देवीस्तुतिः अथवा महिषन्तकरीसूक्तम् जयास्तुतिः Devistuti Shakradaya Or Mahishantakarisuktam )

जयास्तुतिः॥ अथ चतुर्थोऽध्यायः ॥ (देवीसप्तशती)ऋषिरुवाच ॥ १॥

jayāstutiḥ|| atha caturtho'dhyāyaḥ || (devīsaptaśatī)ṛṣiruvāca || 1||

शक्रादयः सुरगणा निहतेऽतिवीर्येतस्मिन्दुरात्मनि सुरारिबले च देव्या ।तां तुष्टुवुः प्रणतिनम्रशिरोधरांसावाग्भिः प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः ॥ २॥

śakrādayaḥ suragaṇā nihate'tivīryetasmindurātmani surāribale ca devyā |tāṃ tuṣṭuvuḥ praṇatinamraśirodharāṃsāvāgbhiḥ praharṣapulakodgamacārudehāḥ || 2||

देव्या यया ततमिदं जगदात्मशक्त्यानिश्शेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या ।तामम्बिकामखिलदेवमहर्षिपूज्यांभक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥ ३॥

devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyāniśśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā |tāmambikāmakhiladevamaharṣipūjyāṃbhaktyā natāḥ sma vidadhātu śubhāni sā naḥ || 3||

यस्याः प्रभावमतुलं भगवाननन्तोब्रह्मा हरश्च न हि वक्तुमलं बलं च ।सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनायनाशाय चाशुभभयस्य मतिं करोतु ॥ ४॥

yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānanantobrahmā haraśca na hi vaktumalaṃ balaṃ ca |sā caṇḍikākhilajagatparipālanāyanāśāya cāśubhabhayasya matiṃ karotu || 4||

या श्रीः स्वयं सुकृतिनां भवनेष्वलक्ष्मीःपापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः ।श्रद्धा सतां कुलजनप्रभवस्य लज्जातां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥ ५॥

yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināṃ bhavaneṣvalakṣmīḥpāpātmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ |śraddhā satāṃ kulajanaprabhavasya lajjātāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam || 5||

किं वर्णयाम तव रूपमचिन्त्यमेतत्किं चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि ।किं चाहवेषु चरितानि तवाद्भुतानि (तवाति यानि)सर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥ ६॥

kiṃ varṇayāma tava rūpamacintyametatkiṃ cātivīryamasurakṣayakāri bhūri |kiṃ cāhaveṣu caritāni tavādbhutāni (tavāti yāni)sarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu || 6||

हेतुः समस्तजगतां त्रिगुणापि दोषै-र्न ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा ।सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूत-मव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥ ७॥

hetuḥ samastajagatāṃ triguṇāpi doṣai-rna jñāyase hariharādibhirapyapārā |sarvāśrayākhilamidaṃ jagadaṃśabhūta-mavyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā || 7||

यस्याः समस्तसुरता समुदीरणेनतृप्तिं प्रयाति सकलेषु मखेषु देवि ।स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतु-रुच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥ ८॥

yasyāḥ samastasuratā samudīraṇenatṛptiṃ prayāti sakaleṣu makheṣu devi |svāhāsi vai pitṛgaṇasya ca tṛptihetu-ruccāryase tvamata eva janaiḥ svadhā ca || 8||

या मुक्तिहेतुरविचन्त्यमहाव्रता त्वंअभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः ।मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषै-र्विद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥ ९॥

yā muktiheturavicantyamahāvratā tvaṃabhyasyase suniyatendriyatattvasāraiḥ |mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣai-rvidyāsi sā bhagavatī paramā hi devi || 9||

शब्दात्मिका सुविमलर्ग्यजुषां निधान-मुद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् ।देवी त्रयी भगवती भवभावनायवार्त्ता च सर्वजगतां परमार्त्ति हन्त्री ॥ १०॥

śabdātmikā suvimalargyajuṣāṃ nidhāna-mudgītharamyapadapāṭhavatāṃ ca sāmnām |devī trayī bhagavatī bhavabhāvanāyavārttā ca sarvajagatāṃ paramārtti hantrī || 10||

मेधासि देवि विदिताखिलशास्त्रसारादुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा ।श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासागौरी त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥ ११॥

medhāsi devi viditākhilaśāstrasārādurgāsi durgabhavasāgaranaurasaṅgā |śrīḥ kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsāgaurī tvameva śaśimaulikṛtapratiṣṭhā || 11||

ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र-बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् ।अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापिवक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥ १२॥

īṣatsahāsamamalaṃ paripūrṇacandra-bimbānukāri kanakottamakāntikāntam |atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpivaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa || 12||

दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकराल-मुद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः ।प्राणान्मुमोच महिषस्तदतीव चित्रंकैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥ १३॥

dṛṣṭvā tu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarāla-mudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ |prāṇānmumoca mahiṣastadatīva citraṃkairjīvyate hi kupitāntakadarśanena || 13||

देवि प्रसीद परमा भवती भवायसद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि ।विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेत-न्नीतं बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥ १४॥

devi prasīda paramā bhavatī bhavāyasadyo vināśayasi kopavatī kulāni |vijñātametadadhunaiva yadastameta-nnītaṃ balaṃ suvipulaṃ mahiṣāsurasya || 14||

ते सम्मता जनपदेषु धनानि तेषांतेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः ।धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारायेषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥ १५॥

te sammatā janapadeṣu dhanāni teṣāṃteṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati dharmavargaḥ |dhanyāsta eva nibhṛtātmajabhṛtyadārāyeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā || 15||

धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्मा-ण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति ।स्वर्गं प्रयाति च ततो भवतीप्रसादा-ल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥ १६॥

dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva karmā-ṇyatyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti |svargaṃ prayāti ca tato bhavatīprasādā-llokatraye'pi phaladā nanu devi tena || 16||

दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोःस्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि ।दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्यासर्वोपकारकरणाय सदाऽऽर्द्रचित्ता ॥ १७॥

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥsvasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi |dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyāsarvopakārakaraṇāya sadā''rdracittā || 17||

एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैतेकुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् ।सङ्ग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तुमत्वेति नूनमहितान्विनिहंसि देवि ॥ १८॥

ebhirhatairjagadupaiti sukhaṃ tathaitekurvantu nāma narakāya cirāya pāpam |saṅgrāmamṛtyumadhigamya divaṃ prayāntumatveti nūnamahitānvinihaṃsi devi || 18||

दृष्ट्वैव किं न भवती प्रकरोति भस्मसर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् ।लोकान्प्रयान्तु रिपवोऽपि हि शस्त्रपूताइत्थं मतिर्भवति तेष्वपि तेऽतिसाध्वी ॥ १९॥

dṛṣṭvaiva kiṃ na bhavatī prakaroti bhasmasarvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram |lokānprayāntu ripavo'pi hi śastrapūtāitthaṃ matirbhavati teṣvapi te'tisādhvī || 19||

खड्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैःशूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् ।यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड-योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥ २०॥

khaḍgaprabhānikaravisphuraṇaistathograiḥśūlāgrakāntinivahena dṛśo'surāṇām |yannāgatā vilayamaṃśumadindukhaṇḍa-yogyānanaṃ tava vilokayatāṃ tadetat || 20||

दुर्वृत्तवृत्तशमन्ं तव देवि शीलंरूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः ।वीर्यं च हन्त्रि हृतदेवपराक्रमाणांवैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥ २१॥

durvṛttavṛttaśamanṃ tava devi śīlaṃrūpaṃ tathaitadavicintyamatulyamanyaiḥ |vīryaṃ ca hantri hṛtadevaparākramāṇāṃvairiṣvapi prakaṭitaiva dayā tvayettham || 21||

केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्यरूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र ।चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टात्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥ २२॥

kenopamā bhavatu te'sya parākramasyarūpaṃ ca śatrubhayakāryatihāri kutra |citte kṛpā samaraniṣṭhuratā ca dṛṣṭātvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi || 22||

त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेनत्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा ।नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्त-मस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥ २३॥

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanenatrātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā |nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāsta-masmākamunmadasurāribhavaṃ namaste || 23||

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके ।घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च ॥ २४॥

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike |ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca || 24||

प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे ।भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥ २५॥

prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari || 25||

सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते ।यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥ २६॥

saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te |yāni cātyarthaghorāṇi tai rakṣāsmāṃstathā bhuvam || 26||

खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्रानि तेऽम्बिके ।करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान्रक्ष सर्वतः ॥ २७॥

khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāni te'mbike |karapallavasaṅgīni tairasmānrakṣa sarvataḥ || 27||

ऋषिरुवाच ॥ २८॥

ṛṣiruvāca || 28||

एवं स्तुता सुरैर्दिव्यैः कुसुमैर्नन्दनोद्भवैः ।अर्चिता जगतां धात्री तथा गन्धानुलेपनैः ॥ २९॥

evaṃ stutā surairdivyaiḥ kusumairnandanodbhavaiḥ |arcitā jagatāṃ dhātrī tathā gandhānulepanaiḥ || 29||

भक्त्या समस्तैस्त्रिदशैर्दिव्यैर्धूपैस्तु धूपिता ।प्राह प्रसादसुमुखी समस्तान् प्रणतान् सुरान् ॥ ३०॥

bhaktyā samastaistridaśairdivyairdhūpaistu dhūpitā |prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān || 30||

देव्युवाच ॥ ३१॥

devyuvāca || 31||

व्रियतां त्रिदशाः सर्वे यदस्मत्तोऽभिवाञ्छतम् ॥ ३२॥

vriyatāṃ tridaśāḥ sarve yadasmatto'bhivāñchatam || 32||

देवा उचुः ॥ ३३॥

devā ucuḥ || 33||

भगवत्या कृतं सर्वं न किञ्चिदवशिष्यते ।यदयं निहतः शत्रुरस्माकं महिषासुरः ॥ ३४॥

bhagavatyā kṛtaṃ sarvaṃ na kiñcidavaśiṣyate |yadayaṃ nihataḥ śatrurasmākaṃ mahiṣāsuraḥ || 34||

यदि चापि वरो देयस्त्वयाऽस्माकं महेश्वरि ।संस्मृता संस्मृता त्वं नो हिंसेथाः परमापदः ॥ ३५॥

yadi cāpi varo deyastvayā'smākaṃ maheśvari |saṃsmṛtā saṃsmṛtā tvaṃ no hiṃsethāḥ paramāpadaḥ || 35||

यश्च मर्त्यः स्तवैरेभिस्त्वां स्तोष्यत्यमलानने ॥ ३६॥

yaśca martyaḥ stavairebhistvāṃ stoṣyatyamalānane || 36||

तस्य वित्तर्द्धिविभवैर्धनदारादिसम्पदाम् ।वृद्धयेऽस्मत्प्रसन्ना त्वं भवेथाः सर्वदाम्बिके ॥ ३७॥

tasya vittarddhivibhavairdhanadārādisampadām |vṛddhaye'smatprasannā tvaṃ bhavethāḥ sarvadāmbike || 37||

ऋषिरुवाच ॥ ३८॥

ṛṣiruvāca || 38||

इति प्रसादिता देवैर्जगतोऽर्थे तथाऽत्मनः ।तथेत्युक्त्वा भद्रकाली बभूवान्तर्हिता नृप ॥ ३९॥

iti prasāditā devairjagato'rthe tathā'tmanaḥ |tathetyuktvā bhadrakālī babhūvāntarhitā nṛpa || 39||

इत्येतत्कथितं भूप सम्भूता सा यथा पुरा ।देवी देवशरीरेभ्यो जगत्त्रयहितैषिणी ॥ ४०॥

ityetatkathitaṃ bhūpa sambhūtā sā yathā purā |devī devaśarīrebhyo jagattrayahitaiṣiṇī || 40||

पुनश्च गौरीदेहात्सा समुद्भूता यथाभवत् ।वधाय दुष्टदैत्यानां तथा शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ४१॥

punaśca gaurīdehātsā samudbhūtā yathābhavat |vadhāya duṣṭadaityānāṃ tathā śumbhaniśumbhayoḥ || 41||

रक्षणाय च लोकानां देवानामुपकारिणी ।तच्छृणुष्व मयाऽऽख्यातं यथावत्कथयामि ते ॥ ४२॥

rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī |tacchṛṇuṣva mayā''khyātaṃ yathāvatkathayāmi te || 42||

इति श्री मार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्येशक्रादिस्तुतिर्नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४॥

iti śrī mārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmyeśakrādistutirnāma caturtho'dhyāyaḥ || 4||

मार्कण्डेयपुराण देवीनाह्गात्म्ये अध्यायः ८१ । २३८मार्कण्डेयपुराण देवीनाह्गात्म्ये अध्यायः ८१ । २-३८ख़्नोव्न् अल्सो अस् जयास्तुतिः

mārkaṇḍeyapurāṇa devīnāhgātmye adhyāyaḥ 81 | 238mārkaṇḍeyapurāṇa devīnāhgātmye adhyāyaḥ 81 | 2-38ख़novn also as jayāstutiḥ