stotram (7) Mahaganapati Sahasranama Stotram 1

श्रीमद्गणेशदिव्यसहस्रनामामृतस्तोत्रं। मुनिरुवाच ।कथं नाम्नां सहस्रं तं गणेश उपदिष्टवान् ।शिवदं तन्ममाचक्ष्व लोकानुग्रहतत्पर ॥ १॥

śrīmadgaṇeśadivyasahasranāmāmṛtastotraṃ| muniruvāca |kathaṃ nāmnāṃ sahasraṃ taṃ gaṇeśa upadiṣṭavān |śivadaṃ tanmamācakṣva lokānugrahatatpara || 1||

। ब्रह्मोवाच ।देवः पूर्वं पुरारातिः पुरत्रयजयोद्यमे ।अनर्चनाद्गणेशस्य जातो विघ्नाकुलः किल ॥ २॥

| brahmovāca |devaḥ pūrvaṃ purārātiḥ puratrayajayodyame |anarcanādgaṇeśasya jāto vighnākulaḥ kila || 2||

मनसा स विनिर्धार्य ददृशे विघ्नकारणम् ।महागणपतिं भक्त्या समभ्यर्च्य यथाविधि ॥ ३॥

manasā sa vinirdhārya dadṛśe vighnakāraṇam |mahāgaṇapatiṃ bhaktyā samabhyarcya yathāvidhi || 3||

विघ्नप्रशमनोपायमपृच्छदपरिश्रमम् ।सन्तुष्टः पूजया शम्भोर्महागणपतिः स्वयम् ॥ ४॥

vighnapraśamanopāyamapṛcchadapariśramam |santuṣṭaḥ pūjayā śambhormahāgaṇapatiḥ svayam || 4||

सर्वविघ्नप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम् ।ततस्तस्मै स्वयं नाम्नां सहस्रमिदमब्रवीत् ॥ ५॥

sarvavighnapraśamanaṃ sarvakāmaphalapradam |tatastasmai svayaṃ nāmnāṃ sahasramidamabravīt || 5||

अस्य श्रीमहागणपतिसहस्रनामस्तोत्रमालामन्त्रस्य ।गणेशऋषिः । महागणपतिर्देवता । नानाविधानिच्छन्दांसि ।हुमिति बीजम् । तुङ्गमिति शक्तिः । स्वाहाशक्तिरिति कीलकम् ॥(वरिअतिओन् गमिति बीजम् । तुण्डमिती शक्तिः । स्वाहा कीलकम् ।)सकलविघ्नविनाशनद्वारा श्रीमहागणपतिप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥(श्रीमहागणपतिप्रीत्यर्थं)अथ करन्यासः ।गणेश्वरो गणक्रीड इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।कुमारगुरुरीशान इति तर्जनीभ्यां नमः ॥ १॥

asya śrīmahāgaṇapatisahasranāmastotramālāmantrasya |gaṇeśaṛṣiḥ | mahāgaṇapatirdevatā | nānāvidhānicchandāṃsi |humiti bījam | tuṅgamiti śaktiḥ | svāhāśaktiriti kīlakam ||(variation gamiti bījam | tuṇḍamitī śaktiḥ | svāhā kīlakam |)sakalavighnavināśanadvārā śrīmahāgaṇapatiprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ||(śrīmahāgaṇapatiprītyarthaṃ)atha karanyāsaḥ |gaṇeśvaro gaṇakrīḍa ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |kumāragururīśāna iti tarjanībhyāṃ namaḥ || 1||

ब्रह्माण्डकुम्भश्चिद्व्योमेति मध्यमाभ्यां नमः ।रक्तो रक्ताम्बरधर इत्यनामिकाभ्यां नमः ॥ २॥

brahmāṇḍakumbhaścidvyometi madhyamābhyāṃ namaḥ |rakto raktāmbaradhara ityanāmikābhyāṃ namaḥ || 2||

सर्वसद्गुरुसंसेव्य इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।लुप्तविघ्नः स्वभक्तानामिति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥ ३॥

sarvasadgurusaṃsevya iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |luptavighnaḥ svabhaktānāmiti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ || 3||

अथ हृदयादिन्यासः ।छन्दश्छन्दोद्भव इति हृदयाय नमः ।निष्कलो निर्मल इति शिरसे स्वाहा ।सृष्टिस्थितिलयक्रीड इति शिखायै वषट् ।ज्ञानं विज्ञानमानन्द इति कवचाय हुम् ।अष्टाङ्गयोगफलभृदिति नेत्रत्रयाय वौषट् ।अनन्तशक्तिसहित इत्यस्त्राय फट् ।भूर्भुवः स्वरोम् इति दिग्बन्धः ॥अथ ध्यानम् ।गजवदनमचिन्त्यं तीक्ष्णदंष्ट्रं त्रिनेत्रंबृहदुदरमशेषं भूतिराजं पुराणम् ।अमरवरसुपूज्यं रक्तवर्णं सुरेशंपशुपतिसुतमीशं विघ्नराजं नमामि ॥ १॥

atha hṛdayādinyāsaḥ |chandaśchandodbhava iti hṛdayāya namaḥ |niṣkalo nirmala iti śirase svāhā |sṛṣṭisthitilayakrīḍa iti śikhāyai vaṣaṭ |jñānaṃ vijñānamānanda iti kavacāya hum |aṣṭāṅgayogaphalabhṛditi netratrayāya vauṣaṭ |anantaśaktisahita ityastrāya phaṭ |bhūrbhuvaḥ svarom iti digbandhaḥ ||atha dhyānam |gajavadanamacintyaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ trinetraṃbṛhadudaramaśeṣaṃ bhūtirājaṃ purāṇam |amaravarasupūjyaṃ raktavarṇaṃ sureśaṃpaśupatisutamīśaṃ vighnarājaṃ namāmi || 1||

रक्ताम्भोधिस्थपोतोल्लसदरुणसरोजाधिरुढं त्रिनेत्रंपाशं चैवाङ्कुशाख्यं परशुमभयदं बाहुभिर्धारयन्तम् ।शक्त्या युक्तं गजास्यं पृथुतरजठरं सिद्धिबुद्धीसमेतंरक्तं चन्द्रार्धमौलिं सकलभयहरं विघ्नराजं नमामि ॥ २॥

raktāmbhodhisthapotollasadaruṇasarojādhiruḍhaṃ trinetraṃpāśaṃ caivāṅkuśākhyaṃ paraśumabhayadaṃ bāhubhirdhārayantam |śaktyā yuktaṃ gajāsyaṃ pṛthutarajaṭharaṃ siddhibuddhīsametaṃraktaṃ candrārdhamauliṃ sakalabhayaharaṃ vighnarājaṃ namāmi || 2||

श्रीसिद्धिबुद्धिसहिताय सलक्षलाभाय श्रीस्वानन्देशाय ब्रह्मणस्पतयेसाङ्गाय सपरिवाराय सशक्तिकाय सायुधाय सवाहनाय सावरणाय नमः ।इति नाममन्त्रेण मानसैः पञ्चोपचारैः सम्पूज्य पठेत् ।श्रीमहागणपतिरुवाच ।ॐ गणेश्वरो गणक्रीडो गणनाथो गणाधिपः ।एकदन्तो वक्रतुण्डो गजवक्त्रो महोदरः ॥ १॥

śrīsiddhibuddhisahitāya salakṣalābhāya śrīsvānandeśāya brahmaṇaspatayesāṅgāya saparivārāya saśaktikāya sāyudhāya savāhanāya sāvaraṇāya namaḥ |iti nāmamantreṇa mānasaiḥ pañcopacāraiḥ sampūjya paṭhet |śrīmahāgaṇapatiruvāca |oṃ gaṇeśvaro gaṇakrīḍo gaṇanātho gaṇādhipaḥ |ekadanto vakratuṇḍo gajavaktro mahodaraḥ || 1||

लम्बोदरो धूम्रवर्णो विकटो विघ्ननाशनः ।सुमुखो दुर्मुखो बुद्धो विघ्नराजो गजाननः ॥ २॥

lambodaro dhūmravarṇo vikaṭo vighnanāśanaḥ |sumukho durmukho buddho vighnarājo gajānanaḥ || 2||

भीमः प्रमोद आमोदः सुरानन्दो मदोत्कटः ।हेरम्बः शम्बरः शम्भुर्लम्बकर्णो महाबलः ॥ ३॥

bhīmaḥ pramoda āmodaḥ surānando madotkaṭaḥ |herambaḥ śambaraḥ śambhurlambakarṇo mahābalaḥ || 3||

नन्दनोऽलम्पटोऽभीरूर्मेघनादो गणञ्जयः ।विनायको विरूपाक्षो वीरः शूरवरप्रदः ॥ ४॥

nandano'lampaṭo'bhīrūrmeghanādo gaṇañjayaḥ |vināyako virūpākṣo vīraḥ śūravarapradaḥ || 4||

महागणपतिर्बुद्धिप्रियः क्षिप्रप्रसादनः ।रुद्रप्रियो गणाध्यक्ष उमापुत्रोऽघनाशनः ॥ ५॥

mahāgaṇapatirbuddhipriyaḥ kṣipraprasādanaḥ |rudrapriyo gaṇādhyakṣa umāputro'ghanāśanaḥ || 5||

कुमारगुरुरीशानपुत्रो मूषकवाहनः ।सिद्धिप्रियः सिद्धिपतिः सिद्धः सिद्धिविनायकः ॥ ६॥

kumāragururīśānaputro mūṣakavāhanaḥ |siddhipriyaḥ siddhipatiḥ siddhaḥ siddhivināyakaḥ || 6||

अविघ्नस्तुम्बुरुः सिंहवाहनो मोहिनीप्रियः ।कटङ्कटो राजपुत्रः शाकलः संमितोऽमितः ॥ ७॥

avighnastumburuḥ siṃhavāhano mohinīpriyaḥ |kaṭaṅkaṭo rājaputraḥ śākalaḥ saṃmito'mitaḥ || 7||

कूष्माण्डसामसम्भूतिर्दुर्जयो धूर्जयो जयः ।भूपतिर्भुवनपतिर्भूतानां पतिरव्ययः ॥ ८॥

kūṣmāṇḍasāmasambhūtirdurjayo dhūrjayo jayaḥ |bhūpatirbhuvanapatirbhūtānāṃ patiravyayaḥ || 8||

विश्वकर्ता विश्वमुखो विश्वरूपो निधिर्गुणः ।कविः कवीनामृषभो ब्रह्मण्यो ब्रह्मवित्प्रियः ॥ ९॥

viśvakartā viśvamukho viśvarūpo nidhirguṇaḥ |kaviḥ kavīnāmṛṣabho brahmaṇyo brahmavitpriyaḥ || 9||

ज्येष्ठराजो निधिपतिर्निधिप्रियपतिप्रियः ।हिरण्मयपुरान्तःस्थः सूर्यमण्डलमध्यगः ॥ १०॥

jyeṣṭharājo nidhipatirnidhipriyapatipriyaḥ |hiraṇmayapurāntaḥsthaḥ sūryamaṇḍalamadhyagaḥ || 10||

कराहतिध्वस्तसिन्धुसलिलः पूषदन्तभित् ।उमाङ्ककेलिकुतुकी मुक्तिदः कुलपावनः ॥ ११॥

karāhatidhvastasindhusalilaḥ pūṣadantabhit |umāṅkakelikutukī muktidaḥ kulapāvanaḥ || 11||

किरीटी कुण्डली हारी वनमाली मनोमयः ।वैमुख्यहतदैत्यश्रीः पादाहतिजितक्षितिः ॥ १२॥

kirīṭī kuṇḍalī hārī vanamālī manomayaḥ |vaimukhyahatadaityaśrīḥ pādāhatijitakṣitiḥ || 12||

सद्योजातः स्वर्णमुञ्जमेखली दुर्निमित्तहृत् ।दुःस्वप्नहृत्प्रसहनो गुणी नादप्रतिष्ठितः ॥ १३॥

sadyojātaḥ svarṇamuñjamekhalī durnimittahṛt |duḥsvapnahṛtprasahano guṇī nādapratiṣṭhitaḥ || 13||

सुरूपः सर्वनेत्राधिवासो वीरासनाश्रयः ।पीताम्बरः खण्डरदः खण्डवैशाखसंस्थितः ॥ १४॥

surūpaḥ sarvanetrādhivāso vīrāsanāśrayaḥ |pītāmbaraḥ khaṇḍaradaḥ khaṇḍavaiśākhasaṃsthitaḥ || 14||

चित्राङ्गः श्यामदशनो भालचन्द्रो हविर्भुजः ।योगाधिपस्तारकस्थः पुरुषो गजकर्णकः ॥ १५॥

citrāṅgaḥ śyāmadaśano bhālacandro havirbhujaḥ |yogādhipastārakasthaḥ puruṣo gajakarṇakaḥ || 15||

गणाधिराजो विजयः स्थिरो गजपतिर्ध्वजी ।देवदेवः स्मरः प्राणदीपको वायुकीलकः ॥ १६॥

gaṇādhirājo vijayaḥ sthiro gajapatirdhvajī |devadevaḥ smaraḥ prāṇadīpako vāyukīlakaḥ || 16||

विपश्चिद्वरदो नादो नादभिन्नमहाचलः ।वराहरदनो मृत्युञ्जयो व्याघ्राजिनाम्बरः ॥ १७॥

vipaścidvarado nādo nādabhinnamahācalaḥ |varāharadano mṛtyuñjayo vyāghrājināmbaraḥ || 17||

इच्छाशक्तिभवो देवत्राता दैत्यविमर्दनः ।शम्भुवक्त्रोद्भवः शम्भुकोपहा शम्भुहास्यभूः ॥ १८॥

icchāśaktibhavo devatrātā daityavimardanaḥ |śambhuvaktrodbhavaḥ śambhukopahā śambhuhāsyabhūḥ || 18||

शम्भुतेजाः शिवाशोकहारी गौरीसुखावहः ।उमाङ्गमलजो गौरीतेजोभूः स्वर्धुनीभवः ॥ १९॥

śambhutejāḥ śivāśokahārī gaurīsukhāvahaḥ |umāṅgamalajo gaurītejobhūḥ svardhunībhavaḥ || 19||

यज्ञकायो महानादो गिरिवर्ष्मा शुभाननः ।सर्वात्मा सर्वदेवात्मा ब्रह्ममूर्धा ककुप्श्रुतिः ॥ २०॥

yajñakāyo mahānādo girivarṣmā śubhānanaḥ |sarvātmā sarvadevātmā brahmamūrdhā kakupśrutiḥ || 20||

ब्रह्माण्डकुम्भश्चिद्व्योमभालःसत्यशिरोरुहः ।जगज्जन्मलयोन्मेषनिमेषोऽग्न्यर्कसोमदृक् ॥ २१॥

brahmāṇḍakumbhaścidvyomabhālaḥsatyaśiroruhaḥ |jagajjanmalayonmeṣanimeṣo'gnyarkasomadṛk || 21||

गिरीन्द्रैकरदो धर्माधर्मोष्ठः सामबृंहितः ।ग्रहर्क्षदशनो वाणीजिह्वो वासवनासिकः ॥ २२॥

girīndraikarado dharmādharmoṣṭhaḥ sāmabṛṃhitaḥ |graharkṣadaśano vāṇījihvo vāsavanāsikaḥ || 22||

भ्रूमध्यसंस्थितकरो ब्रह्मविद्यामदोदकः ।कुलाचलांसः सोमार्कघण्टो रुद्रशिरोधरः ॥ २३॥

bhrūmadhyasaṃsthitakaro brahmavidyāmadodakaḥ |kulācalāṃsaḥ somārkaghaṇṭo rudraśirodharaḥ || 23||

नदीनदभुजः सर्पाङ्गुलीकस्तारकानखः ।व्योमनाभिः श्रीहृदयो मेरुपृष्ठोऽर्णवोदरः ॥ २४॥

nadīnadabhujaḥ sarpāṅgulīkastārakānakhaḥ |vyomanābhiḥ śrīhṛdayo merupṛṣṭho'rṇavodaraḥ || 24||

कुक्षिस्थयक्षगन्धर्वरक्षःकिन्नरमानुषः ।पृथ्वीकटिः सृष्टिलिङ्गः शैलोरुर्दस्रजानुकः ॥ २५॥

kukṣisthayakṣagandharvarakṣaḥkinnaramānuṣaḥ |pṛthvīkaṭiḥ sṛṣṭiliṅgaḥ śailorurdasrajānukaḥ || 25||

पातालजङ्घो मुनिपात्कालाङ्गुष्ठस्त्रयीतनुः ।ज्योतिर्मण्डललाङ्गूलो हृदयालाननिश्चलः ॥ २६॥

pātālajaṅgho munipātkālāṅguṣṭhastrayītanuḥ |jyotirmaṇḍalalāṅgūlo hṛdayālānaniścalaḥ || 26||

हृत्पद्मकर्णिकाशाली वियत्केलिसरोवरः ।सद्भक्तध्याननिगडः पूजावारिनिवारितः ॥ २७॥

hṛtpadmakarṇikāśālī viyatkelisarovaraḥ |sadbhaktadhyānanigaḍaḥ pūjāvārinivāritaḥ || 27||

प्रतापी काश्यपो मन्ता गणको विष्टपी बली ।यशस्वी धार्मिको जेता प्रथमः प्रमथेश्वरः ॥ २८॥

pratāpī kāśyapo mantā gaṇako viṣṭapī balī |yaśasvī dhārmiko jetā prathamaḥ pramatheśvaraḥ || 28||

चिन्तामणिर्द्वीपपतिः कल्पद्रुमवनालयः ।रत्नमण्डपमध्यस्थो रत्नसिंहासनाश्रयः ॥ २९॥

cintāmaṇirdvīpapatiḥ kalpadrumavanālayaḥ |ratnamaṇḍapamadhyastho ratnasiṃhāsanāśrayaḥ || 29||

तीव्राशिरोद्धृतपदो ज्वालिनीमौलिलालितः ।नन्दानन्दितपीठश्रीर्भोगदो भूषितासनः ॥ ३०॥

tīvrāśiroddhṛtapado jvālinīmaulilālitaḥ |nandānanditapīṭhaśrīrbhogado bhūṣitāsanaḥ || 30||

सकामदायिनीपीठः स्फुरदुग्रासनाश्रयः ।तेजोवतीशिरोरत्नं सत्यानित्यावतंसितः ॥ ३१॥

sakāmadāyinīpīṭhaḥ sphuradugrāsanāśrayaḥ |tejovatīśiroratnaṃ satyānityāvataṃsitaḥ || 31||

सविघ्ननाशिनीपीठः सर्वशक्त्यम्बुजालयः ।लिपिपद्मासनाधारो वह्निधामत्रयालयः ॥ ३२॥

savighnanāśinīpīṭhaḥ sarvaśaktyambujālayaḥ |lipipadmāsanādhāro vahnidhāmatrayālayaḥ || 32||

उन्नतप्रपदो गूढगुल्फः संवृतपार्ष्णिकः ।पीनजङ्घः श्लिष्टजानुः स्थूलोरुः प्रोन्नमत्कटिः ॥ ३३॥

unnataprapado gūḍhagulphaḥ saṃvṛtapārṣṇikaḥ |pīnajaṅghaḥ śliṣṭajānuḥ sthūloruḥ pronnamatkaṭiḥ || 33||

निम्ननाभिः स्थूलकुक्षिः पीनवक्षा बृहद्भुजः ।पीनस्कन्धः कम्बुकण्ठो लम्बोष्ठो लम्बनासिकः ॥ ३४॥

nimnanābhiḥ sthūlakukṣiḥ pīnavakṣā bṛhadbhujaḥ |pīnaskandhaḥ kambukaṇṭho lamboṣṭho lambanāsikaḥ || 34||

भग्नवामरदस्तुङ्गसव्यदन्तो महाहनुः ।ह्रस्वनेत्रत्रयः शूर्पकर्णो निबिडमस्तकः ॥ ३५॥

bhagnavāmaradastuṅgasavyadanto mahāhanuḥ |hrasvanetratrayaḥ śūrpakarṇo nibiḍamastakaḥ || 35||

स्तबकाकारकुम्भाग्रो रत्नमौलिर्निरङ्कुशः ।सर्पहारकटीसूत्रः सर्पयज्ञोपवीतवान् ॥ ३६॥

stabakākārakumbhāgro ratnamaulirniraṅkuśaḥ |sarpahārakaṭīsūtraḥ sarpayajñopavītavān || 36||

सर्पकोटीरकटकः सर्पग्रैवेयकाङ्गदः ।सर्पकक्षोदराबन्धः सर्पराजोत्तरच्छदः ॥ ३७॥

sarpakoṭīrakaṭakaḥ sarpagraiveyakāṅgadaḥ |sarpakakṣodarābandhaḥ sarparājottaracchadaḥ || 37||

रक्तो रक्ताम्बरधरो रक्तमालाविभूषणः ।रक्तेक्षणो रक्तकरो रक्तताल्वोष्ठपल्लवः ॥ ३८॥

rakto raktāmbaradharo raktamālāvibhūṣaṇaḥ |raktekṣaṇo raktakaro raktatālvoṣṭhapallavaḥ || 38||

श्वेतः श्वेताम्बरधरः श्वेतमालाविभूषणः ।श्वेतातपत्ररुचिरः श्वेतचामरवीजितः ॥ ३९॥

śvetaḥ śvetāmbaradharaḥ śvetamālāvibhūṣaṇaḥ |śvetātapatraruciraḥ śvetacāmaravījitaḥ || 39||

सर्वावयवसम्पूर्णः सर्वलक्षणलक्षितः ।सर्वाभरणशोभाढ्यः सर्वशोभासमन्वितः ॥ ४०॥

sarvāvayavasampūrṇaḥ sarvalakṣaṇalakṣitaḥ |sarvābharaṇaśobhāḍhyaḥ sarvaśobhāsamanvitaḥ || 40||