परब्रह्महृदयम् Shri Parabrahma Hridayam
parabrahmahṛdayam
Shri Parabrahma Hridayam (परब्रह्महृदयम्): a hṛdaya hymn to Brahmā. 47 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Hṛdaya
- Brahmā
- Hridaya
परब्रह्महृदयम्
1 / 47
नारायण उवाच ।शृणु नारद वक्ष्यामि हृदयं परमाद्भुतम् ।गुह्याद्गुह्यतरं दिव्यं ब्रह्मणः परमात्मनः ॥ ३॥
nārāyaṇa uvāca |śṛṇu nārada vakṣyāmi hṛdayaṃ paramādbhutam |guhyādguhyataraṃ divyaṃ brahmaṇaḥ paramātmanaḥ || 3||
पुण्यं सर्वार्थसिद्।ह्ध्यर्थं सर्वदुःखविनाशनम् ।सर्वशान्तिकरं नित्यं सर्वमङ्गलकारणम् ॥ ४॥
puṇyaṃ sarvārthasid|hdhyarthaṃ sarvaduḥkhavināśanam |sarvaśāntikaraṃ nityaṃ sarvamaṅgalakāraṇam || 4||
सर्वविद्याप्रतिष्ठानं सर्वरहस्यगोचरम् ।अज्ञानध्वान्तसंहर्तृ परमानन्दवर्धनम् ॥ ५॥
sarvavidyāpratiṣṭhānaṃ sarvarahasyagocaram |ajñānadhvāntasaṃhartṛ paramānandavardhanam || 5||
येन विज्ञानमात्रेण न संशेत पुनर्भवः ।न बन्धो न च मोक्षोऽस्ति केवलं ब्रह्म दृश्यते ॥ ६॥
yena vijñānamātreṇa na saṃśeta punarbhavaḥ |na bandho na ca mokṣo'sti kevalaṃ brahma dṛśyate || 6||
तदेकं परब्रह्म त्वं ध्यायस्व सुसमाहितः ।हृदये सर्वलोकानां नित्यं भाति निरामयम् ॥ ७॥
tadekaṃ parabrahma tvaṃ dhyāyasva susamāhitaḥ |hṛdaye sarvalokānāṃ nityaṃ bhāti nirāmayam || 7||
सर्वदेवमयं शान्तं सर्ववेदान्तनिश्चयम् ।सर्वतत्त्वमयं नित्यं सर्वभूतान्तरस्थितम् ॥ ८॥
sarvadevamayaṃ śāntaṃ sarvavedāntaniścayam |sarvatattvamayaṃ nityaṃ sarvabhūtāntarasthitam || 8||
तदेव कारणं सूक्ष्मं तदेव परमं महत् ।तदेव भासते नित्यं तदेव हृदयं परम् ॥ ९॥
tadeva kāraṇaṃ sūkṣmaṃ tadeva paramaṃ mahat |tadeva bhāsate nityaṃ tadeva hṛdayaṃ param || 9||
तदेव कालः सकलस्तदेव दिवसो निशा ।तदेव भूतभव्यं च तदेवाक्षरमव्ययम् ॥ १०॥
tadeva kālaḥ sakalastadeva divaso niśā |tadeva bhūtabhavyaṃ ca tadevākṣaramavyayam || 10||
तदेव ब्रह्मा विष्णुश्च तदेव रुद्र ईश्वरः ।तदेवेन्द्रो वरुणश्च सोमो वह्निः प्रजापतिः ॥ ११॥
tadeva brahmā viṣṇuśca tadeva rudra īśvaraḥ |tadevendro varuṇaśca somo vahniḥ prajāpatiḥ || 11||
तदेव काली तारिणी दुर्गा सुन्दरी परा ।राधिका भैरवी चैव बगलाम्बा सरस्वती ॥ १२॥
tadeva kālī tāriṇī durgā sundarī parā |rādhikā bhairavī caiva bagalāmbā sarasvatī || 12||
तदेव वेदो वेदाङ्गं तदेवागमसञ्चयः ।तदेव योगिनां ध्येयं तदेव हृदयं महत् ॥ १३॥
tadeva vedo vedāṅgaṃ tadevāgamasañcayaḥ |tadeva yogināṃ dhyeyaṃ tadeva hṛdayaṃ mahat || 13||
निरञ्जनमनन्तं तन्निराधारं निरामयम् ।स्वयम्प्रकाशमव्यक्तं स्वयंसिद्धं सनातनम् ॥ १४॥
nirañjanamanantaṃ tannirādhāraṃ nirāmayam |svayamprakāśamavyaktaṃ svayaṃsiddhaṃ sanātanam || 14||
य एतद्धृदयं नित्यं धारयेन्मानसे बुधः ।तस्य चित्ते स्वयं ब्रह्म स्फुरति स्वर्णदीधितिः ॥ १५॥
ya etaddhṛdayaṃ nityaṃ dhārayenmānase budhaḥ |tasya citte svayaṃ brahma sphurati svarṇadīdhitiḥ || 15||
तस्य हृन्मध्यदेशे तु त्रिकोणं परमं स्मृतम् ।यत्र शक्तिपरं तत्त्वं स्वयमेव प्रकाशते ॥ १६॥
tasya hṛnmadhyadeśe tu trikoṇaṃ paramaṃ smṛtam |yatra śaktiparaṃ tattvaṃ svayameva prakāśate || 16||
चतुरस्रं तदावेष्ट्य भुवनत्रयकारणम् ।बिन्दुनादकलातीतं चिन्मात्रैकप्रकाशकम् ॥ १७॥
caturasraṃ tadāveṣṭya bhuvanatrayakāraṇam |bindunādakalātītaṃ cinmātraikaprakāśakam || 17||
नवयोनिविभागेन नवधाशक्तिरुच्यते ।नवावरणमध्यस्थं परं धाम निरञ्जनम् ॥ १८॥
navayonivibhāgena navadhāśaktirucyate |navāvaraṇamadhyasthaṃ paraṃ dhāma nirañjanam || 18||
प्रथमावरणे देवाः स्थावरजङ्गमात्मकाः ।द्वितीये तत्त्ववर्गाश्च तृतीये गुणमण्डलम् ॥ १९॥
prathamāvaraṇe devāḥ sthāvarajaṅgamātmakāḥ |dvitīye tattvavargāśca tṛtīye guṇamaṇḍalam || 19||
चतुर्थे शक्तिसङ्घाताः पञ्चमे ज्ञानविग्रहाः ।षष्ठे देवगणाः सूक्ष्माः सप्तमे योगिनो मताः ॥ २०॥
caturthe śaktisaṅghātāḥ pañcame jñānavigrahāḥ |ṣaṣṭhe devagaṇāḥ sūkṣmāḥ saptame yogino matāḥ || 20||
अष्टमे नादरूपाणि नवमे परमं पदम् ।यत्र लीयन्ति विश्वानि बिन्दौ ब्रह्मणि केवलम् ॥ २१॥
aṣṭame nādarūpāṇi navame paramaṃ padam |yatra līyanti viśvāni bindau brahmaṇi kevalam || 21||
श्रीचक्रं न तु चित्रं स्यात् न रेखामात्रकल्पना ।चिदाकाशे स्वयं जातं ब्रह्माण्डस्य शरीरकम् ॥ २२॥
śrīcakraṃ na tu citraṃ syāt na rekhāmātrakalpanā |cidākāśe svayaṃ jātaṃ brahmāṇḍasya śarīrakam || 22||
यत्र त्रिपुटिविभागोऽपि स्वयमेव विलीयते ।ज्ञाता ज्ञानं ज्ञेयरूपं यत्रैकत्वं प्रपद्यते ॥ २३॥
yatra tripuṭivibhāgo'pi svayameva vilīyate |jñātā jñānaṃ jñeyarūpaṃ yatraikatvaṃ prapadyate || 23||
बिन्दुं तु परमं विद्यात् सर्वकारणकारणम् ।नादं तस्य प्रसारं तु कलां तस्य विभूतयः ॥ २४॥
binduṃ tu paramaṃ vidyāt sarvakāraṇakāraṇam |nādaṃ tasya prasāraṃ tu kalāṃ tasya vibhūtayaḥ || 24||
आधाराधेयभावेन नात्र कश्चित्प्रकल्प्यते ।स्वप्रकाशस्वरूपस्य स्वयमेव प्रतिष्ठितिः ॥ २५॥
ādhārādheyabhāvena nātra kaścitprakalpyate |svaprakāśasvarūpasya svayameva pratiṣṭhitiḥ || 25||
यत्र श्रीविद्यया सूक्ष्मा विद्याशक्तिः प्रवर्तते ।यत्र कालोऽपि विश्रामं लभते चिद्रसाम्बुधौ ॥ २६॥
yatra śrīvidyayā sūkṣmā vidyāśaktiḥ pravartate |yatra kālo'pi viśrāmaṃ labhate cidrasāmbudhau || 26||
न तत्र भेदरेखास्ति न वर्णो न च संस्थितिः ।तथापि भक्तिभावेन दृश्यते विश्वरूपिणी ॥ २७॥
na tatra bhedarekhāsti na varṇo na ca saṃsthitiḥ |tathāpi bhaktibhāvena dṛśyate viśvarūpiṇī || 27||
श्रीचक्रस्य रहस्यं यत् तदेव हृदयं परम् ।हृदयस्य रहस्यं यत् तदेव परब्रह्म च ॥ २८॥
śrīcakrasya rahasyaṃ yat tadeva hṛdayaṃ param |hṛdayasya rahasyaṃ yat tadeva parabrahma ca || 28||
यः पश्यति न चक्षुर्भ्यां यः शृणोति न कर्णतः ।स्वसंवित्तिप्रदीपेन स वेद श्रीपुरालयम् ॥ २९॥
yaḥ paśyati na cakṣurbhyāṃ yaḥ śṛṇoti na karṇataḥ |svasaṃvittipradīpena sa veda śrīpurālayam || 29||
न मेरुर्न च भूगोलो न केवलमुपासनम् ।अन्तःस्थितस्य चैतन्यस्य मण्डलं परमं स्मृतम् ॥ ३०॥
na merurna ca bhūgolo na kevalamupāsanam |antaḥsthitasya caitanyasya maṇḍalaṃ paramaṃ smṛtam || 30||
तस्मिन् श्रीचक्रमध्यस्थे सर्वतत्त्वैकमण्डले ।परब्रह्महृदाख्येऽस्मिन् विश्रान्तिर्मुनिसत्तमैः ॥ ३१॥
tasmin śrīcakramadhyasthe sarvatattvaikamaṇḍale |parabrahmahṛdākhye'smin viśrāntirmunisattamaiḥ || 31||
य इदं परमं हृद्यं परब्रह्महृदाह्वयम् ।श्रद्धया परमेशस्य पठेद्वा धारयेद्धृदि ॥ ३२॥
ya idaṃ paramaṃ hṛdyaṃ parabrahmahṛdāhvayam |śraddhayā parameśasya paṭhedvā dhārayeddhṛdi || 32||
स सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वदुःखविवर्जितः ।अन्तःप्रकाशसम्पन्नः शिवतुल्यः प्रजायते ॥ ३३॥
sa sarvapāpavinirmuktaḥ sarvaduḥkhavivarjitaḥ |antaḥprakāśasampannaḥ śivatulyaḥ prajāyate || 33||
न तस्य दुर्लभं लोके न परत्रापि विद्यते ।यदिच्छति हृदा भक्त्या तत्सर्वं सम्प्रजायते ॥ ३४॥
na tasya durlabhaṃ loke na paratrāpi vidyate |yadicchati hṛdā bhaktyā tatsarvaṃ samprajāyate || 34||
विद्याविवेकसम्पन्नो वागीशत्वमवाप्नुयात् ।मन्दोऽपि मतिमान् भूत्वा ज्ञानदीप्तो भविष्यति ॥ ३५॥
vidyāvivekasampanno vāgīśatvamavāpnuyāt |mando'pi matimān bhūtvā jñānadīpto bhaviṣyati || 35||
अकालमृत्युरहितः सर्वव्याधिविवर्जितः ।बलवीर्यसमायुक्तो दीर्घमायुरवाप्नुयात् ॥ ३६॥
akālamṛtyurahitaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ |balavīryasamāyukto dīrghamāyuravāpnuyāt || 36||
राजद्वारे सभामध्ये सङ्ग्रामे सङ्कटे तथा ।स्मरणादस्य हृदयस्य विजयः स्यान्न संशयः ॥ ३७॥
rājadvāre sabhāmadhye saṅgrāme saṅkaṭe tathā |smaraṇādasya hṛdayasya vijayaḥ syānna saṃśayaḥ || 37||
दारिद्र्यदावदग्धानां चिन्ताशोकाकुलात्मनाम् ।कल्पवृक्षसमं नित्यं फलदं हृदयमिदम् ॥ ३८॥
dāridryadāvadagdhānāṃ cintāśokākulātmanām |kalpavṛkṣasamaṃ nityaṃ phaladaṃ hṛdayamidam || 38||
यस्य चित्ते प्रतिष्ठेत परब्रह्महृदं शुभम् ।तस्य गेहे स्वयं लक्ष्मीः शान्तिश्च निवसेत्सदा ॥ ३९॥
yasya citte pratiṣṭheta parabrahmahṛdaṃ śubham |tasya gehe svayaṃ lakṣmīḥ śāntiśca nivasetsadā || 39||
न ग्रहाः पीडयन्त्येनं न भूतानि न दानवाः ।चिदग्निकवचं तस्य सर्वतो रक्षति ध्रुवम् ॥ ४०॥
na grahāḥ pīḍayantyenaṃ na bhūtāni na dānavāḥ |cidagnikavacaṃ tasya sarvato rakṣati dhruvam || 40||
यः श्रीचक्ररहस्यज्ञो हृदयं च पठेन्नरः ।स जीवन्नेव कैवल्यं परमं पदमश्नुते ॥ ४१॥
yaḥ śrīcakrarahasyajño hṛdayaṃ ca paṭhennaraḥ |sa jīvanneva kaivalyaṃ paramaṃ padamaśnute || 41||
न सिद्धयः प्रार्थनीयास्तस्य न च विभूतयः ।स्वयमेव प्रसादेन तस्य पादं भजन्ति ताः ॥ ४२॥
na siddhayaḥ prārthanīyāstasya na ca vibhūtayaḥ |svayameva prasādena tasya pādaṃ bhajanti tāḥ || 42||
अन्तकालेऽपि यः स्मृत्वा हृदयं परमाद्भुतम् ।परब्रह्मणि लीयेत न पुनर्जन्म विद्यते ॥ ४३॥
antakāle'pi yaḥ smṛtvā hṛdayaṃ paramādbhutam |parabrahmaṇi līyeta na punarjanma vidyate || 43||
गोपनीयमिदं नित्यं भक्तिहीनाय नार्पयेत् ।गुरुभक्ताय शान्ताय दातव्यं ब्रह्मवित्तमैः ॥ ४४॥
gopanīyamidaṃ nityaṃ bhaktihīnāya nārpayet |gurubhaktāya śāntāya dātavyaṃ brahmavittamaiḥ || 44||
लक्षजपसमायुक्तं पुरश्चर्याविधानतः ।सिद्धिदं सर्वकामानां मोक्षदं च विशेषतः ॥ ४५॥
lakṣajapasamāyuktaṃ puraścaryāvidhānataḥ |siddhidaṃ sarvakāmānāṃ mokṣadaṃ ca viśeṣataḥ || 45||
दशांशहोमसंयुक्तं तर्पणाभिषेकान्वितम् ।ब्राह्मणानां च सन्तोषं कृत्वा पूर्णफलं लभेत् ॥ ४६॥
daśāṃśahomasaṃyuktaṃ tarpaṇābhiṣekānvitam |brāhmaṇānāṃ ca santoṣaṃ kṛtvā pūrṇaphalaṃ labhet || 46||
इदं हृदयं महागुह्यं देवैरपि सुदुर्लभम् ।नारदाय मया प्रोक्तं भक्त्या ते परमादरात् ॥ ४७॥
idaṃ hṛdayaṃ mahāguhyaṃ devairapi sudurlabham |nāradāya mayā proktaṃ bhaktyā te paramādarāt || 47||
यः पठेत्प्रातरुत्थाय शुचिर्भूत्वा समाहितः ।स ब्रह्ममयतां याति सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ४८॥
yaḥ paṭhetprātarutthāya śucirbhūtvā samāhitaḥ |sa brahmamayatāṃ yāti satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 48||
इति श्रीपरब्रह्महृदयं सम्पूर्णम् ॥
iti śrīparabrahmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
॥ इति परब्रह्महृदयम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Shri Parabrahma Hridayam?
Shri Parabrahma Hridayam has 47 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Shri Parabrahma Hridayam in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Shri Parabrahma Hridayam?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
