तुलसीमाहात्म्यस्तोत्रम् Tulasimahatmya Stotram

वाण्युवाच ।तुलसी रोपिता येन गृहस्थेन महाफला ।गृहे तस्य न दारिद्र्यं जायते नात्र संशयः ॥ १॥

vāṇyuvāca |tulasī ropitā yena gṛhasthena mahāphalā |gṛhe tasya na dāridryaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ || 1||

तुलस्या दर्शनादेव पापराशिर्निवर्तते ।श्रियेऽमृतकणोत्पन्ना तुलसी हरिवल्लभा ॥ २॥

tulasyā darśanādeva pāparāśirnivartate |śriye'mṛtakaṇotpannā tulasī harivallabhā || 2||

पिबन्त्या रुचिरं पानं प्राणिनां पापहारिणी ।यस्या रूपे वसेल्लक्ष्मीः स्कन्धे सागरसम्भवा ॥ ३॥

pibantyā ruciraṃ pānaṃ prāṇināṃ pāpahāriṇī |yasyā rūpe vasellakṣmīḥ skandhe sāgarasambhavā || 3||

पत्रेषु सततं श्रीश्च शाखासु कमला स्वयम् ।इन्दिरा पुष्पगा नित्यं फले क्षीराब्धिसम्भवा ॥ ४॥

patreṣu satataṃ śrīśca śākhāsu kamalā svayam |indirā puṣpagā nityaṃ phale kṣīrābdhisambhavā || 4||

तुलसी शुष्ककाष्ठेषु या रूपा विश्वव्यापिनी ।मज्जायां पद्मवासा च त्वचासु च हरिप्रिया ॥ ५॥

tulasī śuṣkakāṣṭheṣu yā rūpā viśvavyāpinī |majjāyāṃ padmavāsā ca tvacāsu ca haripriyā || 5||

सर्वरूपा च सर्वेशा परमानन्ददायिनी ।तुलसीप्राशको मर्त्यो यमलोकं न गच्छति ॥ ६॥

sarvarūpā ca sarveśā paramānandadāyinī |tulasīprāśako martyo yamalokaṃ na gacchati || 6||

शिरस्था तुलसी यस्य न याम्यैरनुभूयते ।मुखस्था तुलसी यस्य निर्वाणपददायिनी ॥ ७॥

śirasthā tulasī yasya na yāmyairanubhūyate |mukhasthā tulasī yasya nirvāṇapadadāyinī || 7||

हस्तस्थातुलसीयस्य स तापत्रयवर्जितः ।तुलसी हृदयस्था च प्राणिनां सर्वकामदा ॥ ८॥

hastasthātulasīyasya sa tāpatrayavarjitaḥ |tulasī hṛdayasthā ca prāṇināṃ sarvakāmadā || 8||

स्कन्धस्था तुलसी यस्य स पापैर्न च लिप्यते ।कण्ठगा तुलसी यस्य जीवन्मुक्तः सदा हि सः ॥ ९॥

skandhasthā tulasī yasya sa pāpairna ca lipyate |kaṇṭhagā tulasī yasya jīvanmuktaḥ sadā hi saḥ || 9||

तुलसीसम्भवं पत्रं सदा वहति यो नरः ।मनसा चिन्तितां सिद्धिं सम्प्राप्नोति न संशयः ॥ १०॥

tulasīsambhavaṃ patraṃ sadā vahati yo naraḥ |manasā cintitāṃ siddhiṃ samprāpnoti na saṃśayaḥ || 10||

तुलसीं सर्वकायार्थसाधिनीं दुष्टवारिणीम् ।यो नरः प्रत्यहं सिञ्चेन्न स याति यमालयम् ॥ ११॥

tulasīṃ sarvakāyārthasādhinīṃ duṣṭavāriṇīm |yo naraḥ pratyahaṃ siñcenna sa yāti yamālayam || 11||

चातुर्मास्ये विशेषेण वन्दितापि विमुक्तिदा ।नारायणं जलगतं ज्ञात्वा वृक्षगतं तथा ॥ १२॥

cāturmāsye viśeṣeṇa vanditāpi vimuktidā |nārāyaṇaṃ jalagataṃ jñātvā vṛkṣagataṃ tathā || 12||

प्राणिनां कृपया लक्ष्मीस्तुलसीवृक्षमाश्रिता ।चातुर्मास्ये समायाते तुलसी सेविता यदि ॥ १३॥

prāṇināṃ kṛpayā lakṣmīstulasīvṛkṣamāśritā |cāturmāsye samāyāte tulasī sevitā yadi || 13||

तेषां पापसहस्राणि यान्ति नित्यं सहस्रधा ।गोविन्दस्मरणं नित्यं तुलसीवनसेवनम् ॥ १४॥

teṣāṃ pāpasahasrāṇi yānti nityaṃ sahasradhā |govindasmaraṇaṃ nityaṃ tulasīvanasevanam || 14||

तुलसीसेचनं दुग्धैश्चातुर्मास्येऽतिदुर्लभम् ।तुलसीं वर्द्धयेद्यस्तु मानवो यदि श्रद्धया ॥ १५॥

tulasīsecanaṃ dugdhaiścāturmāsye'tidurlabham |tulasīṃ varddhayedyastu mānavo yadi śraddhayā || 15||

आलवालाम्बुदानैश्च पावितं सकलं कुलम् ।यथा श्रीस्तुलसीसंस्था नित्यमेव हि वर्द्धते ॥ १६॥

ālavālāmbudānaiśca pāvitaṃ sakalaṃ kulam |yathā śrīstulasīsaṃsthā nityameva hi varddhate || 16||

तथा तथा गृहस्थस्य कामवृद्धिः प्रजायते ।ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा ॥ १७॥

tathā tathā gṛhasthasya kāmavṛddhiḥ prajāyate |brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā || 17||

तथा प्रकृतयः सर्वास्तुलसीसेवने रताः ।श्रद्धया यदि जायन्ते न तासां दुःखदो हरिः ॥ १८॥

tathā prakṛtayaḥ sarvāstulasīsevane ratāḥ |śraddhayā yadi jāyante na tāsāṃ duḥkhado hariḥ || 18||

एको हरिः सकलवृक्षगतो विभाति नानारसैस्तु परिभावितमूर्तिरेव ।वृक्षाधिवासमगमत्कमला च देवी दुःखादिनाशनकरी सततं स्मृताऽपि ॥ १९॥

eko hariḥ sakalavṛkṣagato vibhāti nānārasaistu paribhāvitamūrtireva |vṛkṣādhivāsamagamatkamalā ca devī duḥkhādināśanakarī satataṃ smṛtā'pi || 19||

इति श्रीस्कन्दपुराणे नागरखण्डे सप्तचत्वारिंशाधिकद्विशततमाध्यायान्तर्गतंतुलसीमहिमास्तोत्रं समाप्तम् ।स्कन्दपुराण । नागरखण्ड । अध्याय २४९/११९॥स्कन्दपुराण । नागरखण्ड । अध्याय २४९/१-१९॥

iti śrīskandapurāṇe nāgarakhaṇḍe saptacatvāriṃśādhikadviśatatamādhyāyāntargataṃtulasīmahimāstotraṃ samāptam |skandapurāṇa | nāgarakhaṇḍa | adhyāya 249/119||skandapurāṇa | nāgarakhaṇḍa | adhyāya 249/1-19||