माङ्गल्यस्तवः Mangalyastavah

स्तोत्रम्।दाल्भ्यःकार्यारंभेषु सर्वेषु दुःस्वप्नेषु च सत्तम ।अमाङ्गल्येषु दृष्टेषु यज्जप्तव्यं तदुच्यताम् ॥ १॥

stotram|dālbhyaḥkāryāraṃbheṣu sarveṣu duḥsvapneṣu ca sattama |amāṅgalyeṣu dṛṣṭeṣu yajjaptavyaṃ taducyatām || 1||

येनारंभाश्च सिद्ध्यन्ति दुःस्वप्नश्चोपशाम्यति ।अमङ्गलानां दृष्टानां परिहारश्च जायते ॥ २॥

yenāraṃbhāśca siddhyanti duḥsvapnaścopaśāmyati |amaṅgalānāṃ dṛṣṭānāṃ parihāraśca jāyate || 2||

श्री पुलस्त्यः:जनार्दनं भूतपतिं जगद्गुरुं स्मरन् मनुष्यः सततं महामुने ।दुष्टान्यशेषण्यपहन्ति साधयति अशेषकार्याणि च यान्यभीप्सति ॥ ३॥

śrī pulastyaḥ:janārdanaṃ bhūtapatiṃ jagadguruṃ smaran manuṣyaḥ satataṃ mahāmune |duṣṭānyaśeṣaṇyapahanti sādhayati aśeṣakāryāṇi ca yānyabhīpsati || 3||

शृणुष्व चान्यत् गदतो ममाखिलं वदामि यत् ते द्विजवर्य\! मङ्गलम् ।सर्वार्थसिद्धिं प्रददाति यत् सदा निहन्त्य्शेषाणि च पातकानि ॥ ४॥

śṛṇuṣva cānyat gadato mamākhilaṃ vadāmi yat te dvijavarya\! maṅgalam |sarvārthasiddhiṃ pradadāti yat sadā nihantyśeṣāṇi ca pātakāni || 4||

प्रतिष्टितं यत्र जगच्चराचरं जगत्त्रये यो जगतश्च हेतुः ।जगच्च पात्यत्ति च यः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ५॥

pratiṣṭitaṃ yatra jagaccarācaraṃ jagattraye yo jagataśca hetuḥ |jagacca pātyatti ca yaḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 5||

व्योमाम्बुवाय्वग्निमहीस्वरूपैः विस्तारवान् योऽणुतरोऽणुभावात् ।अस्थूलसूक्ष्मः सततं परेश्वरो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ६॥

vyomāmbuvāyvagnimahīsvarūpaiḥ vistāravān yo'ṇutaro'ṇubhāvāt |asthūlasūkṣmaḥ satataṃ pareśvaro mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 6||

यस्मात् परस्मात् पुरुषादनन्तात् अनादिमध्यादधिकं न किंचित् ।स हेतुहेतुः परमेश्वरेश्वरः ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ७॥

yasmāt parasmāt puruṣādanantāt anādimadhyādadhikaṃ na kiṃcit |sa hetuhetuḥ parameśvareśvaraḥ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 7||

हिरण्यगर्भाच्युतरुद्ररूपी सृजत्यशेषं परिपाति हन्ति ।गुणाग्रणीर्यो भगवान् स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ८॥

hiraṇyagarbhācyutarudrarūpī sṛjatyaśeṣaṃ paripāti hanti |guṇāgraṇīryo bhagavān sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 8||

परः सुराणां परमोऽसुराणां परो यतीनां परमो मुनीनाम् ।परः समस्तस्य च यः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ९॥

paraḥ surāṇāṃ paramo'surāṇāṃ paro yatīnāṃ paramo munīnām |paraḥ samastasya ca yaḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 9||

ध्यातो मुनीनामपकल्मषैर्यो ददाति मुक्तिं परमेश्वरेश्वरः ।मनोभिरामः पुरुषः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १०॥

dhyāto munīnāmapakalmaṣairyo dadāti muktiṃ parameśvareśvaraḥ |manobhirāmaḥ puruṣaḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 10||

सुरेन्द्रवैवस्वतवित्तपाम्बुपस्वरूपरूपी परिपाति यो जगत् ।स शुद्धशुद्धः परमेश्वरेश्वरो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ११॥

surendravaivasvatavittapāmbupasvarūparūpī paripāti yo jagat |sa śuddhaśuddhaḥ parameśvareśvaro mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 11||

यन्नामसङ्कीर्तनतो विमुच्यते ह्यनेकजन्मार्जितपापसञ्चयात् ।पापेन्धनाग्निः स सदैव निर्मलो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १२॥

yannāmasaṅkīrtanato vimucyate hyanekajanmārjitapāpasañcayāt |pāpendhanāgniḥ sa sadaiva nirmalo mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 12||

येनोद्धृतेयं धरणी रसातलात् अशेषसृष्टिस्थितिकारणादिकम् ।बिभर्ति विश्वं जगतः स मूलं ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १३॥

yenoddhṛteyaṃ dharaṇī rasātalāt aśeṣasṛṣṭisthitikāraṇādikam |bibharti viśvaṃ jagataḥ sa mūlaṃ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 13||

पादेषु वेदा जठरे चराचरं रोमस्वशेषा मुनयो मुखे मखाः ।यस्येश्वरेशस्य स सर्वदा प्रभुः ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १४॥

pādeṣu vedā jaṭhare carācaraṃ romasvaśeṣā munayo mukhe makhāḥ |yasyeśvareśasya sa sarvadā prabhuḥ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 14||

समस्त यज्ञाङ्गमयं वपुः प्रभोः यस्याङ्गमीशेश्वरसंस्तुतस्य ।वराहरूपी भगवान् स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १५॥

samasta yajñāṅgamayaṃ vapuḥ prabhoḥ yasyāṅgamīśeśvarasaṃstutasya |varāharūpī bhagavān sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 15||

विक्षोभ्य सर्वोदधितोयसंभवं दधार धात्रीं जगतश्च यो भुवम् ।यज्ञेश्वरो यज्ञपुमान् स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १६॥

vikṣobhya sarvodadhitoyasaṃbhavaṃ dadhāra dhātrīṃ jagataśca yo bhuvam |yajñeśvaro yajñapumān sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 16||

पातालमूलेश्वरभोगिसंहतो विन्यस्य पादौ पृतिवीं च बिभ्रतः ।यस्योपमानं न बभूव सोऽच्युतो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १७॥

pātālamūleśvarabhogisaṃhato vinyasya pādau pṛtivīṃ ca bibhrataḥ |yasyopamānaṃ na babhūva so'cyuto mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 17||

सघर्घरं यस्य च बृंहितं मुहुः सनन्दनाद्यैर्जनलोकसंश्रितैः ।श्रुतं जयेत्युक्तिपरैः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १८॥

saghargharaṃ yasya ca bṛṃhitaṃ muhuḥ sanandanādyairjanalokasaṃśritaiḥ |śrutaṃ jayetyuktiparaiḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 18||

एकार्णवाद् यस्य महीयसौ महीं आदाय वेगेन खमुत्पतिष्यतः ।नतं वपुर्योगिवरैः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ १९॥

ekārṇavād yasya mahīyasau mahīṃ ādāya vegena khamutpatiṣyataḥ |nataṃ vapuryogivaraiḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 19||

हतो हिरण्याक्षमहासुरः पुरा पुराणपुंसा परमेण येन ।वराहरूपः स पतिः प्रजापतिः ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २०॥

hato hiraṇyākṣamahāsuraḥ purā purāṇapuṃsā parameṇa yena |varāharūpaḥ sa patiḥ prajāpatiḥ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 20||

दंष्ट्राकरालं सुरभीतिनाशकं कृतं वपुर्दिव्यनृसिंहरूपिणा ।त्रातुं जगत् येन स सर्वदा प्रभुः ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २१॥

daṃṣṭrākarālaṃ surabhītināśakaṃ kṛtaṃ vapurdivyanṛsiṃharūpiṇā |trātuṃ jagat yena sa sarvadā prabhuḥ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 21||

दैत्येन्द्रवक्षःस्थलदारदारुणैःकरेरुहैर्यः क्रकचानुकारिभिः ।विच्छेद लोकस्य भयानि सोऽच्युतोममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २२॥

daityendravakṣaḥsthaladāradāruṇaiḥkareruhairyaḥ krakacānukāribhiḥ |viccheda lokasya bhayāni so'cyutomamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 22||

दन्तान्तदीप्तद्युतिनिर्मलानि यः चकार सर्वाणि दिशां मुखानि ।निनादवित्रासितदानवो ह्यसौ ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २३॥

dantāntadīptadyutinirmalāni yaḥ cakāra sarvāṇi diśāṃ mukhāni |ninādavitrāsitadānavo hyasau mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 23||

यन्नामसंकीर्तनतो महाभयात् विमोक्षमाप्नोति न संशयं नरः ।स सर्वलोकार्तिहरो नृकेसरी ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २४॥

yannāmasaṃkīrtanato mahābhayāt vimokṣamāpnoti na saṃśayaṃ naraḥ |sa sarvalokārtiharo nṛkesarī mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 24||

सटाकरालभ्रमणानिलाहताः स्फुटन्ति यस्यांबुधराः समन्ततः ।स दिव्यसिंहः स्फुरितानलेक्षणो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २५॥

saṭākarālabhramaṇānilāhatāḥ sphuṭanti yasyāṃbudharāḥ samantataḥ |sa divyasiṃhaḥ sphuritānalekṣaṇo mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 25||

यदीक्षणज्योतिषि रश्मिमण्डलं प्रलीनमीषन्न रराज भास्वतः ।कुतः शशाङ्कस्य स दिव्यरूपधृक् ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २६॥

yadīkṣaṇajyotiṣi raśmimaṇḍalaṃ pralīnamīṣanna rarāja bhāsvataḥ |kutaḥ śaśāṅkasya sa divyarūpadhṛk mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 26||

अशेषदेवेशनरेश्वरेश्वरैः सदा स्तुतं यच्चरितं महाद्भुतम् ।स सर्वलोकार्तिहरो महाहरिः ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २७॥

aśeṣadeveśanareśvareśvaraiḥ sadā stutaṃ yaccaritaṃ mahādbhutam |sa sarvalokārtiharo mahāhariḥ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 27||

द्रवन्ति दैत्याः प्रणमन्ति देवताः नश्यन्ति रक्षांसि अपयान्ति चारयः ।यत्कीर्तनात् सोऽद्भुतरूपकेसरी ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २८॥

dravanti daityāḥ praṇamanti devatāḥ naśyanti rakṣāṃsi apayānti cārayaḥ |yatkīrtanāt so'dbhutarūpakesarī mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 28||

ऋक्पावितं यो यजुषा हि श्रीमत् सामध्वनिध्वस्तसमस्तपातकम् ।चक्रे जगत् वामनकः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ २९॥

ṛkpāvitaṃ yo yajuṣā hi śrīmat sāmadhvanidhvastasamastapātakam |cakre jagat vāmanakaḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 29||

यत्पादविन्यासपवित्रतां मही ययौ वियच्चर्ग्यजुषामुदीरणात् ।स वामनो दिव्यशरीररूपदृङ् ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३०॥

yatpādavinyāsapavitratāṃ mahī yayau viyaccargyajuṣāmudīraṇāt |sa vāmano divyaśarīrarūpadṛṅ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 30||

यस्मिन् प्रयातेऽसुरभूभृतोऽध्वरात् ननाम खेदादवनिः ससागरा ।स वामनः सर्वजगन्मयः सदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३१॥

yasmin prayāte'surabhūbhṛto'dhvarāt nanāma khedādavaniḥ sasāgarā |sa vāmanaḥ sarvajaganmayaḥ sadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 31||

महाद्भुते दैत्यपतेर्महाध्वरे यस्मिन् प्रविष्टे क्षुभितं महासुरैः ।स वामनोऽन्तस्थितसप्तलोकधृङ् ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३२॥

mahādbhute daityapatermahādhvare yasmin praviṣṭe kṣubhitaṃ mahāsuraiḥ |sa vāmano'ntasthitasaptalokadhṛṅ mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 32||

संघैः सुराणां दिवि भूतलस्थितैः तथा मनुष्यैर्गगने च खेचरैः ।स्तुतः क्रमाद् यः प्रच्चार सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३३॥

saṃghaiḥ surāṇāṃ divi bhūtalasthitaiḥ tathā manuṣyairgagane ca khecaraiḥ |stutaḥ kramād yaḥ praccāra sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 33||

क्रान्त्वा धरित्रीं गगनं तथा दिवं मरुत्पतेर्यः प्रददौ त्रिविष्टपम् ।स देवदेवो भुवनेश्वरेश्वरो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३४॥

krāntvā dharitrīṃ gaganaṃ tathā divaṃ marutpateryaḥ pradadau triviṣṭapam |sa devadevo bhuvaneśvareśvaro mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 34||

अनुग्रहं चापि बलेरनुत्त्मं चकार यश्चेन्द्रपदोपमं क्षणात् ।सुरांश्च यज्ञांशभुजः स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३५॥

anugrahaṃ cāpi baleranuttmaṃ cakāra yaścendrapadopamaṃ kṣaṇāt |surāṃśca yajñāṃśabhujaḥ sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 35||

रसातलाद् येन पुरा समाहृताः समस्तवेदा जलचाररिरूपिणा ।स कैटभारिमधुहाऽम्बुशायी ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३६॥

rasātalād yena purā samāhṛtāḥ samastavedā jalacārarirūpiṇā |sa kaiṭabhārimadhuhā'mbuśāyī mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 36||

निःक्षत्रियं यश्च चकार मेदिनीं अनेकशो बाहुवनं तथाऽच्छिनत् ।यः कार्तवीर्यस्य स भार्गवोत्तमो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३७॥

niḥkṣatriyaṃ yaśca cakāra medinīṃ anekaśo bāhuvanaṃ tathā'cchinat |yaḥ kārtavīryasya sa bhārgavottamo mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 37||

निहत्य यो वालिनमुग्रविक्रमंनिबद्ध्य सेतुं जलधौ दशाननम् ।जघान चान्यान् रजनीचरान् असौममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३८॥

nihatya yo vālinamugravikramaṃnibaddhya setuṃ jaladhau daśānanam |jaghāna cānyān rajanīcarān asaumamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 38||

चिक्षेप बालः शकटं\, बभञ्ज यो यमार्जुनं\, कंसमरिं जघान च ।ममर्द चाणूरमुखान् स सर्वदा ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ३९॥

cikṣepa bālaḥ śakaṭaṃ\, babhañja yo yamārjunaṃ\, kaṃsamariṃ jaghāna ca |mamarda cāṇūramukhān sa sarvadā mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 39||

प्रातः सहस्रांशुमरीचिनिर्मलं करेण बिभ्रत् भगवान् सुदर्शनम् ।कौमोदकी चापि गदामनन्तो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ४०॥

prātaḥ sahasrāṃśumarīcinirmalaṃ kareṇa bibhrat bhagavān sudarśanam |kaumodakī cāpi gadāmananto mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 40||

हिमेन्दुकुन्दस्फटिकाभनिर्मलं मुखानिलापूरितमीश्वरेश्वरः ।मध्याह्नकालेऽपि स शन्खमुद्वहन् ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ४१॥

himendukundasphaṭikābhanirmalaṃ mukhānilāpūritamīśvareśvaraḥ |madhyāhnakāle'pi sa śankhamudvahan mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 41||

तथापराह्णे प्रविकासि पङ्कजं वक्षस्थलेन श्रियमुद्वहन् हरिः ।विस्तारिपद्मायतपत्रलोचनो ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ४२॥

tathāparāhṇe pravikāsi paṅkajaṃ vakṣasthalena śriyamudvahan hariḥ |vistāripadmāyatapatralocano mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 42||

सर्वेषु कालेषु समस्तदेशेषु अशेषकार्येषु तथेश्वरेश्वरः ।सर्वैः स्वरूपैर्भगवान् अनादिमान् ममास्तु माङ्गल्यविवृद्धये हरिः ॥ ४३॥

sarveṣu kāleṣu samastadeśeṣu aśeṣakāryeṣu tatheśvareśvaraḥ |sarvaiḥ svarūpairbhagavān anādimān mamāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ || 43||

एतत् पठन् दाल्भ्य समस्तपापैःविमुच्यते विष्णुपरो मनुष्यः ।सिद्ध्यन्ति कार्याणि तथाऽस्य सर्वान्अर्थानवाप्नोति यथेच्छते तान् ॥ ४४॥

etat paṭhan dālbhya samastapāpaiḥvimucyate viṣṇuparo manuṣyaḥ |siddhyanti kāryāṇi tathā'sya sarvānarthānavāpnoti yathecchate tān || 44||

दुःस्वप्नः प्रशममुपैति पठ्यमानेस्तोत्रेऽस्मिन् श्रवणविधौ सदोद्यतस्य ।प्रारम्भो द्रुतमुपयाति सिद्धिमीशःपापानि क्षपयति चास्य देवदेवः ॥ ४५॥

duḥsvapnaḥ praśamamupaiti paṭhyamānestotre'smin śravaṇavidhau sadodyatasya |prārambho drutamupayāti siddhimīśaḥpāpāni kṣapayati cāsya devadevaḥ || 45||

माङ्गल्यं परमपदं सदाऽर्थसिद्धिंनिर्विघ्नामधिकफलां श्रियं ददाति ।किं लोके तदिह परत्र चापि पुंसांयद्विष्णुप्रवणधियां न दाल्भ्य\! साध्यम् ॥ ४६॥

māṅgalyaṃ paramapadaṃ sadā'rthasiddhiṃnirvighnāmadhikaphalāṃ śriyaṃ dadāti |kiṃ loke tadiha paratra cāpi puṃsāṃyadviṣṇupravaṇadhiyāṃ na dālbhya\! sādhyam || 46||

देवेन्द्रस्त्रिभुवनमर्थमेकपिंगःसंसिद्धिं त्रिभुवनगां च कार्तवीर्यः ।वैदेहः परमपदं प्रसाद्य विष्णुंसंप्राप्ताः सकलफलप्रदो हि विष्णुः ॥ ४७॥

devendrastribhuvanamarthamekapiṃgaḥsaṃsiddhiṃ tribhuvanagāṃ ca kārtavīryaḥ |vaidehaḥ paramapadaṃ prasādya viṣṇuṃsaṃprāptāḥ sakalaphalaprado hi viṣṇuḥ || 47||

सर्वारम्भेषु दाल्भ्यैतद् दुःस्वप्नेषु च पण्डितः ।जपेदेकमना विष्णौ तथाऽमङ्गल्यदर्शने ॥ ४८॥

sarvārambheṣu dālbhyaitad duḥsvapneṣu ca paṇḍitaḥ |japedekamanā viṣṇau tathā'maṅgalyadarśane || 48||

शमं प्रयान्ति दुष्टानि ग्रहपीडाश्च दारुणाः ।कर्मारम्भाश्च सिद्ध्यन्ति पुण्यमाप्नोति चोत्तमम् ॥ ४९॥

śamaṃ prayānti duṣṭāni grahapīḍāśca dāruṇāḥ |karmārambhāśca siddhyanti puṇyamāpnoti cottamam || 49||

हरिर्ददाति भद्राणि मङ्गल्यस्तुतिसंस्तुतः ।करोत्यखिलरूपैस्तु रक्षामक्षतशक्तिभृत् ॥ ५०॥

harirdadāti bhadrāṇi maṅgalyastutisaṃstutaḥ |karotyakhilarūpaistu rakṣāmakṣataśaktibhṛt || 50||

॥ श्रीविष्णुधर्मोत्तरान्तर्गतः माङ्गल्यस्तवः संपूर्णः ॥

|| śrīviṣṇudharmottarāntargataḥ māṅgalyastavaḥ saṃpūrṇaḥ ||