vishnustavan by Markendeya in Narasimhapurana (2)

व्यास उवाचप्रणिपत्य जगन्नाथं चराचरगुरुं हरिम् ।मार्कण्डेयोऽभितुष्टाव भोगपर्यङ्कशायिनम् ॥ १॥

vyāsa uvācapraṇipatya jagannāthaṃ carācaraguruṃ harim |mārkaṇḍeyo'bhituṣṭāva bhogaparyaṅkaśāyinam || 1||

मार्कण्डेय उवाचप्रसीद भगवन् विष्णो प्रसीद पुरुषोत्तम ।प्रसीद देवदेवेश प्रसीद गरुडध्वज ॥ २॥

mārkaṇḍeya uvācaprasīda bhagavan viṣṇo prasīda puruṣottama |prasīda devadeveśa prasīda garuḍadhvaja || 2||

प्रसीद विष्णो लक्ष्मीश प्रसीद धरणीधर ।प्रसीद लोकनाथाद्य प्रसीद परमेश्वर ॥ ३॥

prasīda viṣṇo lakṣmīśa prasīda dharaṇīdhara |prasīda lokanāthādya prasīda parameśvara || 3||

प्रसीद सर्वदेवेश प्रसीद कमलेक्षण ।प्रसीद मन्दरधर प्रसीद मधुसूदन ॥ ४॥

prasīda sarvadeveśa prasīda kamalekṣaṇa |prasīda mandaradhara prasīda madhusūdana || 4||

प्रसीद सुभगाकान्त प्रसीद भुवनाधिप ।प्रसीदाद्य महादेव प्रसीद मम केशव ॥ ५॥

prasīda subhagākānta prasīda bhuvanādhipa |prasīdādya mahādeva prasīda mama keśava || 5||

जय कृष्ण जयाचिन्त्य जय विष्णो जयाव्यय ।जय विश्व जयाव्यक्त जय विष्णो नमोऽस्तु ते ॥ ६॥

jaya kṛṣṇa jayācintya jaya viṣṇo jayāvyaya |jaya viśva jayāvyakta jaya viṣṇo namo'stu te || 6||

जय देव जयाजेय जय सत्य जयाक्षर ।जय काल जयेशान जय सर्व नमोऽस्तु ते ॥ ७॥

jaya deva jayājeya jaya satya jayākṣara |jaya kāla jayeśāna jaya sarva namo'stu te || 7||

जय यज्ञपते नाथ जय विश्वपते विभो ।जय भूतपते नाथ जय सर्वपते विभो ॥ ८॥

jaya yajñapate nātha jaya viśvapate vibho |jaya bhūtapate nātha jaya sarvapate vibho || 8||

जय विश्वपते नाथ जय दक्ष नमोऽस्तु ते ।जय पापहरानन्त जय जन्मजरापह ॥ ९॥

jaya viśvapate nātha jaya dakṣa namo'stu te |jaya pāpaharānanta jaya janmajarāpaha || 9||

जय भद्रातिभद्रेश जय भद्र नमोऽस्तु ते ।जय कामद काकुत्स्थ जय मानद माधव ॥ १०॥

jaya bhadrātibhadreśa jaya bhadra namo'stu te |jaya kāmada kākutstha jaya mānada mādhava || 10||

जय शंकर देवेश जय श्रीश नमोऽस्तु ते ।जय कुङ्कुमरक्ताभ जय पङ्कजलोचन ॥ ११॥

jaya śaṃkara deveśa jaya śrīśa namo'stu te |jaya kuṅkumaraktābha jaya paṅkajalocana || 11||

जय चन्दनलिप्ताङ्ग जय राम नमोऽस्तु ते ।जय देव जगन्नाथ जय देवकीनन्दन ॥ १२॥

jaya candanaliptāṅga jaya rāma namo'stu te |jaya deva jagannātha jaya devakīnandana || 12||

जय सर्वगुरो ज्ञेय जय शम्भो नमोऽस्तु ते ।जय सुन्दर पद्माभ जय सुन्दरिवल्लभ ।जय सुन्दरसर्वाङ्ग जय वन्द्य नमोऽस्तु ते ॥ १३॥

jaya sarvaguro jñeya jaya śambho namo'stu te |jaya sundara padmābha jaya sundarivallabha |jaya sundarasarvāṅga jaya vandya namo'stu te || 13||

जय सर्वद सर्वेश जय शर्मद शाश्वत ।जय कामद भक्तानां प्रभविष्णो नमोऽस्तु ते ॥ १४॥

jaya sarvada sarveśa jaya śarmada śāśvata |jaya kāmada bhaktānāṃ prabhaviṣṇo namo'stu te || 14||

नमः कमलनाभाय नमः कमलमालिने ।लोकनाथ नमस्तेऽस्तु वीरभद्र नमोऽस्तु ते ॥ १५॥

namaḥ kamalanābhāya namaḥ kamalamāline |lokanātha namaste'stu vīrabhadra namo'stu te || 15||

नमस्त्रैलोक्यनाथाय चतुर्मूर्ते जगत्पते ।नमो देवाधिदेवाय नमो नारायणाय ते ॥ १६॥

namastrailokyanāthāya caturmūrte jagatpate |namo devādhidevāya namo nārāyaṇāya te || 16||

नमस्ते वासुदेवाय नमस्ते पीतवाससे ।नमस्ते नरसिंहाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥ १७॥

namaste vāsudevāya namaste pītavāsase |namaste narasiṃhāya namaste śārṅgadhāriṇe || 17||

नमः कृष्णाय रामाय नमश्चक्रायुधाय च ।नमः शिवाय देवाय नमस्ते भुवनेश्वर ॥ १८॥

namaḥ kṛṣṇāya rāmāya namaścakrāyudhāya ca |namaḥ śivāya devāya namaste bhuvaneśvara || 18||

नमो वेदान्तवेद्याय नमोऽनन्ताय विष्णवे ।नमस्ते सकलाध्यक्ष नमस्ते श्रीधराच्युत ॥ १९॥

namo vedāntavedyāya namo'nantāya viṣṇave |namaste sakalādhyakṣa namaste śrīdharācyuta || 19||

लोकाध्यक्ष जगत्पूज्य परमात्मन् नमोऽस्तु ते ।त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता ॥ २०॥

lokādhyakṣa jagatpūjya paramātman namo'stu te |tvaṃ mātā sarvalokānāṃ tvameva jagataḥ pitā || 20||

त्वमार्तानां सुहृन्मित्रं प्रियस्त्वं प्रपितामहः ।त्वं गुरुस्त्वं गतिः साक्षी त्वं पतिस्त्वं परायणः ॥ २१॥

tvamārtānāṃ suhṛnmitraṃ priyastvaṃ prapitāmahaḥ |tvaṃ gurustvaṃ gatiḥ sākṣī tvaṃ patistvaṃ parāyaṇaḥ || 21||

त्वं ध्रुवस्त्वं वषट्कर्ता त्वं हविस्त्वं हुताशनः ।त्वं शिवस्त्वं वसुर्धाता त्वं ब्रह्मा त्वं सुरेश्वरः ॥ २२॥

tvaṃ dhruvastvaṃ vaṣaṭkartā tvaṃ havistvaṃ hutāśanaḥ |tvaṃ śivastvaṃ vasurdhātā tvaṃ brahmā tvaṃ sureśvaraḥ || 22||

त्वं यमस्त्वं रविर्वायुस्त्वं जलं त्वं धनेश्वरः ।त्वं मनुस्त्वमहोरात्रं त्वं निशा त्वं निशाकरः ।त्वं धृतिस्त्वं श्रियः कान्तिस्त्वं क्षमा त्वं धराधरः ॥ २३॥

tvaṃ yamastvaṃ ravirvāyustvaṃ jalaṃ tvaṃ dhaneśvaraḥ |tvaṃ manustvamahorātraṃ tvaṃ niśā tvaṃ niśākaraḥ |tvaṃ dhṛtistvaṃ śriyaḥ kāntistvaṃ kṣamā tvaṃ dharādharaḥ || 23||

त्वं कर्ता जगतामीशस्त्वं हन्ता मधुसूदन ।त्वमेव गोप्ता सर्वस्य जगतस्त्वं चराचर ॥ २४॥

tvaṃ kartā jagatāmīśastvaṃ hantā madhusūdana |tvameva goptā sarvasya jagatastvaṃ carācara || 24||

करणं कारणं कर्ता त्वमेव परमेश्वरः ।शङ्खचक्रगदापाणे भो समुद्धर माधव ॥ २५॥

karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā tvameva parameśvaraḥ |śaṅkhacakragadāpāṇe bho samuddhara mādhava || 25||

प्रिय पद्मपलाशाक्ष शेषपर्यङ्कशायिनम् ।त्वामेव भक्त्या सततं नमामि पुरुषोत्तमम् ॥ २६॥

priya padmapalāśākṣa śeṣaparyaṅkaśāyinam |tvāmeva bhaktyā satataṃ namāmi puruṣottamam || 26||

श्रीवत्साङ्कं जगद्बीजं श्यामलं कमलेक्षणम् ।नमामि ते वपुर्देव कलिकल्मषनाशनम् ॥ २७॥

śrīvatsāṅkaṃ jagadbījaṃ śyāmalaṃ kamalekṣaṇam |namāmi te vapurdeva kalikalmaṣanāśanam || 27||

लक्ष्मीधरमुदाराङ्गं दिव्यमालाविभूषितम् ।चारूपृष्ठं महाबाहुं चारुभूषणभूषितम् ॥ २८॥

lakṣmīdharamudārāṅgaṃ divyamālāvibhūṣitam |cārūpṛṣṭhaṃ mahābāhuṃ cārubhūṣaṇabhūṣitam || 28||

पद्मनाभं विशालाक्षं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ।दीर्घतुङ्गमहाघ्राणं नीलजीमूतसंनिभम् ॥ २९॥

padmanābhaṃ viśālākṣaṃ padmapatranibhekṣaṇam |dīrghatuṅgamahāghrāṇaṃ nīlajīmūtasaṃnibham || 29||

दीर्घबाहुं सुगुप्ताङ्गं रत्नहारोज्ज्वलोरसम् ।सुभ्रूललाटमुकुटं स्निग्धदन्तं सुलोचनम् ॥ ३०॥

dīrghabāhuṃ suguptāṅgaṃ ratnahārojjvalorasam |subhrūlalāṭamukuṭaṃ snigdhadantaṃ sulocanam || 30||

चारुबाहुं सुताम्रोष्ठं रत्नोज्ज्वलितकुण्डलम् ।वृत्तकण्ठं सुपीनांसं सरसं श्रीधरं हरिम् ॥ ३१॥

cārubāhuṃ sutāmroṣṭhaṃ ratnojjvalitakuṇḍalam |vṛttakaṇṭhaṃ supīnāṃsaṃ sarasaṃ śrīdharaṃ harim || 31||

सुकुमारमजं नित्यं नीलकुञ्चितमूर्धजम् ।उन्नतांसं महोरस्कं कर्णान्तायतलोचनम् ॥ ३२॥

sukumāramajaṃ nityaṃ nīlakuñcitamūrdhajam |unnatāṃsaṃ mahoraskaṃ karṇāntāyatalocanam || 32||

हेमारविन्दवदनमिन्दिरायनमीश्वरम् ।सर्वलोकविधातारं सर्वपापहरं हरिम् ॥ ३३॥

hemāravindavadanamindirāyanamīśvaram |sarvalokavidhātāraṃ sarvapāpaharaṃ harim || 33||

सर्वलक्षणसम्पन्नं सर्वसत्त्वमनोरमम् ।विष्णुमच्युतमीशानमनन्तं पुरुषोत्तमम् ॥ ३४॥

sarvalakṣaṇasampannaṃ sarvasattvamanoramam |viṣṇumacyutamīśānamanantaṃ puruṣottamam || 34||

नतोऽस्मि मनसा नित्यं नारायणमनामयम् ।वरदं कामदं कान्तमनन्तं सूनृतं शिवम् ॥ ३५॥

nato'smi manasā nityaṃ nārāyaṇamanāmayam |varadaṃ kāmadaṃ kāntamanantaṃ sūnṛtaṃ śivam || 35||

नमामि शिरसा विष्णो सदा त्वां भक्तवत्सल ।अस्मिन्नेकार्णवे घोरे वायुस्कम्पितचञ्चले ॥ ३६॥

namāmi śirasā viṣṇo sadā tvāṃ bhaktavatsala |asminnekārṇave ghore vāyuskampitacañcale || 36||

अनन्तभोगशयने सहस्रफणशोभिते ।विचित्रशयने रम्ये सेविते मन्दवायुना ॥ ३७॥

anantabhogaśayane sahasraphaṇaśobhite |vicitraśayane ramye sevite mandavāyunā || 37||

भुजपञ्जरसंसक्तकमलालयसेवितम् ।इह त्वां मनसा सर्वमिदानीं दृष्टवानहम् ॥ ३८॥

bhujapañjarasaṃsaktakamalālayasevitam |iha tvāṃ manasā sarvamidānīṃ dṛṣṭavānaham || 38||

इदानीं तु सुदुःखार्थो मायया तव मोहितः ।एकोदके निरालम्बे नष्टस्थावरजङ्गमे ॥ ३९॥

idānīṃ tu suduḥkhārtho māyayā tava mohitaḥ |ekodake nirālambe naṣṭasthāvarajaṅgame || 39||

शून्ये तमसि दुष्पारे दुःखपङ्के निरामये ।शीतातपजरारोगशोकतृष्णादिभिः सदा ॥ ४०॥

śūnye tamasi duṣpāre duḥkhapaṅke nirāmaye |śītātapajarārogaśokatṛṣṇādibhiḥ sadā || 40||

पीडितोऽस्मि भृशं तात सुचिरं कालमच्युत ।शोकमोहग्रहग्रस्तो विचरन् भवसागरे ॥ ४१॥

pīḍito'smi bhṛśaṃ tāta suciraṃ kālamacyuta |śokamohagrahagrasto vicaran bhavasāgare || 41||

इहाद्य विधिना प्राप्तस्तव पादाब्जसंनिधौ ।एकार्णवे महाघोरे दुस्तरे दुःखपीडितः ॥ ४२॥

ihādya vidhinā prāptastava pādābjasaṃnidhau |ekārṇave mahāghore dustare duḥkhapīḍitaḥ || 42||

चिरभ्रमपरिश्रान्तस्त्वामद्य शरणं गतः ।प्रसीद सुमहामाय विष्णो राजीवलोचन ॥ ४३॥

cirabhramapariśrāntastvāmadya śaraṇaṃ gataḥ |prasīda sumahāmāya viṣṇo rājīvalocana || 43||

विश्वयोने विशालाक्ष विश्वात्मन् विश्वसम्भव ।अनन्यशरणं प्राप्तमतोऽत्र कुलनन्दन ॥ ४४॥

viśvayone viśālākṣa viśvātman viśvasambhava |ananyaśaraṇaṃ prāptamato'tra kulanandana || 44||

त्राहि मां कृपया कृष्ण शरणागतमातुरम् ।नमस्ते पुण्डरीकाक्ष पुराणपुरुषोत्तम ॥ ४५॥

trāhi māṃ kṛpayā kṛṣṇa śaraṇāgatamāturam |namaste puṇḍarīkākṣa purāṇapuruṣottama || 45||

अञ्जनाभ हृषीकेश मायामय नमोऽस्तु ते ।मामुद्धर महाबाहो मग्ने संसारसागरे ॥ ४६॥

añjanābha hṛṣīkeśa māyāmaya namo'stu te |māmuddhara mahābāho magne saṃsārasāgare || 46||

गह्वरे दुस्तरे दुःखक्लिष्टे क्लेशमहाग्रहैः ।अनाथं कृपणं दीनं पतितं भवसागरे ।मां समुद्धर गोविन्द वरदेश नमोऽस्तु ते ॥ ४७॥

gahvare dustare duḥkhakliṣṭe kleśamahāgrahaiḥ |anāthaṃ kṛpaṇaṃ dīnaṃ patitaṃ bhavasāgare |māṃ samuddhara govinda varadeśa namo'stu te || 47||

नमस्त्रैलोक्यनाथाय हरये भूधराय च ।देवदेव नमस्तेऽस्तु श्रीवल्लभ नमोऽस्तु ते ॥ ४८॥

namastrailokyanāthāya haraye bhūdharāya ca |devadeva namaste'stu śrīvallabha namo'stu te || 48||

कृष्ण कृष्ण कृपालुस्त्वमगतीनां गतिर्भवान् ।संसारार्णवमग्नानां प्रसीद मधुसूदन ॥ ४९॥

kṛṣṇa kṛṣṇa kṛpālustvamagatīnāṃ gatirbhavān |saṃsārārṇavamagnānāṃ prasīda madhusūdana || 49||

त्वामेकमाद्यं पुरुषं पुराणं जगत्पतिं कारणमच्युतं प्रभुम् ।जनार्दनं जन्मजरार्तिनाशनं सुरेश्वरं सुन्दरमिन्दिरापतिम् ॥ ५०॥

tvāmekamādyaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ jagatpatiṃ kāraṇamacyutaṃ prabhum |janārdanaṃ janmajarārtināśanaṃ sureśvaraṃ sundaramindirāpatim || 50||

बृहद्भुजं श्यामलकोमलं शुभं वराननं वारिजपत्रनेत्रम् ।तरंगभङ्गायतकुन्तलं हरिं सुकान्तमीशं प्रणतोऽस्मि शाश्वतम् ॥ ५१॥

bṛhadbhujaṃ śyāmalakomalaṃ śubhaṃ varānanaṃ vārijapatranetram |taraṃgabhaṅgāyatakuntalaṃ hariṃ sukāntamīśaṃ praṇato'smi śāśvatam || 51||

सा जिह्वा या हरिं स्तौति तच्चित्तं यत्त्वदर्पितम् ।तावेव केवलौ श्लाघ्यौ यौ त्वत्पूजाकरौ करौ ॥ ५२॥

sā jihvā yā hariṃ stauti taccittaṃ yattvadarpitam |tāveva kevalau ślāghyau yau tvatpūjākarau karau || 52||

जन्मान्तरसहस्रेषु यन्मया पातकं कृतम् ।तन्मे हर त्वं गोविन्द वासुदेवेति कीर्तनात् ॥ ५३॥

janmāntarasahasreṣu yanmayā pātakaṃ kṛtam |tanme hara tvaṃ govinda vāsudeveti kīrtanāt || 53||

व्यास उवाचइति स्तुतस्ततो विष्णुर्मार्कण्डेयेन धीमता ।संतुष्टः प्राह विश्वात्मा तं मुनिं गरुडध्वजः ॥ ५४॥

vyāsa uvācaiti stutastato viṣṇurmārkaṇḍeyena dhīmatā |saṃtuṣṭaḥ prāha viśvātmā taṃ muniṃ garuḍadhvajaḥ || 54||

श्रीभगवानुवाचप्रीतोऽस्मि तपसा विप्र स्तुत्या च भृगुनन्दन ।वरं वृणीष्व भद्रं ते प्रार्थितं दद्मि ते वरम् ॥ ५५॥

śrībhagavānuvācaprīto'smi tapasā vipra stutyā ca bhṛgunandana |varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te prārthitaṃ dadmi te varam || 55||

मार्कण्डेय उवाचत्वत्पादपद्मे देवेश भक्तिं मे देहि सर्वदा ।यदि तुष्टो ममाद्य त्वमन्यदेकं वृणोम्यहम् ॥ ५६॥

mārkaṇḍeya uvācatvatpādapadme deveśa bhaktiṃ me dehi sarvadā |yadi tuṣṭo mamādya tvamanyadekaṃ vṛṇomyaham || 56||

स्तोत्रेणानेन देवेश यस्त्वां स्तोष्यति नित्यशः ।स्वलोकवसतिं तस्य देहि देव जगत्पते ॥ ५७॥

stotreṇānena deveśa yastvāṃ stoṣyati nityaśaḥ |svalokavasatiṃ tasya dehi deva jagatpate || 57||

दीर्घायुष्ट्वं तु यद्दत्तं त्वया मे तप्यतः पुरा ।तत्सर्वं सफलं जातमिदानीं तव दर्शनात् ॥ ५८॥

dīrghāyuṣṭvaṃ tu yaddattaṃ tvayā me tapyataḥ purā |tatsarvaṃ saphalaṃ jātamidānīṃ tava darśanāt || 58||

वस्तुमिच्छामि देवेश तव पादाब्जमर्चयन् ।अत्रैव भगवन् नित्यं जन्ममृत्युविवर्जितः ॥ ५९॥

vastumicchāmi deveśa tava pādābjamarcayan |atraiva bhagavan nityaṃ janmamṛtyuvivarjitaḥ || 59||

श्रीभगवानुवाचमय्यस्तु ते भृगुश्रेष्ठ भक्तिरव्यभिचारिणी ।भक्त्या मुक्तिर्भवत्येव तव कालेन सत्तम ॥ ६०॥

śrībhagavānuvācamayyastu te bhṛguśreṣṭha bhaktiravyabhicāriṇī |bhaktyā muktirbhavatyeva tava kālena sattama || 60||

यस्त्विदं पठते स्तोत्रं सायं प्रातस्तवेरितम् ।मयि भक्तिं दृढां कृत्वा मम लोके स मोदते ॥ ६१॥

yastvidaṃ paṭhate stotraṃ sāyaṃ prātastaveritam |mayi bhaktiṃ dṛḍhāṃ kṛtvā mama loke sa modate || 61||

यत्र यत्र भृगुश्रेष्ठ स्थितस्त्वं मां स्मरिष्यसि ।तत्र तत्र समेष्यामि दान्तो भक्तवशोऽस्मि भोः ॥ ६२॥

yatra yatra bhṛguśreṣṭha sthitastvaṃ māṃ smariṣyasi |tatra tatra sameṣyāmi dānto bhaktavaśo'smi bhoḥ || 62||

व्यास उवाचइत्युक्त्वा तं मुनिश्रेष्ठं मार्कण्डेयं स माधवः ।विरराम स सर्वत्र पश्यन् विष्णुं यतस्ततः ॥ ६३॥

vyāsa uvācaityuktvā taṃ muniśreṣṭhaṃ mārkaṇḍeyaṃ sa mādhavaḥ |virarāma sa sarvatra paśyan viṣṇuṃ yatastataḥ || 63||

इति ते कथितं विप्र चरितं तस्य धीमतः ।मार्कण्डेयस्य च मुनेस्तेनैवोक्तं पुरा मम ॥ ६४॥

iti te kathitaṃ vipra caritaṃ tasya dhīmataḥ |mārkaṇḍeyasya ca munestenaivoktaṃ purā mama || 64||

ये विष्णुभक्त्या चरितं पुराणं भृगोस्तु पौत्रस्य पठन्ति नित्यम् ।ते मुक्तपापा नरसिंहलोके वसन्ति भक्तैरभिपूज्यमानाः ॥ ६५॥

ye viṣṇubhaktyā caritaṃ purāṇaṃ bhṛgostu pautrasya paṭhanti nityam |te muktapāpā narasiṃhaloke vasanti bhaktairabhipūjyamānāḥ || 65||

इति श्रीनरसिंहपुराणे मार्कण्डेयचरितं नाम एकादशोऽध्यायः ॥ ११॥

iti śrīnarasiṃhapurāṇe mārkaṇḍeyacaritaṃ nāma ekādaśo'dhyāyaḥ || 11||

नरसिंहपुराण । अध्याय ११/१६५॥नरसिंहपुराण । अध्याय ११/१-६५॥णरसिम्हपुरन अध्याय ११

narasiṃhapurāṇa | adhyāya 11/165||narasiṃhapurāṇa | adhyāya 11/1-65||ṇarasimhapurana adhyāya 11