ब्रह्मतर्कस्तवः Brahmatarkastavah

॥ श्रीः ॥उच्चावचैरुपनिषद्वचनप्रकाण्डैरुन्मीलितश्रुतिगणैरुपबृंहणैश्च ।यत्सादरं समुदितं यमिनामुपास्यंतद्ब्रह्म शङ्करभवानिति तर्कयामः ॥ १॥

|| śrīḥ ||uccāvacairupaniṣadvacanaprakāṇḍairunmīlitaśrutigaṇairupabṛṃhaṇaiśca |yatsādaraṃ samuditaṃ yamināmupāsyaṃtadbrahma śaṅkarabhavāniti tarkayāmaḥ || 1||

यद्ब्रह्मलक्षणतया श्रुतिसूत्रसिद्धंतत्कारणत्वमनुमोदितया शिखाद्यैः ।अत्याश्रमोपनिषदा हर चोदितानित्वय्येव कारणवचांसि समर्पयन्ति ॥ २॥

yadbrahmalakṣaṇatayā śrutisūtrasiddhaṃtatkāraṇatvamanumoditayā śikhādyaiḥ |atyāśramopaniṣadā hara coditānitvayyeva kāraṇavacāṃsi samarpayanti || 2||

पुष्पेषुशासन पुराणगिरोऽप्यनल्पास्त्वं ब्रह्म नेतर इति प्रतिपादयन्ति ।शब्दार्थयोरधिगतादधिकैकरूप्यान्मूलश्रुतीरपि शिवस्ववशं नयन्त्यः ॥ ३॥

puṣpeṣuśāsana purāṇagiro'pyanalpāstvaṃ brahma netara iti pratipādayanti |śabdārthayoradhigatādadhikaikarūpyānmūlaśrutīrapi śivasvavaśaṃ nayantyaḥ || 3||

द्वैपायनः स भगवानितिहासरत्नेधर्मात्मजे विटपिरूपकमादधानः ।ब्रह्मेति शङ्कर गिरा व्यपदिश्य मूलंत्वं ब्रह्म शाश्वतमिति प्रकटीचकार ॥ ४॥

dvaipāyanaḥ sa bhagavānitihāsaratnedharmātmaje viṭapirūpakamādadhānaḥ |brahmeti śaṅkara girā vyapadiśya mūlaṃtvaṃ brahma śāśvatamiti prakaṭīcakāra || 4||

विष्णुर्द्विजाश्च विषमाक्ष पृथग्गृहीतावेदस्तपोऽपि च न चेतनमध्ययोग्यम् ।वाच्या च तत्स्थितिकृति क्वचिदस्य वृत्तिर्मूलत्वरूपणवशादिति निर्विशङ्कम् ॥ ५॥

viṣṇurdvijāśca viṣamākṣa pṛthaggṛhītāvedastapo'pi ca na cetanamadhyayogyam |vācyā ca tatsthitikṛti kvacidasya vṛttirmūlatvarūpaṇavaśāditi nirviśaṅkam || 5||

साह्येन कृष्ण इव तस्य हि राज्यसिद्धावाशीर्मुखेन मुखजा इव च त्वमीश ।मूलं कपालधर नित्यमनुग्रहेणतन्मध्यपाठविषयस्तदसि त्वमेव ॥ ६॥

sāhyena kṛṣṇa iva tasya hi rājyasiddhāvāśīrmukhena mukhajā iva ca tvamīśa |mūlaṃ kapāladhara nityamanugraheṇatanmadhyapāṭhaviṣayastadasi tvameva || 6||

कैरातपर्वणि तुरङ्गममेधवृत्तेकैलासशैलगमने शतरुद्रिये च ।सौषुप्तिकादिषु च शङ्कर पाण्डवेषुसानुग्रहत्वमधिकं हि तव प्रसिद्धम् ॥ ७॥

kairātaparvaṇi turaṅgamamedhavṛttekailāsaśailagamane śatarudriye ca |sauṣuptikādiṣu ca śaṅkara pāṇḍaveṣusānugrahatvamadhikaṃ hi tava prasiddham || 7||

प्रत्यक्षमेव भवता निहता कुरूणांसेना ततस्तु निहता मघवत्सुतेन ।युक्तं किमेतदतिशायि युधिष्ठिरार्थेमूलं त्वदन्यदिह मुग्धमृगाङ्कमौले ॥ ८॥

pratyakṣameva bhavatā nihatā kurūṇāṃsenā tatastu nihatā maghavatsutena |yuktaṃ kimetadatiśāyi yudhiṣṭhirārthemūlaṃ tvadanyadiha mugdhamṛgāṅkamaule || 8||

उक्तं मयैव निहता इति शौरिणा यत्तत्रैवतो विजय एव परं निरास्यः ।साह्यं स शौरिरपि यस्य बलेन चक्रेतेषां महेश तव तस्य कथं निरासः ॥ ९॥

uktaṃ mayaiva nihatā iti śauriṇā yattatraivato vijaya eva paraṃ nirāsyaḥ |sāhyaṃ sa śaurirapi yasya balena cakreteṣāṃ maheśa tava tasya kathaṃ nirāsaḥ || 9||

यद्देव दर्शितवता हरिणा तथोक्तंतद्विश्वरुपमपि तावकमेव मन्ये ।पार्थाय नाथितवते पररुपदृष्टिंतेन त्रिलोचन तदेव हि दर्शनीयम् ॥ १०॥

yaddeva darśitavatā hariṇā tathoktaṃtadviśvarupamapi tāvakameva manye |pārthāya nāthitavate pararupadṛṣṭiṃtena trilocana tadeva hi darśanīyam || 10||

युक्तं तदेतदत एव हि मोक्षधर्मेतेनार्जुनं प्रति निजं वपुरास्थितेन ।देवेन तेन निहतान्हतवानसीतित्वय्येव तद्वचनपर्यवसानमुक्तम् ॥ ११॥

yuktaṃ tadetadata eva hi mokṣadharmetenārjunaṃ prati nijaṃ vapurāsthitena |devena tena nihatānhatavānasītitvayyeva tadvacanaparyavasānamuktam || 11||

प्रागुक्तसर्वमहिमोपचितं हि तत्ररूपं परं शिव दिदृक्षितमर्जुनेन ।गीतोदितश्च महिमा सकलोऽपि नाथस्पष्टं त्वदीय इति कौर्मगिरा प्रतीमः ॥ १२॥

prāguktasarvamahimopacitaṃ hi tatrarūpaṃ paraṃ śiva didṛkṣitamarjunena |gītoditaśca mahimā sakalo'pi nāthaspaṣṭaṃ tvadīya iti kaurmagirā pratīmaḥ || 12||

गीतासु यच्छरणमीश्वरमेव कुर्वित्युक्तं सुरेन्द्रतनयं प्रति माधवेन ।उक्त्वा करिष्य इति तेन तवैव पूजायच्च व्यतन्यत ततोऽपि तथा प्रतीमः ॥ १३॥

gītāsu yaccharaṇamīśvarameva kurvityuktaṃ surendratanayaṃ prati mādhavena |uktvā kariṣya iti tena tavaiva pūjāyacca vyatanyata tato'pi tathā pratīmaḥ || 13||

अङ्गुष्ठमात्रमधिसूत्रगणं पुमांसंब्रह्मेति यच्छुकगुरुः स विनिर्णयाय ।ईशान इत्यभिधया त्वयि कॢप्तरूढ्यात्वां ब्रह्म तेन च शिव स्फुटयाञ्चकार ॥ १४॥

aṅguṣṭhamātramadhisūtragaṇaṃ pumāṃsaṃbrahmeti yacchukaguruḥ sa vinirṇayāya |īśāna ityabhidhayā tvayi kḷptarūḍhyātvāṃ brahma tena ca śiva sphuṭayāñcakāra || 14||

एवं प्रमाणपरिपाटिकया विशाङ्कंब्रह्म त्वमित्यवधृतेऽपि जलन्धरारे ।आरोपितैस्त्वयि परं जननादिदोषैस्त्वं ब्रह्म नेति वदतः प्रतिबोधयामः ॥ १५॥

evaṃ pramāṇaparipāṭikayā viśāṅkaṃbrahma tvamityavadhṛte'pi jalandharāre |āropitaistvayi paraṃ jananādidoṣaistvaṃ brahma neti vadataḥ pratibodhayāmaḥ || 15||

कल्पादिषु द्रुहिणकेशवरुद्ररूपैस्त्वत्तस्त्वमेव भगवन्प्रविभागमाप्तः ।तैरेव तेषु विषमाक्ष परस्परस्मादाविर्भवन्ननुकरोषि जयैषिवृत्तिम् ॥ १६॥

kalpādiṣu druhiṇakeśavarudrarūpaistvattastvameva bhagavanpravibhāgamāptaḥ |taireva teṣu viṣamākṣa parasparasmādāvirbhavannanukaroṣi jayaiṣivṛttim || 16||

देव त्वमेव निटिलाद्यदि धातृविष्ण्वोराविर्बभूविथ ततस्तव को निकर्षः ।नासापुटान्न हि विधेर्न च तस्य पौत्राज्जातोऽसि विष्णुरिव नापि मनुष्यमात्रात् ॥ १७॥

deva tvameva niṭilādyadi dhātṛviṣṇvorāvirbabhūvitha tatastava ko nikarṣaḥ |nāsāpuṭānna hi vidherna ca tasya pautrājjāto'si viṣṇuriva nāpi manuṣyamātrāt || 17||

नास्त्येव ते पुरुषवीर्यकणानुषक्तिर्न स्त्रैणगर्भवसतिर्न च योनिजत्वम् ।व्यक्त्या परं क्वचन ते शिव यद्यवद्यमेतैः कियत्खलु विभो न भवेन्मुरारेः ॥ १८॥

nāstyeva te puruṣavīryakaṇānuṣaktirna straiṇagarbhavasatirna ca yonijatvam |vyaktyā paraṃ kvacana te śiva yadyavadyametaiḥ kiyatkhalu vibho na bhavenmurāreḥ || 18||

अभ्यर्थनोपगमपूर्वमकर्मवश्यमावेदयद्भिरवतारमिमं समस्तम् ।पौराणिकैः प्रकटिता परिहाररीतिर्विश्वेश हन्त विदिताविदिता खलानाम् ॥ १९॥

abhyarthanopagamapūrvamakarmavaśyamāvedayadbhiravatāramimaṃ samastam |paurāṇikaiḥ prakaṭitā parihārarītirviśveśa hanta viditāviditā khalānām || 19||

कालाग्निरुद्रवपुषा भगवन्भवार्तिकल्पावसानसमयेषु हरञ्जनानाम् ।गृह्णासि शङ्कर तमः करुणैकमूर्तिःशस्त्रं नृणां व्रणरुजं शमयन्निव त्वम् ॥ २०॥

kālāgnirudravapuṣā bhagavanbhavārtikalpāvasānasamayeṣu harañjanānām |gṛhṇāsi śaṅkara tamaḥ karuṇaikamūrtiḥśastraṃ nṛṇāṃ vraṇarujaṃ śamayanniva tvam || 20||

निद्रालुता न तव शङ्कर शक्यशङ्काक्रौर्यं किमप्यनुचिते विषये न दृष्टम् ।नान्योऽपि कश्चन गुणस्तमसो विकारःशङ्कया कथं तव बुधैस्तमसाभिभूतिः ॥ २१॥

nidrālutā na tava śaṅkara śakyaśaṅkākrauryaṃ kimapyanucite viṣaye na dṛṣṭam |nānyo'pi kaścana guṇastamaso vikāraḥśaṅkayā kathaṃ tava budhaistamasābhibhūtiḥ || 21||

सत्त्वप्रवर्तनकरस्त्वमसि प्रतीतःसत्त्वं तनुश्च तव सत्त्वमयश्च यत्त्वम् ।एतावदद्रितनयाधिप सात्त्विकत्वंकिं सम्भवेत्क्वचन तामसताविरोधि ॥ २२॥

sattvapravartanakarastvamasi pratītaḥsattvaṃ tanuśca tava sattvamayaśca yattvam |etāvadadritanayādhipa sāttvikatvaṃkiṃ sambhavetkvacana tāmasatāvirodhi || 22||

उग्रस्त्वमुत्तरतया जगतः समस्ताद्भूयासमुग्र इति तत्परता हि दृष्टा ।भीमोऽसि शङ्कर नियन्तृतयाऽखिलानांवेदः प्रणौति यत एव महद्भयं त्वाम् ॥ २३॥

ugrastvamuttaratayā jagataḥ samastādbhūyāsamugra iti tatparatā hi dṛṣṭā |bhīmo'si śaṅkara niyantṛtayā'khilānāṃvedaḥ praṇauti yata eva mahadbhayaṃ tvām || 23||

सङ्ख्यातिशायिगुण सत्त्वनिधिस्त्वमेवज्ञानं सुखं च यदि सत्त्वगुणादवाप्यम् ।जानीमहे तदुभयं त्वदधीनमीशजाबालसूनृतमुखैर्ननु जन्मभाजाम् ॥ २४॥

saṅkhyātiśāyiguṇa sattvanidhistvamevajñānaṃ sukhaṃ ca yadi sattvaguṇādavāpyam |jānīmahe tadubhayaṃ tvadadhīnamīśajābālasūnṛtamukhairnanu janmabhājām || 24||

विद्याप्रदं वरद विश्वसिमः कमन्यंविद्याधिपे भवति विश्वगुरौ प्रतीते ।सर्वज्ञनामनि समुन्मिषदिन्दुचूडेसव्यार्धविग्रहसमाकलितात्मविद्ये ॥ २५॥

vidyāpradaṃ varada viśvasimaḥ kamanyaṃvidyādhipe bhavati viśvagurau pratīte |sarvajñanāmani samunmiṣadinducūḍesavyārdhavigrahasamākalitātmavidye || 25||

शम्भुः श्रुतोऽसि ननु तृप्तिविरागशालीवैराग्यचिह्नभरितश्च महेश्वरस्त्वम् ।तं त्वामपारसुखसागरमन्तरेणकस्मात्सुखं भवितुमर्हति देहभाजाम् ॥ २६॥

śambhuḥ śruto'si nanu tṛptivirāgaśālīvairāgyacihnabharitaśca maheśvarastvam |taṃ tvāmapārasukhasāgaramantareṇakasmātsukhaṃ bhavitumarhati dehabhājām || 26||

यज्जीवरत्नमखिलागमलालनीयंये च त्रिनेत्र मृडशङ्करनामधेये ।एतैरपि स्फुटमनन्यसमाश्रयं तेविख्याप्यते सकलजीवसुखप्रदत्वम् ॥ २७॥

yajjīvaratnamakhilāgamalālanīyaṃye ca trinetra mṛḍaśaṅkaranāmadheye |etairapi sphuṭamananyasamāśrayaṃ tevikhyāpyate sakalajīvasukhapradatvam || 27||

यत्पाशुपत्यमवृणोरिति नित्यवाणीशंसत्यवैमि तत एव तदीश नित्यम् ।नित्यं यदिष्टहविरादिविधिस्तवायतस्यैव कल्पयति सा हि वरेण लाभम् ॥ २८॥

yatpāśupatyamavṛṇoriti nityavāṇīśaṃsatyavaimi tata eva tadīśa nityam |nityaṃ yadiṣṭahavirādividhistavāyatasyaiva kalpayati sā hi vareṇa lābham || 28||

शक्नोति नैव पशुपाशपतीन्विवेक्तुंमुक्तः कथं भवति मोहित एष लोकः ।इत्याकलय्य भगवन्यदि वा वरेणस्पष्टीचकर्थ तदिदं किमु दूषणाय ॥ २९॥

śaknoti naiva paśupāśapatīnvivektuṃmuktaḥ kathaṃ bhavati mohita eṣa lokaḥ |ityākalayya bhagavanyadi vā vareṇaspaṣṭīcakartha tadidaṃ kimu dūṣaṇāya || 29||

किं तेऽथ वा वरवृतेः फलचिन्तनेनलीलैव शूलधर सन्ततमीदृशी ते ।उद्दिश्य किं फलमवाप्तसमस्तकामःशश्वत्सृजस्यवसि संहरसि प्रपञ्चम् ॥ ३०॥

kiṃ te'tha vā varavṛteḥ phalacintanenalīlaiva śūladhara santatamīdṛśī te |uddiśya kiṃ phalamavāptasamastakāmaḥśaśvatsṛjasyavasi saṃharasi prapañcam || 30||

आगन्तुकं यदि भवेत्तव पाशुपत्यमर्थोऽपि निस्तरति नानुपपत्तिसीमाम् ।संसारिणो हि सकलाः पशवो निरुक्ताःस्यादादिमत्कथमधीश्वर तत्पतित्वम् ॥ ३१॥

āgantukaṃ yadi bhavettava pāśupatyamartho'pi nistarati nānupapattisīmām |saṃsāriṇo hi sakalāḥ paśavo niruktāḥsyādādimatkathamadhīśvara tatpatitvam || 31||

आस्तां पतित्वमदसीयमिदं पशुत्वंनार्हत्यधीश कथमप्न्यधुनातनत्वम् ।यद्यस्ति तस्य वरणश्रवणेषु काचिन्निर्वाहरीतिरपरा न किमत्र सा स्यात् ॥ ३२॥

āstāṃ patitvamadasīyamidaṃ paśutvaṃnārhatyadhīśa kathamapnyadhunātanatvam |yadyasti tasya varaṇaśravaṇeṣu kācinnirvāharītiraparā na kimatra sā syāt || 32||

मायादिपाशदृढबन्धविमोहितानांयत्स्वामिकर्मकरणं यजनादिरूपम् ।गौणं पशुत्वमिदमेव हि देहभाजामेतच्चराचरपते कथमादिमत्स्यात् ॥ ३३॥

māyādipāśadṛḍhabandhavimohitānāṃyatsvāmikarmakaraṇaṃ yajanādirūpam |gauṇaṃ paśutvamidameva hi dehabhājāmetaccarācarapate kathamādimatsyāt || 33||

त्वामामनन्ति परमीश्वरमीश्वराणांत्वां दैवतं च परमं खलु दैवतानाम् ।त्वामेव नाथ परमं च पतिं पतीनांकस्मादृतं वरद विश्वसिमो वरं ते ॥ ३४॥

tvāmāmananti paramīśvaramīśvarāṇāṃtvāṃ daivataṃ ca paramaṃ khalu daivatānām |tvāmeva nātha paramaṃ ca patiṃ patīnāṃkasmādṛtaṃ varada viśvasimo varaṃ te || 34||

गङ्गा धृता न भवता शिव पावनीतिनास्वादितो मधुर इत्यपि कालकूटः ।संरक्षणाय जगतां करुणातिरेकात्कर्मद्वयं कलितमेतदनन्यसाध्यम् ॥ ३५॥

gaṅgā dhṛtā na bhavatā śiva pāvanītināsvādito madhura ityapi kālakūṭaḥ |saṃrakṣaṇāya jagatāṃ karuṇātirekātkarmadvayaṃ kalitametadananyasādhyam || 35||

गङ्गापि नैव भवता करिचर्मधारि करिचर्मधारिन्मूर्ध्ना धृता मधुरिपोश्चरणात्क्षरन्ती ।किं तु प्रसादनपराय भगीरथायदत्त्वा वरं शतधृतेः सदनात्पतन्ती ॥ ३६॥

gaṅgāpi naiva bhavatā karicarmadhāri karicarmadhārinmūrdhnā dhṛtā madhuripoścaraṇātkṣarantī |kiṃ tu prasādanaparāya bhagīrathāyadattvā varaṃ śatadhṛteḥ sadanātpatantī || 36||

सापि त्वदङ्गपतिता नितरां पवित्राजाता ततस्त्वदभिषेकजलोपमेति ।स्वर्लोकवासिभिरनन्तरमादृतासीद्ये मूर्धभिर्दधाति ते चरणावसृष्टम् ॥ ३७॥

sāpi tvadaṅgapatitā nitarāṃ pavitrājātā tatastvadabhiṣekajalopameti |svarlokavāsibhiranantaramādṛtāsīdye mūrdhabhirdadhāti te caraṇāvasṛṣṭam || 37||

उज्जृम्भणे यदुकुलाधिपतेरुदास्थाबालेन्दुशेखर पुरा किल बाणयुद्धे ।एतावता विकलतां तव विक्रमस्यलोके खलाः कतिचिदीश्वर कल्पयन्ति ॥ ३८॥

ujjṛmbhaṇe yadukulādhipaterudāsthābālenduśekhara purā kila bāṇayuddhe |etāvatā vikalatāṃ tava vikramasyaloke khalāḥ katicidīśvara kalpayanti || 38||

ओजीयसामसि वरः स्थिरकार्मुकोऽसिभीमोऽसि सर्वजगतामखिलेश्वरोऽसि ।इत्थं त्वयि श्रुतिशतैः परिगीयमाणेकिं नाम जल्पति जनः शिव किम्पचानः ॥ ३९॥

ojīyasāmasi varaḥ sthirakārmuko'sibhīmo'si sarvajagatāmakhileśvaro'si |itthaṃ tvayi śrutiśataiḥ parigīyamāṇekiṃ nāma jalpati janaḥ śiva kimpacānaḥ || 39||

कल्पान्तरद्रुहिणकोटिकरोटिमालाभस्माङ्गरागकमठाङ्गवराहशृङ्गैः ।आकल्प एव तव मङ्गलविग्रहस्यसर्वोत्तरं तव बलं किमु न व्यनक्ति ॥ ४०॥

kalpāntaradruhiṇakoṭikaroṭimālābhasmāṅgarāgakamaṭhāṅgavarāhaśṛṅgaiḥ |ākalpa eva tava maṅgalavigrahasyasarvottaraṃ tava balaṃ kimu na vyanakti || 40||

यस्यांशकैः शरभभैरववीरभद्रैरामर्दिता हरिविरिञ्चपुरन्दराद्याः ।विश्वेश तस्य तव विक्रमभूरिभावेसाक्ष्यं त एव समुपाददते किमन्यैः ॥ ४१॥

yasyāṃśakaiḥ śarabhabhairavavīrabhadrairāmarditā hariviriñcapurandarādyāḥ |viśveśa tasya tava vikramabhūribhāvesākṣyaṃ ta eva samupādadate kimanyaiḥ || 41||

कल्पद्रुमाहरणषट्पुरशासनादियद्दत्तयैव यदुराडतनिष्ट शक्त्या ।तस्मिञ्शिव प्रतिहतिं तव पौरुषस्यमूर्खोदितां बत स एव कथं सहेत ॥ ४२॥

kalpadrumāharaṇaṣaṭpuraśāsanādiyaddattayaiva yadurāḍataniṣṭa śaktyā |tasmiñśiva pratihatiṃ tava pauruṣasyamūrkhoditāṃ bata sa eva kathaṃ saheta || 42||

शप्तस्त्वया शतमखस्य रिपुः स युद्धमभ्यर्थयन्नसुरभावविलोपनाय ।मत्तुल्य एव समरे मदमस्य दोष्णांकण्डूभरोत्थमचिरादपनेष्यतीति ॥ ४३॥

śaptastvayā śatamakhasya ripuḥ sa yuddhamabhyarthayannasurabhāvavilopanāya |mattulya eva samare madamasya doṣṇāṃkaṇḍūbharotthamacirādapaneṣyatīti || 43||

देव्या च देव वचनं तव निर्वहन्त्यासम्पादिता समरसम्पदुषानिदाना ।यत्र त्वया हरिमुखेण भुजावलेपात्प्रच्याव्य सैष निहितः प्रमथाधिपत्ये ॥ ४४॥

devyā ca deva vacanaṃ tava nirvahantyāsampāditā samarasampaduṣānidānā |yatra tvayā harimukheṇa bhujāvalepātpracyāvya saiṣa nihitaḥ pramathādhipatye || 44||

शैली च ते समुदिता शशिखण्डचूडभक्ते विभावयसि यद्भवतोऽधिकत्वम् ।आदाय चक्रमभिदिव्यनदीतनूजंयामेव सोऽप्यनुससार यदुप्रवीरः ॥ ४५॥

śailī ca te samuditā śaśikhaṇḍacūḍabhakte vibhāvayasi yadbhavato'dhikatvam |ādāya cakramabhidivyanadītanūjaṃyāmeva so'pyanusasāra yadupravīraḥ || 45||

दत्तं च शौर्यमधिकं भवतैव तस्मैतच्चेन्महेश कलयापि न पालयेथाः ।आशङ्कय वाक्यमखिलं भवतो मृषेतिवेदागमेष्वपि जना विमुखा भवेयुः ॥ ४६॥

dattaṃ ca śauryamadhikaṃ bhavataiva tasmaitaccenmaheśa kalayāpi na pālayethāḥ |āśaṅkaya vākyamakhilaṃ bhavato mṛṣetivedāgameṣvapi janā vimukhā bhaveyuḥ || 46||

एतैस्त्वया गिरिश हेतुभिरेव तस्मिन्नाविष्कृतं किमपि तत्सहजं न तेजः ।कामान्धकत्रिपुरवासिजलन्धराद्यैर्यस्मिन्दरप्रकटिते शलभत्वमाप्तम् ॥ ४७॥

etaistvayā giriśa hetubhireva tasminnāviṣkṛtaṃ kimapi tatsahajaṃ na tejaḥ |kāmāndhakatripuravāsijalandharādyairyasmindaraprakaṭite śalabhatvamāptam || 47||

दग्धे तवाक्षिदहनेन चराचरेऽस्मिन्मत्वाखिलं भुवनमेव महाश्मशानम् ।तत्र स्थितिं विबुधनाथ तवासहायांसन्तः श्मशानवसतिं समुदाहरन्ति ॥ ४८॥

dagdhe tavākṣidahanena carācare'sminmatvākhilaṃ bhuvanameva mahāśmaśānam |tatra sthitiṃ vibudhanātha tavāsahāyāṃsantaḥ śmaśānavasatiṃ samudāharanti || 48||

सन्ध्यासु भूतगणभैरवभद्रकालीसंरम्भजन्मजगदापदपासनाय ।तद्गोचरेषु पितृकाननभूमिषु त्वंतत्तादृशं गिरिश ताण्डवमातनोषि ॥ ४९॥

sandhyāsu bhūtagaṇabhairavabhadrakālīsaṃrambhajanmajagadāpadapāsanāya |tadgocareṣu pitṛkānanabhūmiṣu tvaṃtattādṛśaṃ giriśa tāṇḍavamātanoṣi || 49||

श्रीकण्ठ तावकचरित्ररहस्यरीतिमेतादृशीं क इव वेत्ति नरः सुरो वा ।त्वन्नामरूपगुणचिन्तनपुण्यमेवव्याजेन केनचिदवाप्तुमिह श्रमो मे ॥ ५०॥

śrīkaṇṭha tāvakacaritrarahasyarītimetādṛśīṃ ka iva vetti naraḥ suro vā |tvannāmarūpaguṇacintanapuṇyamevavyājena kenacidavāptumiha śramo me || 50||

शश्वच्चेतो मम पशुपते शाल्मलीपुष्पतुल्यानन्यान्देवानतिलघुफलप्रापकान्वर्जयित्वा ।पदाम्भोजे तव परिमिलद्दिव्यभृङ्गावलीढेचन्द्रापीड श्रयतु सततं चञ्चरीकस्य लीलाम् ॥ब्रह्मोपेन्द्रप्रमुखविनुत ब्रह्मतर्कस्तवोऽयंभक्तिग्राह्यस्तवमिति भगवन्निर्मितो भक्तिमात्रात् ।पादद्वन्द्वे तव करुणया निर्गुणोऽपि त्वदीयेपूजापुष्पप्रकरपदवीमेष पुष्णातु नित्यम् ॥इति श्रीमद्भारद्वाजकुलजलधिकौस्तुभश्रीमदद्वैतविद्याचार्यश्रीविश्वजिद्याजिश्रीरङ्गराजाध्वरिवरसूनुना श्रीमदप्पय दीक्षितेनकृतो ब्रह्मतर्कस्तवः सम्पूर्णः ॥

śaśvacceto mama paśupate śālmalīpuṣpatulyānanyāndevānatilaghuphalaprāpakānvarjayitvā |padāmbhoje tava parimiladdivyabhṛṅgāvalīḍhecandrāpīḍa śrayatu satataṃ cañcarīkasya līlām ||brahmopendrapramukhavinuta brahmatarkastavo'yaṃbhaktigrāhyastavamiti bhagavannirmito bhaktimātrāt |pādadvandve tava karuṇayā nirguṇo'pi tvadīyepūjāpuṣpaprakarapadavīmeṣa puṣṇātu nityam ||iti śrīmadbhāradvājakulajaladhikaustubhaśrīmadadvaitavidyācāryaśrīviśvajidyājiśrīraṅgarājādhvarivarasūnunā śrīmadappaya dīkṣitenakṛto brahmatarkastavaḥ sampūrṇaḥ ||